Financieel/Nieuws

Strijd over strengere bankenregels woedt voort

Door Ruben Eg

Zuidas wacht op nieuwe bankenregels.

Zuidas wacht op nieuwe bankenregels.

Foto: ANP

BAZEL - De strijd over strengere toezichtregels voor banken is nog niet gestreden. Het internationale bankencomité uit Bazel heeft de nieuwe regels opnieuw uitgesteld.

Zuidas wacht op nieuwe bankenregels.

Zuidas wacht op nieuwe bankenregels.

Foto: ANP

Uitstel wil geen afstel betekenen, zo liet het Bazel Comité voor Bankentoezicht gisteren sterk doorschemeren bij de bekendmaking van de zoveelste vertraging van de strengere regels voor kapitaalbuffers. Zowel voorzitter Sveriges Riksbank van het Bazel Comité als Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) en Groep van Centrale Bankiers (GHOS), benadrukten in een gezamenlijke persverklaring dat de aanscherping van groot belang is om de zwakheden in het financiële stelsel te verhelpen.

Hoewel het Bazel Comité de rijen steevast gesloten houdt door geen informatie naar buiten te lekken, legt het nieuwe uitstel wel de grote interne verdeeldheid bloot. „Er wordt een hard gevecht gevoerd”, constateert Harald Benink, hoogleraar Banking and Finance aan de Universiteit van Tilburg. „Er is de as Verenigde Staten-Europa. Maar ook binnen Europa zijn er grote tegenstrijdige belangen over de nieuwe bankregels.”

Basel III of IV

Officieel werkt het Bazel Comité aan de aanscherping van de door de kredietcrisis geïntroduceerde toezichtregels Basel III. Bankiers uit Noordwest-Europa spreken van Basel IV, omdat zij ingrijpende gevolgen verwachten. Het Comité wil namelijk de eigen modellen voor risicoweging van banken vervangen door gestandaardiseerde risicoweging van leningen op de balans. Oftewel: voor elk type product wordt specifiek voorgeschreven hoeveel risicogewogen kapitaal banken via zogenoemde ‘vloeren’ minimaal als buffer moeten aanhouden.

Met name onder Nederlandse banken is de paniek al enige tijd groot voor de regels, die eind vorig jaar al rond hadden moeten zijn. Voor de grote portefeuilles hypotheken van Nederlandse banken zouden de kapitaalbuffers flink verhoogd moeten worden, vanwege de internationaal vreemde constructie van hoge leningen, vaak meer dan 100% van de waarde van de woning als onderpand, in combinatie met hypotheekrenteaftrek.

Eng

Nederlandse banken benadrukken dat hun hypotheken juist heel veilig zijn. Zij wijzen naar de recente kredietcrisis als bewijs dat Nederlandse huizenbezitters ook in slechte tijden keurig blijven aflossen. „Elders in Europa slaat de angst om de keel door de enge hoge hypotheken die in Nederland worden verstrekt”, moest Jan Sijbrand, directeur bankentoezicht bij toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB), een jaar geleden al erkennen over alleen al het gebrek aan steun in Europa voor het verzet tegen het heikele punt in Basel IV.

Sindsdien wees ook niets op succes voor de lobby van DNB om toch individuele risicowegingen voor producten zoals hypotheken, toe te staan in de nieuwe regels. Afgelopen voorjaar adviseerde DNB Nederlandse banken dan ook om snel te beginnen met het aantrekken van extra kapitaal vanwege de ‘aanzienlijke impact’ van Basel IV.

Gevolgen

Rabobank is daarom al begonnen met het verkleinen van de balans, door onder meer pakketten met hypotheken door te verkopen. Bij ING kan de rente op hypotheken niet meer langer dan tien jaar vastgezet worden. ABN Amro heeft aandeelhouders gewaarschuwd voor de kans op minder dividend vanwege een mogelijke verhoging van de kapitaalsbuffers. De verkoop of beursgang van het genationaliseerde SNS Bank, tegenwoordig de Volksbank geheten, werd afgelopen zomer uitgesteld vanwege de onzekerheid over de buffers door Bazel IV.

Beweringen dat de centrale banken uit Duitsland, Frankrijk en Scandinavië zich bij het Nederlandse protest hebben geschaard, lijken enigszins bevestigd te worden met het nieuwe uitstel. „Er is meer tijd nodig om het werk af te ronden, waaronder het zorgen van de definitieve kalibratie van het kader”, luidde de cryptische verklaring over de nog altijd voortdurende discussie over de details over op welke manier en voor welke producten de ‘kapitaalsvloeren’ moeten gelden.