2898998
Financieel

Column: Neerwaartse druk AEX blijft groot

In de afgelopen week is de AEX opnieuw fors teruggevallen vanaf de volgende lagere top in de dalende trend. Deze top werd bij 530 geplaatst waarna eind vorige week de jaarbodem al verder werd verlaagd naar 496,65.

Visie technische analyse: In mijn week afwezigheid vond een volgende vrije val beweging plaats van ruim 33 punten. Anderhalve week geleden gaf ik aan dat we zeer alert moesten zijn op de vorming van een volgende top waarna de neerwaartse druk kon worden opgevoerd binnen de grenzen van de dalende trend. Hij naderde toen de sinds juli dalende toppenlijn en de vorige (medio november) lagere top. Deze lagere top lag bij 534,20 en de dalende toppenlijn was begin december al bij 533 te vinden. Hiermee vond op een kleine marge na een nieuwe test plaatst van deze dalende toppenlijn.

Pas een structureel slot boven deze weerstanden zou een eerste en tijdelijke verbetering opleveren en de neerwaartse druk richting de stijgende en sinds 2009 aanwezige bodemlijn uitstellen. Dit lag echter niet in de lijn van mijn verwachtingen en de AEX vormde een week geleden dus een lagere top bij 530. De vrije val die hierna plaatsvond zorgde verder voor een tweetal neerwaartse gaps waarbij de 2e gap tussen de 511 en 516 ook zorgde voor de doorbraak onder de stijgende kortetermijnbodemlijn. Deze bodemlijn startte bij de vorige bodem van 500,45 van eind oktober en was het startpunt van de meest krachtige opgaande herstelbeweging sinds juli. De trend blijft dus krachtig en neerwaarts gericht en deze laatste maand van 2018 kan naar mijn mening nog steeds zorgen voor een structurele neerwaartse doorbraak van de bullmarkt zoals we die kenden sinds begin 2009. De eerste speldenprik werd eind vorige week al uitgedeeld met de eerste intraday beweging onder de 500 punten.

Structurele doorbraak cruciale zone 500 – 501 in de komende dagen? De belangrijkste en cruciale zone die structureel gebroken moet worden om een definitief einde te maken aan de bijna 10 jaar durende bullmarkt is bij 500 – 501 te vinden. Deze zone werd eind vorige week al kortstondig gebroken als eerste speldenprik. In deze zone liggen de bodem van vorige maand en de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Verder is hier het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau te vinden van de voormalige en 2 jaar durende zeer krachtige opgaande versteiling tussen de 378-bodem en de top van begin dit jaar. Het jaar 2018 is te zien als een overgangsjaar tussen een bullmarkt en de door mij verwachte bearmarkt. Ik kijk daarbij niet naar de procentuele bewegingen maar alleen naar de trends. Ik geef sinds begin 2018 al aan dat deze kans van een draai in het langetermijnbeeld realistisch is waarbij we al zagen dat de bovenkant van het sinds 2009 stijgende trendkanaal niet meer werd behaald. Dit wees op vermoeidheid in de stijgende langetermijntrend.

Verder werd begin dit jaar de 2 jaar durende opgaande trend (vanaf de 378-bodem) neerwaarts gebroken wat een eerste duidelijke verslechtering betekende in januari dit jaar. Hierna volgde een lange en zeer brede zijwaartse consolidatie waarbij een meervoudige toppenzone werd ontwikkeld rond de 574. Bij elke top werd een groot toppatroon in de maandgrafiek gevormd, een bearish engulfing, een shooting star en in augustus werd nog een dark cloud cover afgerond. Medio augustus werd de opgaande bodemlijn langs de bodems van de eerdere correcties van dit jaar gebroken. Dit betekende destijds de eerste verlaging in jaren van mijn langetermijnvisie naar ‘Neutral’. Een verdere verlaging hangt nu in de lucht zodra de genoemde zone bij 500 – 501 structureel wordt gebroken. Zoals vaak vermeld, lijkt dit slechts een kwestie van tijd. Veel indices hebben in de afgelopen maanden inmiddels hun stijgende langetermijnbodemlijnen al gebroken en bevinden zich in een dalende langetermijntrend, zoals de Duitse DAX en de STOXX Europe 600 Index. De AEX zal binnenkort naar mijn mening volgen. In mijn visie voor 2019 heb ik aangegeven dat mijn doelzone voor 2019 is te vinden bij 400 – 410. Er is dus nog genoeg neerwaarts potentieel voor het komende jaar. Hoelang en tot waar een bearmarkt zal doorzetten, is echter onmogelijk aan te geven.

Voorzetting krachtige dalende trend in 2019 richting de 400 – 410?

Bij de vorming van de 3e en laatste top in de zone rond de 574 in juli werd een dalende trend ingezet. Inmiddels is een duidelijk patroon van lagere toppen te zien. Raakpunten zijn te vinden bij 565,60 en 554,20. Verder werd een week geleden bij 530 bijna het 4e raakpunt bewerkstelligd. Deze dalende toppenlijn is vandaag te vinden bij 530,50. Deze toppenlijn maakt onderdeel uit van een brede dalende trend waarvan de onderkant momenteel bij 486 ligt. Voor de komende week moeten we dus bezien of de cruciale steunzone bij 500 – 501 structureel wordt gebroken, waarna de volgende fase in de dalende trend kan starten. Een beweging hierna naar in eerste instantie de 486 zou dan in een kort tijdsbestek mogelijk zijn.

Onderliggende steunpunten zijn verder nog te vinden bij 481 en 477. Maar ook voor 2019 geldt dat bij een vervolg van de dalende trend de tussentijdse herstelbewegingen fors kunnen zijn. Weerstanden in het kortetermijnbeeld zijn verder te vinden bij een recente bodem van 506,90 en de forse (en 2e) neerwaartse gap die eind vorige week op de borden werd gezet tussen de 511 en 516. Zolang deze gap (deels) open blijft staan in de komende week, lijkt een snel en structureel vervolg onder de zone 500 – 501 binnenkort realistisch. Vandaag lijkt de AEX opnieuw onder de 500 – 501 zone te openen. Wordt dit een volgende en tijdelijke speldenprik, of weet de AEX een structurele beweging hieronder te bewerkstelligen waarna mijn langetermijnopinie verder zal worden verlaagd? De neerwaartse druk blijft groot en ik verwacht een voorzetting van de dalende trend in de laatste handelsweken van 2018.

Bas Heijink werkt sinds 1998 bij ING en is sinds 2008 technisch analist bij het Investment Office.