Nieuws/Financieel
3374621
Financieel

Column: Big data, big deal?

Voorspelbaarheid van menselijk handelen is goud waard. Wat eet je het liefst? Welke winkel is je favoriet? Ben je zwanger of wil je een reis boeken? Allemaal onderwerpen en momenten waar bedrijven graag op inspelen.

In 2014 probeerde een grote Nederlandse bank al eens voorzichtig om deze zogenoemde ‘big data’ van haar klanten te mogen verkopen. Dat was te vroeg en zorgde voor veel weerstand. Met name het argument van dataprivacy was van groot belang. Maar wat nu als mensen er zelf van meeprofiteren? Is de bereidheid er dan wel?

Persoonlijke gegevens in de uitverkoop

In Helmond is er een project in voorbereiding waar deze vraag mogelijk wordt beantwoord. Het moet de wijk van de toekomst worden met allerlei ‘slimme’ toepassingen. Door heel de wijk wordt data verzameld. Waar je loopt (zodat alleen de verlichting aan gaat waar mensen lopen of auto’s rijden), of je genoeg beweegt, wat je eet, hoeveel je slaapt en ga zo maar door. In ruil voor je gegevens krijg je een beloning. Bijvoorbeeld dat je (tijdelijk) gratis in de wijk mag wonen.

Wat bedrijven wel en niet met de informatie mogen doen is vaak nog een grijs gebied. En in het voorbeeld van Helmond kiezen mensen er bewust voor om ze aan te bieden. Doordat de waarde van de data zo groot is en normaliter de bereidheid om (gratis) bewust mee te werken laag is, is het verleidelijk om op aan andere wijze toch aan de gegevens te komen.

Van dataprivacy tot datalek

Het meest bekende voorbeeld is Cambridge Analytica dat toegang verkreeg tot de gegevens van tientallen miljoenen Facebook-gebruikers. Daarbij werden niet alleen de gegevens van gebruikers verzameld, maar ook die van gekoppelde vrienden. Mogelijk dat deze gegevens werden gebruikt om de presidentsverkiezingen van Amerika te beïnvloeden. Het bedrijf ging na de beschuldigingen failliet. De keerzijde van het verzamelen en gebruik van data zonder expliciete toestemming. Overigens was Facebook afgelopen week opnieuw in het nieuws. Ditmaal niet over het misbruik van data maar, over het niet goed genoeg beveiligen ervan. Een zogenoemd datalek.

Afgelopen weken deden zich meer opmerkelijke zaken voor op het gebied van data. Zo werd bekend gemaakt dat de manier van opereren van telefoonfabrikant Nokia nader wordt onderzocht door de Finse ombudsman. Het lijkt er op dat van gebruikers van het model Nokia 7 plus de persoonlijke gegevens,(waaronder locatiegegevens), zouden zijn doorgestuurd naar een Chinees Telekombedrijf of in ieder geval een Chinese server. In haar verweer legt Nokia uit dat het een fout betreft in de software en dat er geen intentie is geweest om andere dan verplichte data te delen. De koers van Nokia daalde na de aankondiging van het nader onderzoek.

Een tweede voorbeeld is de samenwerking tussen KPN en Huawei waarbij er gezamenlijk een 5G netwerk wordt uitgerold. De Nederlandse overheid doet nader onderzoek naar de wenselijkheid van het toelaten van Huawei. Via de netwerken die ze uitrollen zou er namelijk sprake zijn van het creëren van een zogenaamde ‘achterdeurtje’ waarmee de Chinese overheid in staat is om spionage te plegen.

Norsk Hydro

Dat je als bedrijf geen achterdeurtjes wilt hebben bleek bij Norsk Hydro. De Noorse aluminiumproducent had last van een cyberaanval, waarbij verschillende onderdelen van de onderneming werden getroffen. Om ongelukken te voorkomen werd de productie stilgelegd. Een flinke kostenpost.

Big data is dan ook echt wel een big deal. En niet alleen voor de burgers en consumenten, maar zeker ook voor de bedrijven waarin wordt belegd. Niet voor niets benoemde het World Economic Forum cybersecurity/dataprivacy tot de grootste economische risico’s.

Dennis van der Putten is director Sustainability & Strategy bij ACTIAM.