Nieuws/Financieel

Column: Problemen Rutte III stapelen zich op

In onze vorige column schreven we dat Nederland een fantastisch land is. We behoren tot de welvarendste landen van de wereld en zitten in de Europese kopgroep van landen met de beste economische prestaties. Daarnaast hebben we gezonde overheidsfinanciën, een lage werkloosheid, een goed draaiend bedrijfsleven en op alle belangrijke wereldranglijsten staan we in de top tien. Je zou dus mogen verwachten dat Rutte III in peilingen mooie scores laat zien. Nee, dus.Daarnaast hebben we gezonde overheidsfinanciën, een lage werkloosheid, een goed draaiend bedrijfsleven en op alle belangrijke wereldranglijsten staan we in de top tien. Je zou dus mogen verwachten dat Rutte III in peilingen mooie scores laat zien. Nee, dus.

Bij Peil.nl haalt de coalitie slechts 58 zetels en vooral het CDA en D66 krijgen klappen. Ten opzicht van de huidige zetels in de Tweede Kamer gaat het om volgende beeld: CDA min 8, D66 min 7 , VVD min 4 en ChristenUnie plus 1.

Tegenover dit fictieve zetelverlies staat een licht winstje van slechts 2 zetels bij het linkse blok van GroenLinks, PvdA en SP (samen 39 in de peiling) en een verlies van vier zetels bij de PVV. De grote winnaar in deze peiling is FvD van Thierry Baudet; nu 2 zetels in de Tweede Kamer en in de peiling 16 zetels.

Niet enthousiast over links

Deze fictieve scores zeggen weinig over de uitkomsten bij echte verkiezingen, maar geven op dit moment wel een globale indicatie van het gevoel bij kiezers. Voor links rijst de vraag of ze op de goede weg zijn met hun alternatieve beleid dat gekenmerkt wordt door hogere belastingen voor midden- en hogere inkomens, zwaardere lasten voor bedrijven en een grotere overheid met meer bureaucratie.

De peilingen laten nog niet zien dat kiezers enthousiast zijn over het linkse beleid.

Opvallend is wel de fictieve zetelwinst van de FvD, maar die kan niet gebaseerd zijn op een alternatief beleidspakket van de FvD dat beter uitpakt dan het beleid van Rutte III. In de Tweede Kamer wordt op dit pakket nog steeds gewacht en de vraag rijst of Baudet daarmee ooit zal komen.

Hij scoort vooral goed bij kiezers die ontevreden zijn over de beleidsdaden van Rutte III. Vooral het CDA en D66 hebben daarvan veel last. Onderwerpen die daarbij spelen zijn de afschaffing van de dividendbelasting, het besluit om een einde te maken aan referenda en de nog niet ingeloste belofte van koopkrachtverbetering voor iedereen.

Probleemdossiers

In politiek Den Haag circuleert een lijstje met zogenoemde probleemdossiers voor Rutte III. Daarop staan urgente punten als de dividendbelasting, de belofte van meer koopkracht, de hoge lastendruk op arbeid, knelpunten op de arbeidsmarkt, de pensioenen, de kostenstijgingen in de zorg, het klimaatbeleid en de belastingen.

We stippen ze hier kort aan en komen daarop in komende columns uitvoeriger op terug. Voor Rutte III is koopkrachtverbetering de achilleshiel. Deze week werd het kabinet geconfronteerd met een slecht signaal voor deze verbetering.

Stijgende lijn

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) maakte bekend dat de consumentenprijzen in augustus met 2,3% zijn gestegen. Het gaat om een stijgende lijn waarbij de prijzen over een breed front toenemen. Dit betekent in 2018 dat er voor de meeste mensen weinig koopkrachtverbetering overblijft.

Door de oplopende inflatie en de gemiddelde contractloonstijging die achterblijft bij de verwachting, zou de beloofde verbetering ook in 2019 kunnen tegenvallen. We voorspellen dan ook dat na de presentatie van de Miljoenennota de discussie over de koopkracht volop zal losbarsten, waarbij ook de voorgenomen verhoging van de BTW onder vuur komt te liggen.

Hoge lastendruk

Binnen de EU behoort Nederland tot de landen met een hoge lastendruk op arbeid. Deze heeft negatieve effecten op de groei van onze economie, werkgelegenheid en de koopkracht. Voor de doorsnee werknemer geldt de volgend vuistregel.

Van het bruto-maandloon blijft er na aftrek van belastingen en premies netto circa 70% over, terwijl de werkgever over het brutoloon ongeveer 30% aan werkgeverslasten moet afdragen.

Bij een maandloon van € 3.000 bruto zien we dan het volgende beeld. Voor de werkgever gaat het om een totaalbedrag aan maandelijkse loonkosten van € 3.900 die bij de werknemer leidt tot een netto maandloon van € 2.100.

Enorme verschillen

Dit gigantische verschil van € 1.800 wordt de zogenoemde wig genoemd. Met het aanpakken van de wig kan Rutte III niet alleen een bijdrage leveren aan het verminderen van de bovengenoemde negatieve effecten, maar ook aan het bevorderen van vaste banen. In de periode 2006-2017 is het aandeel vaste banen van werknemers in het totaal afgenomen van circa driekwart naar rond de 58%. Deze afname heeft verschillende oorzaken.

Door digitalisering, globalisering en de toenemende pieken en dalen op de wereldmarkten hebben werkgevers behoefte aan een flexibele schil in hun personeelsbestand. In de meeste westerse landen is er sprake van een stijging van flexibele contracten.

Nederland behoort bij de koplopers en dat wordt in hoofdzaak veroorzaakt door de hoge werkgeverslasten op vaste contracten, de extreem lange doorbetaling bij ziekte van werknemers, de starre regels bij cao-regelingen en het strenge regime bij ontslag.

Werkgevers, zeker in het mkb, staan daarom niet te trappelen mensen in vaste dienst te nemen. Vaste contracten zullen alleen toenemen als deze vier knelpunten worden opgelost.

Vriend van multinationals

Voor Rutte III dreigt, mede door de afschaffing van de dividendbelasting, het beeld te ontstaan dat de premier de boezemvriend van multinationals is. Eerder schreven we al dat deze bedrijven belangrijk voor Nederland zijn, maar dat we onze ogen niet mogen sluiten voor de negatieve kanten van hun huidige machtspositie.

Begin dit jaar publiceerde de Britse zakenkrant de Financial Times een onderzoek naar de belastingdruk van een groot aantal multinationals. De conclusie leidde tot veel ophef. Multinationals zijn de afgelopen jaren steeds minder belasting gaan betalen.

Voortouw nemen

In 2000 droegen ze gemiddeld ongeveer een derde van hun winst aan de fiscus af en nu ligt dit rond de 24%. Daar staat tegenover dat de burgers steeds meer belasting zijn gaan betalen. In onze vorige column schreven wij dat deze onevenwichtige situatie alleen kan worden opgelost met de invoering van een Europese winstbelasting voor grote internationale bedrijven.

Premier Rutte zou daar het voortouw moeten nemen en daarnaast vriend van het mkb, onze banenmotor, moeten worden.