2841879
Financieel

Column: Zal Powell z’n bakens verzetten?

Fed-baas Jerome Powell

Fed-baas Jerome Powell

In december 2015 verhoogde Janet Yellen, de toenmalig gouverneur van het Amerikaanse stelsel van centrale banken de Federal Reserve, voor het eerst sinds lange tijd de Fed Funds Rate. Dat is de bandbreedte waarbinnen de centrale bank de korte rente laat fluctueren. De bandbreedte werd verhoogd naar 0,25-0,5 procent.

Fed-baas Jerome Powell

Fed-baas Jerome Powell

Daarmee nam de Fed afscheid van zijn jarenlange beleid de korte rente rond het nulpunt te houden. Hoewel haar voorganger Ben Bernanke al twee jaar eerder een dergelijke stap had aangekondigd schrokken de beleidsbepalers van de centrale bank van de Verenigde Staten toch terug voor de mogelijke implicaties van zo’n renteverhoging. De kracht van de Amerikaanse economie was ultimo 2015 volgens Yellen echter sterk genoeg om een hogere rente te rechtvaardigen. Sindsdien heeft de Federal Reserve de rente nog zeven keer verhoogd. De bandbreedte bedraagt momenteel 2-2,25 procent.

Naar een neutraal niveau

Een maand geleden zorgde de huidige gouverneur van de Fed, Jerome Powell, met zijn opmerking dat het rentebeleid van de centrale bank nog verre van neutraal was voor het nodige tumult op de financiële markten. Met een neutrale rente bedoelt een centrale bankier een rente die past bij volledige werkgelegenheid in combinatie met de gewenste matige inflatie. Niet te hoog en niet te laag, maar precies goed. Powell was met andere woorden van mening dat de rente nog wel verder verhoogd kon worden. Het ontlokte president Trump de uitspraak dat de Fed naar zijn bescheiden mening gek geworden was. De Fed was volgens hem bezig de mooie, door hem aangejaagde, economische expansie in de Verenigde Staten om zeep te helpen. Nu is het niet gebruikelijk dat een president zich met het beleid van de centrale bank probeert te bemoeien, al weten we zo onderhand dat Trump niets te dol is. Een centrale bank is immers onafhankelijk. Daarom deed ook deze uitspraak de markten even huiveren.

Een beurscorrectie verder

Inmiddels zijn we echter een maand en een stevige beurscorrectie verder. En zie, waar de markten tot voor kort nog vier renteverhogingen hadden ingeprijsd (één dit jaar en nog drie in 2019) begint men nu enigszins op zijn schreden terug te keren. Zo werd er direct na de midterm verkiezingen op de termijnmarkt één renteverhoging minder ingeprijsd. Maar er is meer aan de hand. Powell gaf anderhalve week geleden opeens aan bezorgd te zijn over de conditie van de financiële markten. Het is hem niet ontgaan dat de beurzen een wereldwijde groeivertraging en nogal wat bijkomende onzekerheden (Brexit, Italië, handelsconflict) aan het verdisconteren zijn. Vervolgens deed zijn vicevoorzitter Richard Clarida daar tijdens een interview met CNBC op tv nog een schepje bovenop. Hij verklaarde namelijk dat de rente zich momenteel dichtbij het neutrale niveau bevindt.

Geen renteverhogingen meer?

Waar de aandelenmarkten nog in de ban zijn van de gebruikelijke onzekerheden, reageerden de obligatie- en valutamarkt wel op deze uitspraak. De dollar zakte weg tegen de euro en de tienjaarsrente daalde richting 3 procent. De markten hadden het signaal opgepikt. Nu zal de Federal Reserve volgende maand de bandbreedte nog wel een keer opwaarts bijstellen naar 2,25 tot 2,50 procent, al was het maar om haar onafhankelijkheid van de president te onderstrepen. Het zou, zeker gezien de turbulentie op de markten, echter zomaar kunnen dat de centrale bank zich daarna een tijdje rustig houdt. Zo bezien zal het Powell en de zijnen waarschijnlijk evenmin lukken te ontsnappen aan de ijzeren greep van de financiële markten. Greenspan, Bernanke en Yellen kunnen erover meepraten. De rente willen verhogen naar een gewenst niveau is één, maar het vervolgens ook daadwerkelijk kunnen uitvoeren zonder schadelijke gevolgen op de beurs is iets anders. Zodra de Fed de bakens verzet zullen de beurzen opgelucht ademhalen. Wie weet horen we woensdag al meer…

Martine Hafkamp is algemeen directeur bij Fintessa Vermogensbeheer.