Financieel/Geld
3011801
Geld

’Bij ’me nummer’ wist ik het al: dat is niet haar taalgebruik’

Oplichting via Whatsapp stijgt explosief

Amsterdam - Een familielid, vaak een zoon of dochter, dat je benadert op WhatsApp met een nieuw telefoonnummer en dringend geld nodig heeft. Na een lang gesprek trappen veel mensen hier toch in en maken geld over. De Fraudehelpdesk ziet een explosieve toename van dit soort oplichting. Was de schade in 2016 nog iets meer dan €4000, vorig jaar was het al bijna €260.000, blijkt uit jaarcijfers van de Fraudehelpdesk.

Er werden 122 Nederlanders slachtoffer van deze nieuwe vorm van fraude, blijkt uit de cijfers. Zij raakten samen €257.000 kwijt.

In 2016 klopten de eerste twee slachtoffers bij de helpdesk aan. Zij hadden samen €4200 schade. In 2017 waren dat er al twaalf en was de totale schadepost bijna €20.000. Je kunt dus rustig stellen dat deze vorm van oplichting explosief toeneemt.

Gewiekst

Oplichters gaan behoorlijk gewiekst te werk, vertelt woordvoerster Tanya Wijngaarde van de Fraudehelpdesk. „Ze benaderen je met een profielfoto van het familielid dat ze nadoen en hebben ook gelet op hoe jullie elkaar aanspreken. Er gaan meestal ook behoorlijk lange gesprekken vooraf aan een verzoek om geld.” De informatie hiervoor komt bijvoorbeeld van Facebook.

In het WhatsApp-gesprek wordt altijd gezegd dat er problemen zijn met de telefoon waardoor het ’familielid’ niet kan bellen. Dan zou diegene immers direct door de mand vallen. Bij De Telegraaf komen overigens ook meldingen binnen van mensen die zijn benaderd door ’hun moeder’ of ’de buurvrouw’, waar een oplichter achter bleek te zitten.

Duizenden euro’s

De schade is fors. Gemiddeld twee- tot drieduizend euro per slachtoffer. Kreeg de Fraudehelpdesk in 2017 nog 47 meldingen, vorig jaar waren dat er al 654. De meeste gevallen van (poging tot) oplichting vonden in decdmber plaats. Half oktober stond de teller nog op 167, een maand later was dit al 381 en in december kwamen er nog een 273 bij. De oplichters worden dus steeds actiever.

„De meeste mensen zijn gewoon niet zo achterdochtig”, legt Wijngaarde uit. „We gaan er zeker op sociale media niet vanuit dat we kunnen worden opgelicht.” Toch is even dubbelchecken wel heel erg aan te raden als er om geld wordt gevraagd. Ze heeft niet de indruk dat er maar één groep achter alle oplichting zit. „Het is gewoon iets wat de laatste tijd steeds vaker voorkomt.”

Een tip om de oplichting te voorkomen, is door altijd contact op te nemen met de persoon die je benadert via het nummer dat je kent. Meestal is de telefoon namelijk helemaal niet kapot en weet dit echte familielid nergens van. En als iemand zegt niet te kunnen bellen, kan er nog altijd een gesproken bericht via Whatsapp worden verstuurd. Dan hoor je aan de stem wel of je echt met je familielid te maken hebt.

Dochter

Diverse lezers van telegraaf.nl laten weten heel recent te zijn benaderd, maar gelukkig geen geld te hebben overgemaakt. Alex* werd bijvoorbeeld gisteren aangeschreven door zo’n oplichter. „Gistermiddag werd ik geappt door mijn ’dochter’: ’ik heb een nieuwe provider en dit is me nummer. Sla je m ff op?’ Bij ’me nummer’ wist ik het eigenlijk al: dat is niet haar taalgebruik”, vertelt hij.

„Na wat koetjes kalfjes kwam het: ’ik appte eigenlijk omdat ik een probleem heb’. Na het vaderlijke ’vertel’ werd geappt dat voor 18:00 uur een factuur betaald moest worden, maar dat internetbankieren er uit lag”, gaat hij verder. „Ik heb gevraagd of ze langs kon komen om het te fixen.” „’Ik ben op mijn werk”, antwoordde de ’dochter’. Alex: „Dat leek me sterk: met zwangerschapsverlof thuis en ze zou toch al zo langskomen...”

Alex vroeg vervolgens of ze die factuur dan op kon sturen, die maar liefst €1890 bedroeg. Die kreeg hij niet. „Na nog wat vage toespelingen nog een vraag of ik ING had. Daar heb ik niet meer op gereageerd, ik heb een paar keer geprobeerd het nummer via WhattsApp te bellen en te videobellen, maar dat lukte niet.” Daarop kreeg hij als antwoord: ’kan het even typend?’ en ’ik ben aan het stressen maar heb de indruk dat je niet wilt helpen’. En na nog een paar belpogingen: ’Gaat hem niet worden he, nog bedankt ik kijk wel verder.’

Lopende band

Mylène is waarschijnlijk door dezelfde persoon benaderd, die zich nu voordeed als haar zoon. „Hij gebruikte precies deze zinnen.” Haar zoon heeft het nummer van de oplichter opgeslagen en ziet dat die elke dag een andere profielfoto heeft. Dan weer een oudere man, dan weer een jong meisje. Waarschijnlijk probeert hij aan de lopende band op te lichten.

Mylène: „Ik had het eigenlijk meteen door, door het taalgebruik en omdat dingen gewoon niet klopten. Mijn zoon had net verteld dat hij in mei een nieuwe telefoon kon nemen, en nu zou hij er meteen al een hebben gekocht? Toen de oplichter zei betaalproblemen te hebben, vroeg ik ’bij ABN Amro?’, terwijl ik weet dat hij bij de Rabobank zit. Toen er bevestigend werd geantwoord, wist ik echt genoeg.”

Ze meldde het voorval bij de politie, maar die gaf aan niets te kunnen doen.

Door de mand

Een andere lezer meldt: „Ik werd ook heel vertrouwelijk benaderd door de buurvrouw, maar de dader viel door de mand door mij met u aan te spreken.”

Maar de oplichters zijn soms ook wél heel slim, merkte Joost. Hij werd benaderd door iemand die zijn moeder nadeed. „Diegene typte precies zoals mijn moeder dat ook zou doen, met wat extra hoofdletters en punten na elk woord. Hoe diegene dat nou kan weten? Hij of zij viel daarna door de mand door heel vlot twee betaalverzoeken te appen. Mijn moeder heeft de grootste moeite met een foto via WhatsApp versturen.”

Lezer Ton werd ook benaderd door iemand die zich voordeed als zijn dochter. Nadat zij twee keer haar telefoon niet opnam, begreep hij met een oplichter van doen te hebben. „Er is niets gestolen, daarom is het is moeilijk om hier aangifte van te doen”, laat hij weten.

*Echte naam bij redactie bekend