Nieuws/Financieel
2983201
Financieel

Column: Komt de recessie wel, of komt-ie niet?

Het is inmiddels al 4 januari, maar ik wil deze column graag alsnog beginnen met de beste wensen. Dat het een succesvol, gezond en gelukkig jaar mag worden. Ik heb er in elk geval alle vertrouwen in. Maar of het op de markten een goed jaar gaat worden, betwijfel ik. Naar mijn idee staat de volatiliteit van de laatste weken niet op zichzelf en is het een voorbode voor wat ons in 2019 te wachten staat.

Naast het handelsconflict blijft de helling van de Amerikaanse rentecurve het grootste pijnpunt. Het verleden wijst uit dat wanneer de rentecurve vlak is –het gevolg van eerdere Fed-verhogingen en onzekere economische vooruitzichten– de volatiliteit op de markten op een structureel hoger niveau ligt. Het hoeft niet zo te zijn dat de VIX-index het hele jaar boven de 25 blijft, maar wél dat een VIX van 12 verleden tijd is. De hogere risicopremies en de steile koersdaling betekenen eveneens niet dat een recessie sowieso nabij is. Er zijn sinds 1929 al twintig berenmarkten geweest in de VS; elf hiervan werden gevolgd door een recessie. De markt staat dus op een tweesprong: komt-ie wel, of komt-ie niet?

Vertrouwen neem af

De voortekenen zijn niet best. Zo wees een recent onderzoek van Duke University uit dat bijna de helft van de geënquêteerde Amerikaanse CFO’s een recessie verwacht tegen het einde van 2019. Tegelijkertijd rekenen ze in de eerste kwartalen van dit jaar gewoon nog op groei. Dit kan beleidsmakers in slaap sussen, terwijl het juist nu de tijd is om voorzorgsmaatregelen te nemen. De langdurige onzekerheid op de markten zorgt er namelijk voor dat bedrijven en consumenten terughoudend worden met investeringen en grote uitgaven. We zien dit nu: de ISM-index voor de maaksector daalde gisteren met liefst 5,2 punten naar 54,1 door leeglopende orderboeken. Een verdere daling is dus in de maak. Het consumentenvertrouwen van vorige week voorspelde eveneens weinig goeds: de economische verwachtingen daalden van 112,3 naar 99,1. Auw!

Wat kunnen we vanmiddag verwachten?

Dat brengt ons bij de dag van vandaag. Om 14:30 uur komen de non-farm payrolls weer online te staan, hoewel de shutdown delen van de Amerikaanse overheid heeft platgelegd (nog zo’n onzekerheid...). De markt mikt op een toename van 180.000 banen, maar de verwachtingen zijn na het ADP-rapport van gisteren iets opgelopen. Hoewel het ADP-rapport een abominabele voorspeller is die je niet al te serieus moet nemen, wees deze op maar liefst 271.000 banen. Nogal een groot contrast!

Het ideaalplaatje voor de markt zou dus zijn: een relatief sterke banengroei gecombineerd met een wat afzwakkende loondruk. Dit geeft de Fed de mogelijkheid om zonder al teveel gezichtsverlies een stapje terug te doen en de cyclus van renteverhogingen te pauzeren. De economie krijgt de broodnodige ademruimte en de groei kan toch nog iets langer aan houden. Maar zelfs als de loongroei toch boven de 3% uitkomt, houdt de Fed ook de optie om de renteverhogingen te staken. De markt lijkt daar al van overtuigd te zijn, maar zeker met een hijgende Trump in Powell’s nek, zou ik hem adviseren: huur een goede spindoctor in!

Het wordt voor de markten vooral een lastig verhaal wanneer de banengroei tegenvalt. Dat zou opnieuw een signaal zijn dat de economie buiten adem raakt en biedt een voedingsbodem voor een nieuwe uitverkoop. De “slecht nieuws is goed nieuws”-vlieger die Powell’s voorgangers Bernanke en Yellen nog wel eens op lieten, gaat niet meer op met een recessie aan de horizon. Slecht nieuws is dan gewoon wat het is: slecht nieuws.

Stefan Koopman is macro-econoom bij Rabobank