Nieuws/Financieel
336651697
Financieel

Column: Deur naar kabinet Rutte IV staat nog open met komst D66-informateur

Mark Rutte (VVD) in de Tweede Kamer

Mark Rutte (VVD) in de Tweede Kamer

Alleen met veel deemoed en nederigheid heeft Mark Rutte de kans op een kabinet Rutte IV. Daarbij kan het helpen om een informateur van D66-huize aan te stellen. Gezien de noodzaak van een snel economisch herstel plan zouden Hans Wijers en Alexander Rinnooy Kan prima keuzes zijn.

Mark Rutte (VVD) in de Tweede Kamer

Mark Rutte (VVD) in de Tweede Kamer

Afgelopen donderdag hebben we tot laat in de nacht het Kamerdebat over de formatie van een nieuw kabinet gevolgd. Wat een puinhoop, maar tegelijk ook verbijstering over het optreden van VVD-leider Mark Rutte. Ondanks een aangenomen motie van afkeuring over zijn optreden inzake de positie van CDA-kamerlid Omtzigt, wil hij toch door als premier van een nieuw kabinet. ’Door zijn uiterste best te doen’ meent Rutte dat hij in staat zal zijn de vertrouwensbreuk met de Kamer te herstellen en toch kan aantreden als premier van Rutte IV.

Twijfel

Binnen de Haagse politiek maar ook daarbuiten wordt niet alleen terecht getwijfeld over de vraag of dit mogelijk is, maar ook over de wenselijkheid. Maar uit eigen ervaring weten wij dat in de politiek ’weersveranderingen’ snel gaan. Ondanks de chaos tijdens de verkenningsfase is een kabinet Rutte IV nog steeds een realistische optie. Ook voor tegenstanders geldt dat bij de afgelopen verkiezingen de VVD verreweg de grootse partij van Nederland is geworden en dat Mark Rutte, naast Sigrid Kaag (D66) volop is bejubeld als een verkiezingswinnaar. Aan de andere kant behaalde de linkse oppositie met in totaal 26 Kamerzetels een historisch dieptepunt en hebben de grootste rechtse partijen zichzelf als coalitiepartner onmogelijk gemaakt.

Deemoed en nederigheid

Kijken we naar de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen en de Kamerzetels die ze behaald hebben, ligt een kabinet waarin de VVD, D66 en het CDA deelnemen voor de hand. Als we afgaan op de verkenningsnotities is het mogelijk dat ook GroenLinks tot deze coalitie toetreedt. Deze maken ook duidelijk dat de PvdA, zich (voorlopig?) zelf buitensluit door alleen samen met een andere linkse partij mee te willen doen. Zonder een linkse partner kan de PvdA steun krijgen van zowel VVD als D66.

Door de duidelijke vertrouwensbreuk die Rutte door eigen toedoen met mogelijke coalitiepartners heeft veroorzaakt, kan deze breuk volgens de ’Haagse regels” alleen worden ’hersteld’ door deemoed, veel deemoed en nederigheid van zijn kant. Voor de verkenningsfase ligt daarom een informateur van D66-huize die op afstand staat van de huidige Haagse politiek voor de hand. Gezien de noodzaak zo snel mogelijk aan de slag te gaan met het economisch herstel van Nederland, zouden D66-toppers als Hans Wijers en Alexander Rinnooy Kan prima keuzes zijn.

Toekomstig beleid

Voor de toekomstige coalitiepartners zou een zo snel mogelijk herstel van onze economie centraal moeten staan. Deze noodzaak neemt toe omdat wij achterop raken bij andere EU-landen die daarmee al gestart zijn. Dit betekent ook dat we ons geen lange formatie kunnen veroorloven. Daarom is het ook onwenselijk om de formatietafel te belasten met ingrijpende financieel-economische voorstellen voor de toekomst. Op dit moment is zoveel mogelijk zekerheid en rust voor onze economie van essentieel belang. Die zekerheid kan een nieuw kabinet bieden door voorlopig geen wijzigingen aan te brengen in de rechtspositie van werknemers en met name het midden- en kleinbedrijf de garantie te geven dat met de afbouw van steunpakketten pas in 2022 zal worden gestart.

Stapsgewijs kan daarna worden begonnen met het herstelbeleid en met maatregelen waarmee het toekomstige verdienvermogen van onze economie kan worden versterkt. Daarnaast moeten lastenverzwaringen op burgers en bedrijven zoveel mogelijk worden voorkomen; dit geldt ook voor bezuinigingsoperaties. Wel is een tijdelijke verhoging van de vennootschapsbelasting tot 30% mogelijk voor grote internationale bedrijven.

Advies CPB niet volgen

Volgens de nieuwste berekeningen en van het Centraal Plan Bureau (CPB) staat ons land, met een verwachte groei van 2,2% dit jaar, er nog steeds goed voor. Maar even belangrijk is dat Nederland in vergelijking met andere EU-landen, vooral dankzij Rutte II (VVD- PvdA), een sterke financiële positie heeft opgebouwd. Daardoor kan een nieuw kabinet, zeker in de eerste jaren, de gewenste rust en zekerheid voor onze economie realiseren. In een eerdere column hebben we al laten zien dat een nieuwe coalitie over ruime financiële middelen kan beschikken. Zo blijft onze staatsschuld, ondanks de tientallen miljarden aan financiële steunpakketten, onder de oorspronkelijke Brusselse grens van 60% bbp. Een extra reden om onze huidige demissionair minister van financiën, Wopke Hoekstra, te vragen om door te gaan. Veel EU-landen zitten inmiddels al boven de 80% en zelfs veel hoger.

Polder herstelplan

Vanwege onze sterke financiële positie en de gewenste zekerheid voor onze economie moet een nieuwe coalitie de door het CPB voorgestelde versoberingen dan ook niet opvolgen. Ook de werkgevers en vakbonden wijzen dit voorstel af. Deze organisatie zouden hun positie versterken door tijdens de formatie met een gezamenlijk economisch herstelplan te komen.