Nieuws/Financieel
407100
Financieel

Hoe u werd bestolen

Misschien is het met gestrekt been er in gaan, wellicht ook niet. Het economisch/monetair gedachtegoed dat bij onze beleidsmakers heerst is er één die ik maar op twee manieren kan interpreteren, als zijnde: 1) stompzinnig (en) of 2) kwaadwillig. De goedgelovige lezer haakt nu af (toedeloe), maar de geïntrigeerde lezer pakt er een kop koffie bij en denkt waarschijnlijk ”kom maar op Sassen”. Na het lezen van de nu volgende tekst, zult u waarschijnlijk, net als ik, de koffie verruilen voor een flesje wijn. Ik proost alvast op uw gezondheid.

Het sprookje

Zoals bij veel gekke situaties het geval is, ligt er vaak een verhaal, zo niet geloof, aan ten grondslag. Bij onze beleidsmakers heerst in ieder geval de overtuiging dat deflatie slecht is. Deflatie is een situatie waar het prijspeil daalt; goederen en diensten worden alsmaar goedkoper. Deze groep mensen denkt, of pretendeert, dat dit een uiterst slechte en zorgwekkende situatie is, omdat dalende prijzen leiden tot uitstel van consumptie en investeringen. Immers, als iets morgen goedkoper wordt koop je het niet vandaag; je wacht tot morgen. Maar morgen geldt hetzelfde, en zo verder. Er wordt dan niets gekocht en alles ploft in elkaar.

Inflatie is goed

Hiermee heeft deze groep beleidsmakers de basis gelegd voor het idee dat (gematigde) inflatie goed is. Na het gebruik van al hun hersencellen en alle beschikbare data kwamen zij tot de conclusie dat 2 procent inflatie precies goed is. Zoals ik op mijn door Keynesianen gedomineerde school en universiteit voorgeschoteld kreeg, was 2 procent inflatie een noodzakelijk smeermiddel voor de economie; een lagere of hogere inflatie was dan een indicatie dat er wat mis was.

Het recept

Als de inflatie afwijkt van de 2 procent norm, dan moet er dus ingegrepen worden. De laatste jaren, waarin inflatie consequent onder voornoemde norm lag, voelden politici en centrale bankiers (is er tegenwoordig nog een verschil tussen deze twee groepen?) zich geroepen om in te grijpen. De kredietcrisis van 2008 is een duidelijk voorbeeld hiervan, maar dit ingrijpen is al veel langer aan de gang, alleen hebben de meeste mensen er geen erg in. Monetair beleid, zeg maar de rentestand is één manier, maar ook de overheid heeft veel invloed op het prijspeil door belastingheffing (zie inflatie in bijvoorbeeld sigaretten of benzine, deze is met name gedreven door belastingen).

Wat voor deflatie?

De ellende begint dus met de foutieve aanname dat deflatie altijd slecht is. Allereerst moet er een onderscheid komen, want er zijn grofweg twee soorten deflatie; één veroorzaakt door concurrentie en innovatie, en een ander veroorzaakt door monetair (en deels fiscaal) wanbeleid.

Good

Als Samsung een nieuwe productiemethode uitvindt waardoor tv's 30 procent goedkoper gemaakt kunnen worden, dan leidt dit tot deflatie van het eerste soort. Dit is goede deflatie; immers, de koopkracht van de consument neemt toe (en stelt u uw aankoop eeuwig uit omdat de prijzen dalen? Nee. Dus dat idee dat deflatie slecht is, is onzin).

Bad

De tweede vorm van deflatie, is eigenlijk de situatie waar we ons nu grotendeels in bevinden. Deze wordt veroorzaakt door een kunstmatig gecreëerde overcapaciteit. Doordat geld lenen zo belachelijk goedkoop is gemaakt door centrale banken (en fiscaal aantrekkelijk gemaakt door overheden), heeft er een grote economische misallocatie plaatsgevonden. Dit is jargon van economen en betekent dat geld (kapitaal) aan verkeerde doeleinden is besteed.

Overcapaciteit

Met een erg lage rente, wordt zowat ieder investeringsproject aantrekkelijk (op papier althans). Hierdoor is er teveel capaciteit opgebouwd, wat nu dus leidt tot een situatie van overaanbod en dus dalende prijzen (deflatie dus). Dit is wat ik monetair gedreven inflatie noem, en iets wat ik verafschuw.

Afromen

Decennia lang zijn wij allen dus belazerd, bewust of onbewust, door onze beleidsmakers. Elke keer dat de Samsungs van deze wereld iets uitvond waardoor de aangeboden goederen en/of diensten goedkoper werden, werd dit voordeel (deze deflatie) door onze beleidsmakers afgepakt in de vorm van inflatie (met name door centrale bank beleid) en hogere belastingtarieven (door overheden).

Schuld

De consument heeft hier weinig van gemerkt, want het volledige voordeel van deflatie is hem nooit bekend geweest. Dat de consument ignorant was en is, dat moge duidelijk zijn, maar zijn onze beleidsmakers dat ook? Een groot deel heeft inderdaad geen kaas gegeten van deze materie, dus die weten niet beter, maar er zijn genoeg beleidsmakers die wel degelijk weten dat de vork anders in de steel zit.

Symptoombehandeling

Nu hebben we deflatie van het slechte soort, maar veroorzaakt door onze beleidsmakers. Die willen nu niet de noodzakelijke sanering laten plaatsvinden, waardoor er maatregelen worden genomen die de symptomen tijdelijk verlichten, maar de oorzaak ongemoeid laten. Uiteindelijk wordt het ook een verhaal van zachte heelmeesters.

Bacchus to the rescue

Ik denk dan ook dat we belazerd worden; dat beleidsmakers de voordelen van de economie afromen als een soort Tony Soprano. En wij maar dankbaar zijn voor onze welvaart…. En nu het slecht gaat, bieden zij zich wederom aan als de oplossing terwijl ze de oorzaak zijn! U begrijpt het, ik duik wederom in mijn wijnkelder. Wellicht ben ik niet de enige.