Nieuws/Financieel
3534400
Financieel

Column: Europese verkiezingen onderstrepen grote belang EU

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Het EU-lidmaatschap is voor Nederland van essentieel belang voor onze econmische groei, werkgelegenheid en welvaart. Door internationale ontwikkelingen zal dit belang de komende decennia zelfs nog toenemen. Alleen daarom al zouden de Europese verkiezingen in ons land veel kiezers moeten trekken.

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Willem Vermeend (l) en Rick van der Ploeg

Op 23 mei 2019 vinden er Europese Parlementsverkiezingen plaats, maar de kiezers lopen nog niet warm, want deze verkiezingen kennen in Nederland de laagste opkomst. In 2014 ging slechts 37% van de kiezers naar de stembus. Gezien het grote belang van de Europese Unie (EU) voor Nederland, zou dit veel hoger moeten liggen.

Bij deze lage opkomst speelt ook de Haagse politiek een rol. Van oudsher is het bij de meeste politieke partijen, vooral als ze deelnemen aan de regering, een ‘goed’ gebruik om bij nationale kwesties Brussel de schuld te geven. Dit heeft ertoe bijgedragen dat bij veel kiezers de EU niet populair is. Vooral in het VK is Brussel al sinds het begin van het Britse EU-lidmaatschap, de nationale boosdoener bij zowel de nationale politiek als de pers. Gaat er wat mis in het VK, het maakt niet uit op welke gebied, dan wordt Brussel van stal gehaald als de kop van Jut, ook al heeft het daar helemaal niets mee te maken. Dit heeft de Brexiteers in het VK in de kaart gespeeld.

Nieuwe economie

De komende decennia zal de huidige wereldeconomie spectaculair veranderen. Vooral door de opmars van digitalisering, nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie, het internet of things, robottechnologie en de gevolgen van klimaatverandering. Maar de mondiale economie wordt ook sterk beïnvloed door economische machtsverschuivingen van Westerse economieën (VS, Europa, Japan) naar opkomende economieën, als China, India, Indonesië, Zuid-Korea, Mexico, Taiwan, Singapore en Brazilië. Dit jaar wordt al meer dan 40% van het mondiale bbp in deze landen geproduceerd en dit aandeel blijft groeien. De westerse landen beseffen nog onvoldoende dat Azië een economische hoofdrol in de wereld gaat spelen. Dit is ook de duidelijke boodschap van de Singaporese diplomaat en auteur Kishore Mahbubani in zijn bestseller: Has the West Lost It?

Door deze ontwikkelingen zal de internationale politieke en economische rol van individuele EU-landen het komende decennium sterk gaan afnemen en dat geldt zelfs voor grote lidstaten als Duitsland en Frankrijk.

Handelsblokken

We zijn op weg naar een wereldeconomie die gedomineerd wordt door drie economische handelsblokken: Azië met China als leider, de VS en de EU. Op dit moment is de EU het grootse handelsblok van de wereld met een groot netwerk aan handels- en investeringsverdragen. China zal uitgroeien tot de grootste economie van de wereld en de eerste plaats van de VS overnemen. Chinese investeringen in digitalisering en innovatieve technologieën spelen daarbij een centrale rol. De EU heeft op dit terrein een forse achterstand en zal zonder een enorme inhaalslag het zwakste blok blijven.

Het belang van de EU

Landen die geen deel uitmaken van deze machtsblokken missen de economische en politieke voordelen van zo’n blok die vooral betrekking hebben op belangrijke thema’s als veiligheid, klimaatverandering, internationale handel, economische groei, werkgelegenheid en vluchtelingenproblematiek. Voor economische groei, werkgelegenheid en welvaart in Nederland is het EU-lidmaatschap van cruciaal belang, omdat we hier ons brood vooral verdienen met internationale handel en investeringen in het buitenland. De voordelen die de EU Nederland biedt zijn daarvoor essentieel en dit geldt nog meer voor de toekomst die in onderstaande box is weergegeven. De Brexiteers in het VK hebben nu al gemerkt dat de Britse economie zonder deze voordelen met aanzienlijk lagere groeipercentages te maken krijgt en een fors verlies aan banen.

De grootste economieën in 2050

Volgens de meest recente cijfers ziet de huidige top tien wereldranglijst van grootste economieën (op basis van bbp) er als volgt uit:

1. VS

2. China

3. Japan

4. Duitsland

5. VK

6. Frankrijk

7. Brazilië

8. Italië

9. India

10. Rusland.

Europese landen doen het op de huidige ranglijst nog goed en Nederland staat met een zeventiende plaats in de top twintig. Maar deze zal de komende decennia ingrijpend veranderen.

Het Britse dagblad The Independent publiceerde recent een prognose van de top tien wereldranglijst van de grootste economieën in 2050. Deze lijst ziet er als volgt uit:

1. China;

2. India

3. VS

4. Indonesië

5. Brazilië

6. Mexico

7. Japan

8. Rusland

9. Nigeria

10. Duitsland.

Van de Europese landen staat in 2050 alleen Duitsland nog in de top tien. Nederland is dan weggezakt naar een plek beneden de 40.

Nederlandse kiezers over de EU, geen Nexit

Deze week publiceerde het bureau I&O Research een onderzoek over de opvattingen van kiezers over de EU. Nederlandse kiezers staan sceptisch tegenover de EU en er is meer ontevredenheid (47%) dan tevredenheid (32%) over de Europese instellingen. Vooral het Europees Parlement scoort slecht. Maar tegelijk willen de kiezers wel dat Brussel ‘de grote vraagstukken van deze tijd’ aanpakt. Daarbij gaat het om grensoverschrijdende kwesties zoals internationale veiligheid, de immigratie- en vluchtelingenproblematiek, klimaatverandering, bestrijding van terrorisme en internationale handel.

De kiezers vinden ook dat de EU er voor moet zorgen dat Europa een machtsblok vormt tegenover de VS, China en Rusland.

Het aantal kiezers dat een referendum wil over de vraag of Nederland lid moet blijven van de EU is beperkt; ongeveer eenderde. Bij een referendum zegt 72% te zullen stemmen voor het lidmaatschap, 12% weet niet en slechts 16% kiest voor een Nexit (uittreden).

Politieke duidelijkheid

Het valt op dat veel partijen onduidelijk zijn over hun opvattingen over de EU. Ze zijn bang dat ze kiezers verliezen als ze te positief zijn over de EU en vrezen dat populistisch partijen goed zullen scoren met anti-EU propaganda. Op basis van de resultaten van bovenvermeld onderzoek is het de vraag of deze propaganda zal werken. Ondanks kritiek op de EU wil een ruime meerderheid van de kiezers geen Nexit en zelfs meer bemoeienis van Brussel op een aantal terreinen, maar minder bij nationale onderwerpen. Partijen die voorstander zijn van de EU moeten daarover duidelijk zijn en juist de voordelen voor Nederland benadrukken en aangeven dat minder Brussel bij nationale zaken al op de agenda staat. Met die duidelijkheid kunnen ze ook extra kiezers trekken.

Financieel nieuws via je mail? Schrijf je hier in voor onze nieuwsbrief!