Nieuws/Financieel
3318731
Financieel

Column: Impasse neutraliseert ‘riskante’ Europese politiek

Vanwege de sombere stemming over de vooruitzichten van de eurozone zien veel mensen geen redenen om nog aandelen te hebben. Ik zie juist veel redenen.

Allereerst: elke bescheiden economische groei stijgt uit boven de absoluut pessimistische consensusverwachtingen voor Europa. Nederland is één van de landen die daarin het voortouw neemt. Een andere reden is een nieuwe, grotendeels onopgemerkte vorm van politieke zegen waarvoor we zichtbaar blind zijn. De pan-Europese opkomst van populisme en andere eigenaardigheden worden als 'riskante politiek' aangemerkt. In feite is het echter de zegen van een vermomde impasse!

Wanneer beleggers naar de politiek kijken, wegen ze doorgaans af of een politicus of een bepaald beleid goed of slecht is voor het zakenleven. Ze denken dat overheden iets moeten doen om de situatie te verbeteren. Maar de markt denkt niet op die manier. De markt houdt van overheden die niet veel kunnen doen, omdat ze dan ook geen schade kunnen toebrengen aan de handel. Onzekerheid bij bedrijven wordt daardoor minder.

Politieke defragmentatie

Mensen waren bang voor de opkomst van populisten. Er is alleen helemaal geen sprake van een opkomst. Kijk naar Italië waar twee extremistische partijen het over weinig eens kunnen worden, laat staan over wetgeving. Lega en Vijfsterrenbeweging worden allebei als populistisch gezien, maar het enige wat ze met elkaar gemeen hebben is hun afkeer van de traditionele centrumpartijen in Italië. Daarom kunnen ze geen overeenstemming vinden inzake wetgeving. De angst voor hen is groot, maar in de praktijk stellen ze weinig voor. Vandaar een impasse - de nieuwe Europese manier van doen.

Decennialang werd het Europese vasteland geregeerd door coalities van gematigde centrumpartijen. De centrumlinkse en centrumrechtse partijen regeerden afwisselend met steun van één of twee kleine partijen die ideologisch op dezelfde lijn zaten. Parlementen konden worden weergegeven als een normaalverdeling (Bell curve) net links of rechts van het midden. Door de opkomst van conflicterende extremistische partijen is het midden van de verdeling nu uitgehold; de verdeling is platgedrukt. Coalities zijn het praktisch nergens over eens. Ideologisch gezien is het hele continent, van Madrid tot Stockholm, in een politieke impasse geraakt. Die trend zet zich door wanneer Spanje, België, Denemarken, Finland en andere landen dit jaar naar de stembus gaan.

Middencoalities

U heeft het hier in Nederland zelf meegemaakt. Decennialang hebben de PvdA, het CDA en meest recentelijk de VVD om de beurt middencoalities geleid. Wanneer één van deze partijen de verkiezingen won, was het geen enkel probleem om een meerderheidscoalitie te vormen. Dit veranderde met de verkiezingen in 2017. U weet hoe het is gelopen. Maar de ideologisch verdeelde vierpartijencoalitie van premier Mark Rutte is met haar kleine meerderheid in een impasse gekomen.

Vergelijkbare defragmentaties houden de politiek in heel Europa in de greep. Zweden is daar een goed voorbeeld van. België heeft feitelijk geen regering. In Spanje komen er nieuwe verkiezingen aan omdat de centrumlinkse premier geen steun voor de begroting kreeg van de Catalaanse separatisten. De regering in Duitsland is nog het meest van de oude stempel, maar zelfs daar is de verdeling in het midden deels platgedrukt. Groot-Brittannië heeft een broze minderheidsregering die gebukt gaat onder Brexit. De Franse president Macron en zijn nieuwe partij worden onderuitgehaald door protesten. Kortom, wetgevers in Europa zullen moeite hebben om er iets van belang door te krijgen.

De naderende verkiezingen in april in Finland en Spanje wakkeren angst voor populisme aan. Hetzelfde geldt voor de Deense verkiezingen in de zomer. U zult overal dezelfde impasse zien, ook bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in mei. Weinig mensen kunnen dit op een juiste manier plaatsen. Ze kunnen niet voorbij individuen en de campagnehype kijken. Als u wel door die onzinnige mist heen kunt kijken, is de realiteit gunstig – noem het de zegening van een politieke impasse.

De magische impasse in Europa

Europa begint op Amerika te lijken. Het Amerikaanse systeem met een cyclus van vier jaar is anders, maar in het derde jaar koerst het altijd af op een impasse, zoals nu. Zoals ik al eerder noemde, is er in Amerika sinds de Tweede Wereldoorlog in 1939 uitbrak in Europa, geen enkel jaar geweest met een negatieve aandelenmarkt in het derde jaar van een presidentiële termijn. Zelfs in 1939 was er maar een daling van 0,9%. De reden daarvoor is dat in het Amerikaanse systeem alle belangrijke, grote wetgevingen altijd in het eerste en tweede jaar van een presidentschap worden geregeld. De impasse is in het derde jaar op zijn hoogtepunt en de S&P 500-rendementen zijn dan gemiddeld met 17,8% in USD gestegen - veel meer dan de gemiddelde rendementen in het eerste, tweede en vierde jaar. En dat op verbazingwekkend consistentere wijze.

Europa profiteert nu van diezelfde magische impasse en heeft het niet in de gaten. Uw aandelenmarkt weet het echter wel, en u nu ook. Profiteer ervan.

Ken Fisher is bestuursvoorzitter van Fisher Investments Europe, in Nederland opererend als Fisher Investments Nederland, en oprichter en bestuursvoorzitter van Fisher Investments. Twitter: @KennethLFisher