Nieuws/Financieel

Column: Gevaarlijke maanden om in te beleggen

Vraag een paar economen naar de reden waarom Europa achterblijft bij de VS en ze mompelen woorden als belastingmaatregelen, vertrouwen, handelsoorlog, Italië en Turkije, kortom een grabbelton aan keuzes waar de belegger naar hartenlust uit kan pikken wat hem of haar het beste uitkomt. Dan zijn potentiële brandhaarden als Argentinië en Brazilië – zaken waar ik me wel echt zorgen over zou maken - niet eens genoemd.

“September is een bijzonder gevaarlijke maand om in aandelen te beleggen”, is een bekende quote van Mark Twain. “De overige maanden waarin je moet uitkijken zijn juli, januari, september, april, november, mei, maart, juni, december, augustus en februari.”

De vermaarde columniste Jillian Tett van de Financial Times is nu al voor het zoveelste jaar bezig om tijdens haar traditionele herfstoffensief te vertellen welke waarschuwingssignalen we nu goed in gaten dienen te houden, want verdikkeme, een nieuwe crisis moet er na tien jaar van rentedalingen en koersstijgingen toch een keer van komen. Het gevaar komt dit keer uit China, concludeert Tett, maar gelukkig het kan nog een paar jaar duren voordat alle ellende zich over de wereld verspreidt.

Ondanks deze doemverhalen herhalen we hier nog maar eens dat de rente nog jarenlang laag zal blijven. Het is moeilijk om een lege zak rechtop te laten staan. Toch slagen de Centrale Bankiers er al jaren op miraculeuze wijze in om dat wel te doen. Ze hebben geen keus. De gigantische schuldenberg verdraagt geen hoge rente. Van de recente stijging van de lange rente met enkele tienden van een procent liggen we niet wakker.

Piramidespel

Temidden van al deze grote kwesties dook er een kleine op, namelijk een verhaal dat ik hoorde bij de kapper. Kappers knippen niet alleen onze haren, maar ze zijn ook de ogen en oren van de samenleving, want we vertrouwen ze zaken toe die normaal nooit het privédomein verlaten, gewoonweg omdat ze aan ons hoofd zitten.

Een van zijn klanten bleek het brein achter een piramidespel waar argeloze investeerders vijf miljoen euro hadden ingelegd. Onder de gedupeerden zaten Bekende Nederlanders uit zijn klantenbestand. Het geld bleek inmiddels zoek en was onder meer opgegaan aan luxe reisjes naar Ibiza met een privéjet als transportmiddel. Hoe bestond het, vroeg mijn kapper zich af, dat deze mensen hun geld aan deze persoon toevertrouwden?

Driften

Het antwoord op deze vraag moet gezocht worden in een mix van menselijke driften als ‘social proof’ en hebzucht. Verder speelt mee dat mensen slecht kunnen rekenen, vooral als het om procenten gaat. Toen ik de kapper vertelde dat zijn BN-ers het geld beter in ons aandelenfonds hadden kunnen steken en dat ze dan dit jaar meer dan zes procent rendement hadden gemaakt, slaagde hij er maar met moeite in om dat percentage in geld om te rekenen.

Het sociale aspect is de voornaamste valkuil waar mensen intrappen door zonder nadenken geld aan een vreemd persoon toe te vertrouwen. De eerste investeerders worden met gladde praatjes, ‘hoge rendementen tegen een laag risico’, verleid om deel te nemen. Er wordt echter niet belegd, maar door als ‘bewijs’ het voorgespiegelde rendement uit te keren, krijgt niemand argwaan. De kapper had gehoord dat iemand die 50.000 euro had ingelegd al binnen enkele maanden twee keer een ‘uitkering’ van 4.000 euro had ontvangen. Dat wekt vertrouwen.

Val

Winsten als deze hebben vele vaders, zoals het spreekwoord luidt, waardoor de ontvanger zijn succesverhaal gaat rondbazuinen. Op die manier komt het in zijn sociale circuit terecht, waarna nieuwe investeerders toestromen, bang om wat te missen. Immers, als iedereen het doet, zal het wel goed zijn. Zolang er nieuw geld in het fonds vloeit om zogenaamde winsten aan de zittende deelnemers uit te betalen, blijft het systeem in werking, totdat blijkt dat de keizer geen kleren aanheeft.

Mijn twee simpele adviezen aan de kapper: als het te mooi klinkt om waar te zijn, is het dat waarschijnlijk ook. En als iemand je buitensporige rendementen belooft, waarom heeft hij jou daarbij nodig? Zo iemand gaat naar de bank, leent geld op basis van zijn eigen fantastische propositie, maakt het beloofde rendement en na een paar jaar is hij hopeloos miljonair, zonder ooit bij anderen om geld te hebben hoeven bedelen. Hoe mooi kan het zijn?

Het verhaal heeft nog een positief staartje. Zelfs de kapper wilde op een gegeven moment geld in het fonds steken, maar kennelijk speelde toen het geweten van zijn klant op. Hij weigerde namelijk en voorkwam daarmee dat hij zijn kapper in zijn val meesleurde.

Ron Boer is directeur bij Het Effectenhuis Commissionairs B.V., beheerder van drie beleggingsfondsen: het OK Wereld Fonds (aandelen wereldwijd), het OK Magnificent Twenty (Amerikaanse aandelen) en het Wereld Rente Dividend Fonds (vastrentende waarden).