Nieuws/Financieel
2939896
Financieel

Column: Amerikaanse presidentiële cyclus gunstig voor aandelen in 2019

We sluiten een nogal teleurstellend aandelenjaar af en dat voedt de angst voor een nog slechter 2019. Aandelen in Nederland daalden met 6% ten opzichte van vorig jaar en 12% ten opzichte van de piek in de zomer. Wereldwijd deden aandelen het beter, met een lichte terugval in een jaar dat over het algemeen moeizaam verliep. Er zijn echter veel redenen om optimistisch te zijn. Allereerst: politiek gezien gebeurt er niet veel, zeker niet in Nederland en in Amerika. Dit vormt het podium voor het beste jaar in de Amerikaanse politieke cyclus; het derde jaar van een presidentiële termijn – goed voor zowel de Nederlandse aandelen als aandelen wereldwijd.

Al decennialang blijkt het voordelig voor aandelen in ontwikkelde markten als de kans op een grote wetswijziging minimaal is. Dit geeft zakelijke eindbeslissers meer ruimte om te plannen en uit te voeren en betekent minder factoren buiten hun invloedssfeer die investeringsbeslissingen in de war kunnen sturen.

De vaststaande politieke kalender in Amerika, zonder onverwachte verkiezingen, toont bij uitstek de magie van de impasse voor de aandelenmarkt. De patstelling in de VS bereikt meestal haar piek in de tweede helft van een presidentiële termijn, omdat, net zoals in 2018 het geval was, de partij van de president dan bij de tussentijdse verkiezingen in november een al dan niet groot deel van haar relatieve macht verliest aan de partij in de oppositie. Presidenten zetten dus hoog in op grote veranderingen in hun eerste twee jaren, wanneer hun politieke kapitaal en macht het grootst zijn. Vanaf het moment dat de statistieken werden bijgehouden in 1925, zijn de Amerikaanse aandelen in het eerste jaar van de presidentiële termijn in 58% van alle gevallen gestegen. Voor het tweede jaar lag dit cijfer op 65%. Gemiddeld was er in 73,9% sprake van een positief jaarlijks rendement op aandelen, waaruit blijkt dat het eerste en tweede jaar beneden gemiddeld scoorden.

En dan zijn er de tussentijdse verkiezingen, waarbij de oppositiepartij groeit en de impasse in het derde en vierde jaar verder toeneemt. De president richt zich dan ook op herverkiezing waarbij in de regel grote stappen, waarmee hij de kiezers uit het middenveld van zich zou kunnen vervreemden, worden vermeden. De positieve jaren dienen zich aan, met een stijging naar 91% voor jaar drie en 83% voor jaar vier. Veel hoger! Of eenvoudig gesteld: sinds 1939 – het jaar waarin WOII in Europa uitbrak – is het derde jaar van de presidentiële termijn nog nooit negatief geweest voor de Amerikaanse aandelen. Nog nooit! Eenvoudig, positief en ongekend! Met 17,8% scoort het derde jaar ook het hoogste gemiddelde rendement van de vier jaren van de presidentiële termijn. En met een grote marge. Het overstijgt de 11,1% van het vierde jaar, dat op de tweede plaats staat, met ruim zes percentagepunten. Beide zijn hoger dan het gemiddelde langetermijnrendement van 10% van de Amerikaanse aandelen op jaarbasis en bevestigen daarmee de voordelen van een impasse.

Hetzelfde geldt voor Europa – geweldig nieuws voor Nederland. Premier Mark Rutte leidt de regering met wellicht de meeste fracties van Europa; een coalitie van vier van de in totaal dertien partijen in de Kamer, met maar één zetel meerderheid. Het is een hele kluif om er iets van betekenis door te krijgen! Neem de belastingherziening van dit najaar: het tarief van de vennootschapsbelasting wordt tegen 2021 naar beneden geschroefd van 25% naar 20,5%, maar door de onderlinge machtsstrijd moest de regering water bij de wijn doen en het afschaffen van de dividendbelasting opgeven. Zelfs het erdoor krijgen van dit kernonderdeel van het regeerakkoord duurde bijna een jaar! Hier valt weinig actie te verwachten.

In de tussentijd ligt Amerika op koers voor een klassiek derde jaar. Bij de tussentijdse verkiezingen van november behaalden de Democraten een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, wat het doorvoeren van grote wetswijzigingen bemoeilijkt. President Trump wil in 2020 herkozen worden en er wordt druk gespeculeerd over zijn mogelijke tegenkandidaat. Kandidaten in spe zijn druk bezig zich te profileren of de thema's te verkondigen waarop zij willen inzetten. Dus is er geen ruimte voor nieuwe wetgeving! Met een Congres dat niets doet en Trump die zich op de vlakte houdt, is er weinig politieke onzekerheid en gaan de aandelen omhoog.

Een impasse is iets positiefs dat nog niet is verdisconteerd in de aandelen. Ik denk dat het nog steeds werkt omdat stemmers een natuurlijke afkeer hebben van politici die niets doen. Stemgerechtigden willen juist dat ze laten zien dat ze hun stem waard zijn en dat ze werken voor hun salaris! Daarnaast is het zo dat de weinigen die wel zien dat aandelen de neiging hebben om het derde jaar te stijgen, dit afdoen als statistische ruis. Ze zien de correlatie, maar kunnen het verband niet doorgronden. Hun verlies, uw voordeel.

Hoewel het derdejaars fenomeen een Amerikaanse aangelegenheid is, heeft het een wereldwijd effect. De omvang ervan verschilt, maar de meeste ontwikkelde markten stijgen en dalen relatief parallel aan elkaar. Dat gaat zeker op voor Nederland en Amerika! In deze wereldwijde bullmarkt is de correlatiecoëfficiënt tussen de Amerikaanse en Nederlandse aandelen 0,77. Een correlatie van 1 zou een identiek verloop betekenen, dus 0,77 betekent dat ze driekwart van de tijd gelijk opgaan. Nederland zou dus moeten profiteren van het een-tweetje van politieke inactiviteit - die in eigen land en in Amerika.

Ken Fisher is directeur van Fisher Investments Nederland