Nieuws/Financieel
3676824
Financieel

Column: Welke bedrijven zijn de winnaars van morgen?

ASML heeft nog jaren voorsprong dankzij investering in technologie.

ASML heeft nog jaren voorsprong dankzij investering in technologie.

Vooral het afgelopen jaar is het aantal publicaties en congressen over de toekomststrategie en nieuwe businessmodellen van ondernemingen fors toegenomen. Deze toename heeft veel te maken met onzekerheden in de wereldeconomie, veranderingen in de publieke opinie, de opkomst van nationaal beleid in plaats van vrijhandel, maar ook met drie onstuitbare ontwikkelingen waarmee steeds meer bedrijven te maken krijgen.

ASML heeft nog jaren voorsprong dankzij investering in technologie.

ASML heeft nog jaren voorsprong dankzij investering in technologie.

Daarbij gaat het om:

· de snelle digitalisering van productie- en bedrijfsprocessen;

· de opmars van de nieuwste technologieën, zoals kunstmatige intelligentie, het internet of things en robottechnologie;

· klimaatverandering en het nationale en internationale klimaatbeleid dat leidt tot het revolutionaire afscheid van de fossiele wereld.

Het is ons opgevallen dat tot voor kort de eerste twee ontwikkelingen bij de bedrijfsstrategie voor de toekomst centraal stonden, maar inmiddels zien we dat bij steeds meer grotere bedrijven de impact van de opwarming van de aarde een integraal onderdeel van het bedrijfsbeleid is geworden.

Ze worden daartoe aangespoord door activistische aandeelhouders, beleggers en investeerders die menen dat ondernemers bij het klimaatbeleid het voortouw moeten nemen. Er zijn ook ondernemingen die mede om andere redenen voorop willen lopen.

Het topmanagement gaat er terecht vanuit dat duurzaamheid loont en dat bedrijven met het ’beste klimaat profiel’ op nationale en internationale markten concurrenten kunnen aftroeven.

Ze ondervinden daarbij steun vanuit de internationale beleggingswereld die de afgelopen jaren heeft laten zien dat je met duurzame beleggingen hogere rendementen kunt behalen dan met het traditionele beleggingsbeleid.

Andere ontwikkelingen

Binnen het internationale bedrijfsleven worden er ook andere trends zichtbaar. Het tijdperk van de grote machtige multinationals in de traditionele sectoren als de fossiele industrie en de financiële sector is voorbij.

Ze passen niet meer in het wereldbeeld van de toekomst en al geruime tijd zien we daar een afkalvende werkgelegenheid en lagere omzetten. In het internationale bedrijfsleven werd er tot voor kort aangenomen dat Amerikaanse tech-giganten als Google, Apple, Facebook, Amazon, maar ook Uber en Airbnb deze rol zouden overnemen. Maar dit beeld is al aan het kantelen.

Deze reuzen liggen wereldwijd onder vuur vanwege hun ongekende economische machtspositie en worden in steeds meer landen aangeklaagd vanwege het schenden van privacyregels, het overtreden van sociale regels, het ontwijken van belastingen en het hanteren van omstreden businessmodellen.

In de VS worden ze vanuit de politiek zelfs bedreigd met voorstellen die erop gericht zijn hun machtspositie te breken door wetgeving waarmee ze worden opgesplitst.

Daarnaast is hun populariteit in de publieke opinie wereldwijd fors gedaald en worden ze ook verantwoordelijk gehouden voor de toenemende kloof tussen rijk en arm. Ook daarom moeten zich gaan afvragen of ze wel passen in de wereld van morgen.

De bedrijfswereld van morgen

Als we afgaan op recente ontwikkelingen, onderzoeken en toekomstvoorspellingen op het terrein van ondernemerschap dan zal in de meeste landen, waaronder ook Nederland, het bedrijfsleven de komende decennia gedomineerd worden door kleine en middelgrote bedrijven. Dit ondernemerschap is de motor van de economie en de banenmachine.

Daarbij zullen innoverende ondernemers een hoofdrol gaan spelen. Innovaties worden vooral aangejaagd door slimme start-ups en scale-ups (bedrijfjes die snel doorgroeien). De winnaars van morgen zijn bedrijven die een businessmodel hanteren waarbij digitalisering, nieuwe technologieën en duurzaamheid op een evenwichtige wijze zijn ingebouwd.

In onze werkkringen experimenteren we met de volgende globale aanpak die begint met een inventarisatie van de wenselijkheid en mogelijkheden van het digitaliseren van bedrijfsprocessen en het gebruik van nieuwe technologieën. Daarbij wordt tegelijk bezien op welke wijze daarmee zoveel mogelijk klimaatwinst kan worden geboekt.

Het spreekt voor zich dat hier sprake is van een wisselwerking en wederzijdse beïnvloeding tussen digitalisering, innovatieve tech- en klimaatdoelstellingen. Zo kan een innovatief investeringsprogramma gericht op energiebesparing een belangrijke bijdrage leveren aan de klimaatdoelen van de onderneming en het ’beste klimaat profiel’, maar ook aan extra omzet.

Wij merken op dat bij deze aanpak centraal staat dat in beginsel iedere medewerker bij het businessmodel wordt betrokken en ook in staat wordt gesteld om voldoende kennis op te doen via onder meer extra scholing en training. Een van boven opgelegd model werkt niet! De kern is ook dat je met dit model snel en flexibel kan reageren op veranderingen en ook daarvoor heb je betrokken personeel nodig.

Wat kan de politiek doen?

Landen die in de wereld van morgen tot de koplopers van de wereld willen behoren, moeten een stimulerend beleid ontwikkelingen dat zich vooral richt op de winnaars van morgen.

Dit betekent in ieder geval een vereenvoudiging van regelgeving (onder meer via digitalisering) en een simpel fiscaal en sociaal stelsel dat deze ondernemers ondersteunt.

Daarnaast moet in het onderwijs veel meer aandacht worden besteed aan ondernemerschap. Ook wijzen wij erop dat in het klimaatbeleid een sleutelrol is weggelegd voor start-ups en scale-ups die zich bezig houden met energietransitie.

Het kabinet Rutte 3 zou zowel nationaal als internationaal kunnen scoren door voor deze jeugdige slimmeriken een stimulerend programma te introduceren. Op dit moment zijn wij betrokken bij initiatieven die op dit vlak door de Limburgse Brightlands Smart Services Campus en de Open Universiteit worden ontwikkeld.

De praktijk leert ook dat we voor grote en kleinere bedrijven verschillende overheidsregelingen moeten maken. Voor kleinere en middelgrote bedrijven kan worden volstaan met nationaal beleid, maar dit geldt niet voor multinationals. Nationale regels schieten hier tekort. Daarom zullen binnen de EU voor multinationals Europese regels nodig zijn op het terrein van belastingheffing, de arbeidsmarkt en sociale zekerheid.

Een mooie opdracht voor de nieuwe Europese Commissie.