Nieuws/Financieel
2717452
Financieel

Column: Waarom paniek over Italië dé kans is om te kopen

Beleggers zijn niet blij met de halsstarrige houding van de Italiaanse premier Giuseppe Conte.

Beleggers zijn niet blij met de halsstarrige houding van de Italiaanse premier Giuseppe Conte.

Italië heeft zijn ontwerpbegroting ingediend en net zoals in juni brak er lichte paniek uit over de Italiaanse staatsschuld. Iedereen heeft het over de rentes die omhoogschieten, en die rentes worden huizenhoog geëxtrapoleerd. ''Besmetting'' is de term die overal valt. De angst is groot dat de hogere rentes in Italië overwaaien naar andere eurolanden. Minister van Financiën Wopke Hoekstra zei op 1 oktober dat het gebakkelei tussen Italië en Brussel over de begroting ''iedereen bezighoudt''. Maar toch is de rentestijging in Italië niet meer dan een sentiment. Paniek die waarschijnlijk ook weer wegebt. Woelige rentes zijn geen bedreiging voor aandelen in Nederland en wereldwijd. Dit is een kans om te kopen.

Beleggers zijn niet blij met de halsstarrige houding van de Italiaanse premier Giuseppe Conte.

Beleggers zijn niet blij met de halsstarrige houding van de Italiaanse premier Giuseppe Conte.

Zoals ik hier al schreef op 21 juni is de Italiaanse staatsschuld geen gigantisch probleem. Het deel van de belastinginkomsten dat naar rentebetalingen gaat, is bijna nog nooit zo laag geweest. Obligaties hebben ook een lange looptijd - gemiddeld net iets onder de 7 jaar - dus renteschommelingen op de korte termijn hebben niet onmiddellijk een negatief effect op de begroting. Alleen als de rente hoog blijft terwijl Italië geleidelijk herfinanciert, gaat de meter lopen. Dat zal niet gebeuren.

Ja, de 10-jaars yields op de Italiaanse BTP zijn 0,65% omhooggegaan sinds de populistische coalitieregering op 28 september met een voorstel kwam voor een begrotingstekort van 2,4% van het BBP, dat groter is dan was verwacht - en zijn 0,82% hoger sinds mijn artikel over Italië. Maar obligatiemarkten zijn vluchtig en schommelen vaker door kortetermijnangsten en niet zozeer door fundamentele langetermijnperspectieven. Ook zie je wanneer je naar een meer betekenisvol tijdsbestek kijkt dat obligatiemarkten van de ontwikkelde wereld internationaal met elkaar in de pas lopen.

Sinds 21 juni zijn ook de yields op obligaties in ontwikkelde markten wereldwijd gestegen. Zelfs in Duitsland en Nederland - die allebei momenteel in hun schulden snijden - zijn de 10-jaars yields met respectievelijk 0,22% en 0,18% gestegen. In Zwitserland zijn de yields van licht negatief naar positief gegaan. De 10-jaars yields op de Amerikaanse schatkist - de wereldwijde benchmark - zijn met 0,31% gestegen. Deze tendensen laten een ander beeld zien dan wat er in Italië gebeurt. Het is zelden zo dat een belangrijk ontwikkeld solvabel land langdurig op hol slaat terwijl de andere landen rustig blijven dobberen.

Inflatie loopt amper op

Wereldwijd hangt een verdere stijging van de rentes af van inflatieverwachtingen en die wijzen niet op snel stijgende prijzen en torenhoge yields. De inflatie is iets hoger, maar dat is vooral toe te schrijven aan de energieprijzen - valse schijn. Als we energie buiten beschouwing laten, is de consumentenprijsindex (CPI) in de ''kerneurozone'' in augustus slechts 1,0% gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. In Italië was die stijging 0,6%. In Duitsland en Nederland stegen de prijzen sneller, maar nog steeds maar met respectievelijk 1,1% en 1,4%. Ook de inflatie in de VS en het VK was niet spectaculair. De CPI in Amerika steeg met 2,2% en in Engeland met 1,9%.

Zoals de befaamde Amerikaanse econoom Milton Friedman al betoogde, inflatie is een monetair verschijnsel - meer geld in omloop voor de vraag naar evenveel of minder goederen. Voor een hogere inflatie - en hogere rentes - moet de geldvoorraad sneller stijgen. Maar wereldwijd is de groei van de geldvoorraad gematigd. De M3 van de eurozone steeg in augustus 3,5% ten opzichte van het jaar ervoor, maar daalde ten opzichte van de 4,0% in juli. Amerika's M4 steeg in augustus 4,6% ten opzichte van het jaar ervoor, maar daalde ook ten opzichte van de 4,8% in juli. Beide cijfers geven trends op de lange termijn weer.

Dit zou kunnen versnellen, maar dat is niet waarschijnlijk. De geldhoeveelheid van banken neemt vooral toe door het verstrekken van leningen. Maar ook dit neemt wereldwijd langzaam af. En wel hierom: banken lenen op de korte termijn van andere banken of van het publiek (denk aan depositorekeningen) om kredietverstrekkingen op de langere termijn te financieren. Het verschil tussen korte- en langetermijnrentes is dan ook een vrijbrief voor winstgevendheid op leningen. Deze spread - de yieldcurve - heeft grote invloed op leningen, geldvoorziening, inflatie en economische groei. Een bredere spread bevordert leningen met een hogere inflatie als gevolg. De spread is nu echter smal en de laatste tijd zit er weinig beweging in.

Veel mensen kijken alleen naar de yieldcurves van één land en letten niet op de internationale samenhang van kapitaalmarkten. Banken kunnen gemakkelijk in elk ontwikkeld land lenen, valutaschommelingen afdekken en in een ander land kredieten verstrekken. De wereldwijde yieldcurve legt dus veel meer gewicht in de schaal dan die van een individueel land. De wereldwijde yieldcurve staat momenteel op 1,2% - gelijk aan vorig jaar en is slechts 0,2% gestegen in de afgelopen drie maanden. Zo'n flauwe en stabiele yieldcurve wijst niet op een hoge inflatie.

Besmettelijk sentiment

De angst voor Italië is overgeslagen op heel Europa - waarschijnlijk een belangrijke reden waarom aandelen in de eurozone en in Nederland nu negatief staan. Het is een besmettelijk sentiment, geen echte besmetting. Warren Buffet heeft eens gezegd dat je inhalig moet zijn als anderen bang zijn. De angst voor besmetting van een Italiaanse stijgende rente toont volgens mij aan dat dit het moment is om inhalig te zijn. Als de valse angst wegebt, slaat het sentiment weer om voor de markt, ook voor de Nederlandse aandelen.

Ken Fisher is bestuursvoorzitter van Fisher Investments Europe, in Nederland opererend als Fisher Investments Nederland, en oprichter en bestuursvoorzitter van Fisher Investments. Twitter: @KennethLFisher