Nieuws/Financieel

Sterkere franc gaat Zwitserse bank voor grote uitdagingen stellen

De voortvarendheid waarmee de Zwitserse centrale bank de economische problemen te lijf gaat, zou een voorbeeld moeten zijn voor de ECB. Zolang de franc geldt als veilige vluchthaven, blijft de Zwitserse speelruimte echter beperkt.

Terwijl de Europese Unie worstelt met het gevaar van een Brexit en een Grexit, kampt Zwitserland met heel andere problemen. Het land heeft begin vorig jaar de koppeling tussen de franc en de euro losgelaten. Hierdoor schoot de waarde van de Zwitserse munt in één klap met 40% omhoog ten opzichte van de euro. Een duurdere munt is slecht nieuws voor exporterende bedrijven. De Zwitserse beursindex SMI ging met 9% onderuit en economen voorspelden dat het land in een recessie terecht zou komen.

Dankzij de maatregel van de Zwitserse centrale bank (SNB) is de klap voor de economie veel minder hard aangekomen dan werd gevreesd. In het vierde kwartaal van vorig jaar lag de groei alweer op 0,4%. Op 1 juni komen de cijfers over het tweede kwartaal naar buiten. Economen voorspellen dat die wijzen op een verdere toename van het groeitempo. Die is voor een deel het gevolg van de wijze waarop de SNB de franc met een negatieve rente van -0,75% geleidelijk doet dalen ten opzichte van de euro. In de afgelopen twaalf maanden heeft de munt ongeveer 8% in waarde ingeleverd. De ECB kan nog wat leren van de doortastende wijze waarmee de SNB de Zwitserse problemen te lijf is gegaan.

Centrale bank kan niet toveren

De centrale bank kan echter niet alle financiële problemen in het land oplossen. De Zwitserse beurs ligt er dit jaar bijvoorbeeld treurig bij. Met een koersdaling van bijna 9% sinds eind 2015 is de SMI een van de zwakst presterende aandelenindices ter wereld. Beleggers hebben bovendien weinig hoop dat daar binnenkort verandering in komt. De zogeheten call-put ratio – de verhouding tussen opties waarmee beleggers respectievelijk op koersstijgingen en –dalingen anticiperen – heeft het laagste niveau bereikt sinds 2012.

Behalve het beleggingssentiment kan ook de rol van de franc als veilige haven de SNB ook voor een flinke uitdaging stellen. In tijden waarin de spanning op financiële markten toeneemt, zoeken veel beleggers de veiligheid op van de Zwitserse munt. Er zitten verschillende zaken in de pijplijn die de onzekerheid kunnen aanwakkeren. In Groot-Brittannië wordt op 23 juni gestemd over een mogelijke Brexit, de kans op een Amerikaanse renteverhoging is weer toegenomen en het gevaar van een nieuwe Griekse crisis zit in een klein hoekje.

Papieren vermogen

Het is maar de vraag in hoeverre het nog verder verlagen van de al negatieve Zwitserse rente het antwoord is als de franc weer in waarde gaat stijgen. Veel Zwitsers kiezen er nu al voor om hun vermogen cash aan te houden in plaats van om het geld op een spaarrekening te laten staan. Daarvoor is weinig ruimte nodig, aangezien de 1.000-franc-biljetten bijna het meest waardevolle papiergeld ter wereld is. Een papiertje is ruim €900 waard. Met een omgerekende waarde van bijna €6.400 is alleen biljet van 10.000 Singaporese dollar meer waard.

De franc deelt de rol als veilige valutahaven met de Amerikaanse dollar. In de Verenigde Staten houden beleidsmakers de laatste dagen steeds nadrukkelijker de mogelijkheid open dat er in juni alsnog een renteverhoging aankomt. De SNB kan zich alvast schrap zetten voor een nieuwe schok. Dat geldt overigens ook voor beleggers. Een stijgende rente en een oplopende dollar voorspellen meestal weinig goeds voor de beurskoersen – en vooral niet voor aandelen uit opkomende markten. Het zal de SNB dan moeite kosten om te voorkomen dat de wisselkoersverhouding franc/euro dan door het dak schiet. Gezien het succes waarmee de bank tot nu toe opereert is de kans groot dat het niveau van 1,10 zowel op korte als op lange termijn stand gaat houden.

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Hij drukt daarbij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer. Deze informatie is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen via de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij NV.