Nieuws/Financieel
391810581
Financieel

Lockdown duwt Nederlandse economie in recessie

Winkelstraat in Deventer tijdens de lockdown.

Winkelstraat in Deventer tijdens de lockdown.

Amsterdam - De Nederlandse economie is tijdens de coronacrisis voor de tweede keer in een recessie terechtgekomen. In de eerste drie maanden van dit jaar is de economie gekrompen door de lockdown.

Winkelstraat in Deventer tijdens de lockdown.

Winkelstraat in Deventer tijdens de lockdown.

Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dinsdag heeft gepubliceerd. De consumentenbestedingen liepen heel hard terug in het eerste kwartaal. „Dat komt vooral doordat de lockdown langer en strenger was”, zo meldt het CBS.

De economie kromp in het eerste kwartaal met 0,5 procent ten opzichte van het vierde kwartaal. En in dat kwartaal was ook al een krimp (van 0,1 procent) gemeten. Na twee kwartalen van krimp op rij verkeert Nederland formeel in een recessie. „Het eerste kwartaal stond in het teken van de harde lockdown”, zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. „De meeste winkels waren dicht en dat had zijn weerslag op de groei van de economie.”

Minder bestedingen

„Consumenten gaven opnieuw veel minder uit aan horeca, recreatie en cultuur, en vervoer, maar ook aan kleding, schoenen, woninginrichting, auto’s en motorbrandstoffen hebben ze minder besteed.” Tijdens de lockdown waren horeca en zogeheten niet-essentiële winkels gesloten. Door het massale thuiswerken gingen mensen ook veel minder de weg op.

Ondanks de langere en strengere lockdown dan een jaar eerder bleven de economische activiteiten beter doordraaien. De recessie was in de periode van maart tot en met juni 2020 veel dieper dan nu. In het tweede kwartaal vorig jaar maakte de economie een historische duikeling met een krimp van 8,4 procent. De cijfers zijn enigszins vertekend omdat de klap van de economie vorig jaar wordt vergeleken met het normale jaar 2019 en de economie nu wordt vergeleken met coronajaar 2020.

Coronaschade

De krimp van de economie met 0,5 procent zit tussen de ramingen van bankeconomen in. ABN Amro rekende op een min van 1 procent, ING op -0,4 procent. Het Centraal Planbureau gaat ervan uit dat de Nederlandse economie dit jaar weer herstelt ten opzichte van het slechte jaar 2020. De rekenmeesters gaan uit van een groei met 2 procent dit jaar en 3,5 procent volgend jaar. De coronaschade is pas later in 2022 weer goedgemaakt, zo is de inschatting.

Dat ook de tweede lockdown er weer heeft ingehakt, is vooral te zien aan de bestedingen van consumenten in februari. Die gaven in die maand 11,6 procent minder uit dan een jaar eerder, toen er nog geen coronacrisis in Nederland was. In maart is de consumptie met 0,4 procent teruggelopen. Dat is vergeleken met maart 2020 toen de eerste lockdown werd ingesteld.

Werkloosheid

Dankzij de overheidssteun is het aantal faillissementen nog altijd laag. Ook de werkloosheid loopt zelfs iets terug. Toch kampen horeca-ondernemers, winkeliers, bedrijven in de evenementensector en tal van andere getroffen branches met grote financiële problemen. Zo zijn de schulden aan de Belastingdienst, huurbazen en leveranciers fors opgelopen.

Dinsdag overlegt het kabinet met werkgeversorganisaties en vakbonden over verlenging van de noodsteun. Ook het herstelplan wordt besproken. In de ministerraad wordt vrijdag over dat herstelplan besloten. Het kabinet zou bereid zijn de terugbetaaltermijn voor belastingschulden te verlengen van drie jaar naar vier à vijf jaar. Ondernemers willen minstens tien jaar de tijd krijgen om van hun schulden af te komen, na een betaalpauze van twee jaar.

Het CBS is positief over het herstel van de economie. De zogeheten conjunctuurklok, waarin allerei economische indicatoren worden gecombineerd, laat zien dat het voorzichtig de goede kant op gaat. „Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS is in mei minder negatief dan een maand eerder, meldt het CBS. „De economie ligt in een fase van herstel.”

Zowel het consumentenvertrouwen als het vertrouwen van ondernemers verbetert, zo blijkt uit de metingen van het CBS. Het vertrouwen van het bedrijfsleven ligt zelfs alweer boven het langjarig gemiddelde.

Van Mulligen ziet dat de economie herstelt door het verloop in het eerste kwartaal: „De maand maart is een stuk beter dan januari en februari. Het lijkt er niet op dat we in het tweede kwartaal weer een krimp gaan zien.”

Middenmoot

Vergeleken met andere landen doet Nederland het in het eerste kwartaal niet veel beter, constateert Van Mulligen. In Frankrijk en België groeide de economie zelfs. De Britten en Duitsers hadden wél een diepere krimp dan Nederland. Van Mulligen: „Nederland zat in het afgelopen kwartaal in de middenmoot.”

Over de hele coronacrisis bezien presteert Nederland wel duidelijk beter dan veel andere landen. De Nederlandse economie kromp sinds het vierde kwartaal van 2019 met 3,4 procent, het Europees gemiddelde ligt op -5 procent.