3077015
Financieel

Column: De almachtige obligatiemarkt

De voormalige Amerikaanse president Bill Clinton en zijn adviseur James Carville.

De voormalige Amerikaanse president Bill Clinton en zijn adviseur James Carville.

De politiek adviseur en spindoctor van voormalig president Bill Clinton, James Carville, introduceerde tijdens de verkiezingscampagne van 1992 de slogan ‘It’s the economy, stupid’.

De voormalige Amerikaanse president Bill Clinton en zijn adviseur James Carville.

De voormalige Amerikaanse president Bill Clinton en zijn adviseur James Carville.

Interessanter was echter een ander gezegde van dezelfde Carville. Hij bazuinde namelijk graag rond dat, mocht hij in een volgend leven op aarde terugkeren, hij dat graag zou doen in de gedaante van de obligatiemarkt. „The bondmarket bosses everybody”, was zijn stelregel en daarmee zit hij er niet ver naast. Veel politici en bestuurders hebben hun ambities zien stukgaan op het onbuigzame karakter van de almachtige obligatiemarkt. De heren Salvini en Di Maio uit Italië kunnen erover meepraten.

Fed-put

Sinds kort kan hier echter een uitspraak van Jim Grant, uitgever van de Interest Rate Observer, aan worden toegevoegd: „Iedere autoriteit of persoon met politieke ambities zou in een volgend leven moeten willen terugkeren als de aandelenmarkt.” Hij zei dit naar aanleiding van de draai van Jerome Powell van de Federal Reserve eerder dit jaar. De centrale bankier liet zich in oktober nog stoer ontvallen dat de markten niet op zijn hulp hoefden te rekenen. De Federal Reserve zou het beleid van stapsgewijze renteverhogingen en afbouw van de fors gegroeide Fed-balans doorzetten, ongeacht de reactie op de beurzen. Duidelijke taal. De al jaren bestaande Fed-put, ooit geïntroduceerd door Alan Greenspan na de crash van 1987, bestond niet langer. De Fed zou niet langer als reddende engel optreden op het moment dat de beurskoersen corrigeerden. Na in september een nieuw hoogste punt ooit te hebben bereikt, daalde de S&P 500 in de maanden erna met bijna 20 procent.

Andere toon

Ongeveer een maand later en een slordige tien procent daling verder sloeg Powell al een andere toon aan. Waar hij eerder nog stelde dat de rente van de Fed ver weg lag van het neutrale niveau, was dat eind november net onder dat niveau. Voor de goede orde, het rentepercentage bedroeg al die tijd 2,25 procent, terwijl de geschatte neutrale rente zo rond 3 procent lag. Het is voor een centrale bankier een nogal opmerkelijke draai. Op 4 januari kreeg de draai echter nog een zwieper. Op een bijeenkomst waar ook zijn voorgangers Bernanke en Yellen aanwezig waren, verklaarde Powell geduldig te zullen zijn met het verder verhogen van de rente en ook met de afbouw van de balans enige flexibiliteit te betrachten. De dag ervoor was net een rapport van de Fed verschenen waarin gesteld werd dat een langdurige daling van aandelenkoersen voor financiële instabiliteit kan zorgen. De afbouw van de balans werd met andere woorden voortaan afhankelijk van de ontwikkelingen in de markt. De beurzen reageerden opgelucht en zetten de met de kerstdagen gestarte rally voort.

BTFD

Het ontlokte de bekende Amerikaanse beleggingsanaliste Stephanie Pomboy de uitspraak: „We kunnen weer met vertrouwen beleggen want de nieuwe baas is feitelijk dezelfde als de oude baas.”

Met andere woorden, de al 31 jaar bestaande verzekering tegen grote verliezen afgegeven door de centrale bank bestaat nog steeds. Ze zei vervolgens: „Risk is dead, BTFD.” BTFD zult u zeggen? Ja, op Wall Street beschikken de heren en dames over een grote hoeveelheid afkortingen, denk maar aan FANG of BRIC. BTFD is een populaire afkorting op Wall Street en staat voor; Buy The F***ing Dip.

Winsten en centrale banken

Natuurlijk, op de beurs maakt men zich vandaag vooral erg druk over de wijze waarop het Verenigd Koninkrijk probeert te ontsnappen uit ’Hotel California’ of over de voortdurende pogingen van Trump om een muur te bouwen tussen de Verenigde Staten en Mexico en de gevolgen hiervan voor de Amerikaanse economie. Om maar niet te spreken van de onderhandelingen over handelstarieven tussen diezelfde Trump en zijn Chinese ambtsgenoot. Het zijn allemaal sappige verhalen. Beleggers doen er echter goed aan in gedachten te houden dat er maar twee dingen op de beurs zijn die er echt toe doen. Dat zijn de bedrijfsresultaten die de komende weken weer over ons uitgestort zullen gaan worden en het beleid van de centrale banken wereldwijd. Mochten de koersen de komende tijd om wat voor reden dan ook wat wegzakken, dan luidt het advies: BTFD.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer.