Nieuws/Financieel
2729564
Financieel

Column: Snel orde scheppen in internationale chaos

Waarover te schrijven? Nee, er is duidelijk geen gebrek aan onderwerpen; eerder een overvloed. Maar wat is nu het voornaamste onderwerp dat de financiële markten bezig houdt?

Is het de forse correctie van de afgelopen periode op de beurzen wereldwijd? De laatste ontwikkelingen op het gebied van de handelsoorlog of Brexit? Het plan van onze overheid om zo’n twee miljard uit te geven aan lastenverlichting voor het bedrijfsleven (waarvan de winsten de afgelopen jaren fors zijn gestegen terwijl de gemiddelde werknemer nauwelijks heeft geprofiteerd van loonstijgingen)?

Dan hebben we natuurlijk nog de zaak Khashoggi en de indirecte invloed hiervan op de olieprijs en ook Italië staat weer vol in de belangstelling. Wellicht zijn de verslechterende sentiment indicatoren wel de moeite van het bespreken waard. Of zou je moeten kiezen voor het beleid van de Fed, die hard op weg lijkt met haar eigen beleid een recessie te veroorzaken door de rente wellicht te snel en te fors te verhogen? We hebben in eigen land ook nog de woningmarkt die overkookt en bij onze Oosterburen de verkiezingen in Hessen van aankomende zondag waar het CDU zich wederom kan opmaken voor een forse afrekening van de Duitse kiezer. O ja, de midterm elections van komende maand in de Verenigde Staten; ook niet onbelangrijk!

Chaos bedreigt groei

Aan elk afzonderlijk onderwerp zou je een hele column kunnen wijden maar het is juist het gehele scala aan ontwikkelingen – waarvan ik er nog een heel aantal buiten beschouwing heb gelaten – wat een gemeenschappelijke noemer kent; onzekerheid. Chaos en onzekerheid lijken nu het economische herstel van de afgelopen periode te bedreigen. Logisch natuurlijk, aangezien consumenten, investeerders en het bedrijfsleven hier doorgaans niet van zijn gecharmeerd. Onzekerheid zorgt er immers voor dat bedrijven en investeerders in toenemende mate een afwachtende houding aannemen. Want, waarom zou je nu actie ondernemen als je ook rustig aan de zijlijn kunt gaan staan om te wachten tot de rust en relatieve zekerheid weer wederkeert? Consumenten reageren doorgaans door de hand op de knip te houden.

Internationale samenwerking cruciaal

Tijdens de vorige crisis bleek hoe belangrijk het is dat een crisis wordt opgelost middels internationale samenwerking en internationale coördinatie van bijvoorbeeld centrale banken. De oude reflex was in het verleden nog een vlucht naar protectionisme en dit heeft menig crisis verergerd. Het huidige geopolitieke landschap kenmerkt zich echter door een afname van internationale samenwerking waarbij nu ook de VS zich terugtrekt.

Voor dit en komend jaar lijkt een recessie onwaarschijnlijk maar het is natuurlijk een kwestie van tijd voordat we weer een keer te maken krijgen met een periode van economische neergang. De duur en ernst hiervan zal mede worden bepaald door de mate van internationale samenwerking of het gebrek hier aan zo u wilt. Hopelijk zien leiders wereldwijd het belang hiervan in en zijn ze in staat om zo snel mogelijk de huidige onrust te bezweren en opnieuw de samenwerking op te zoeken.

Hierbij zal ook de afbrokkelende steun van de wereldwijde bevolking voor het proces van globalisering in acht moeten worden genomen. Het verkrijgen van een mandaat voor verdere globalisering en internationale samenwerking zullen leiders pas krijgen als de opbrengsten hiervan niet alleen ten goede komen van een select gezelschap. Zo niet dan kunnen we onze borst nat maken voor meer onzekerheid en spanningen; waar uiteindelijk helemaal niemand beter van wordt.