2889496
Financieel

Column: May’s miscalculatie

Met de Europese Unie is de Britse regering er al een tijdje uit, maar in het Lagerhuis zijn de Brexit-debatten deze week in volle gang. Aanstaande dinsdag zal er voor de eerste keer over de scheidingsovereenkomst gestemd worden. Volgens alle indicaties stevent premier May af op een historisch grote nederlaag. Het pessimisme onder de Britten is dan ook groot. Ik was de laatste paar dagen in Londen en heb werkelijk niemand – ik herhaal, niemand – gehoord die het plan in de huidige vorm een kans geeft in het Britse Lagerhuis.

Zowel Brexiteers als Remainers zijn bang dat het trotse Verenigd Koninkrijk een vazalstaat wordt van de Europese Unie. Voor de eerste groep is dit een reden om opnieuw te onderhandelen met Brussel. De tweede groep sterkt zich in de mening dat het VK dan helemaal beter lid kan blijven. Het heeft totaal geen zin om de voordelen van de EU op te geven zonder de (beperkte) voordelen van een eventueel vertrek te verkrijgen. Dat is het probleem van deze „52-48”-deal: het is een tussenweg waar niemand zich in dit uiterst gepolariseerde debat in kan vinden.

Game of Chicken

Op deze tussenweg speelt Theresa May een tweevoudig Game of Chicken. Tegen de Brexiteers zegt ze dat het haar deal of helemaal geen Brexit wordt. Tegen de Remainers zegt ze dat het haar deal of een wanordelijke Brexit wordt. De hoop is dat beide kampen uitwijken. De realiteit is dat ze nu vanaf twee kanten aangereden wordt.

Volgens de laatste stand van zaken zullen zo’n 90 tot 100 Tories tegen de deal stemmen. Op steun van Labour hoeft ze niet te rekenen, afgezien van enkele dissidenten. Het is voor Labour-leider Corbyn een uitgelezen kans om een greep naar de macht te doen. Ook de unionisten van DUP zien geen heil in het plan, omdat Noord-Ierland onder de „backstop”-verzekeringsclausule een aparte status krijgt (waarmee ze van Belfast een Singapore aan de Ierse zee kunnen maken, maar dat terzijde!). De Schotten vinden juist dat zij ook zo’n status zouden moeten krijgen, zij stemden immers tegen Brexit. Chaos alom.

Schokgolf

Ook Theresa May weet dat het een extreem moeilijk verhaal wordt. Toch staat ze nog vol achter haar deal. Op de markt doet daarom de laatste weken de TARP-theorie de ronde. Het Amerikaanse bailoutprogramma TARP werd in de financiële crisis van 2008 ook pas in tweede instantie aangenomen, nadat de S&P 500 door zijn hoeven zakte (-7%). Het idee is dus dat een grote marktschok ervoor zorgt dat de parlementariërs na een paar amendementen in een tweede poging wél voor de deal zullen stemmen. Dit betekent dus een periode van hoge volatiliteit, een zwak pond en dalende Britse rentes.

Het klinkt allemaal leuk en aardig, maar deze strategie kent een fundamentele inconsistentie. Als dit namelijk het centrale scenario op de markt wordt en beleggers er vanuit gaan dat de parlementariërs in tweede instantie toch wel voor de deal zullen stemmen, dan zal je juist niet de benodigde schokreactie op de markt zien. Het gevaar is dat de markt de risico’s op een no-deal te laag inschat, veel Tories het vertrouwen krijgen dat deze keuze de juiste is, en het VK vervolgens zonder deal en transitieperiode uit de EU vertrekt. De schokgolf die dan ongetwijfeld alsnog volgt op de markten, komt dan rijkelijk laat. Mogelijk zelfs te laat. Het is dus te hopen dat Theresa May een marktstrateeg in haar team heeft zitten om haar dit plan zo snel mogelijk af te raden.

Stefan Koopman is macro-econoom bij Rabobank