Nieuws/Financieel
427569
Financieel

Overheid moet gaan  investeren

Het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) heeft bedrijven nog niet aangezet tot hogere investeringen. Daarom voorspellen economen dat de centrale bank de nadruk gaan verleggen naar consumenten. Het kan echter ook geen kwaad als overheden een steentje bij gaan dragen aan het aanwakkeren van inflatie en economische groei.

Het wordt interessant met welke nieuwe plannen Mario Draghi donderdag komt om de Europese economie weer op gang te helpen. Volgens Eurostat kwam de inflatie in maart precies op 0% uit. Daarmee ontbreekt een stimulans voor consumenten en bedrijven om geld uit te geven. Waarom zou je iets kopen als de prijs over enkele weken even hoog of misschien zelfs wat lager is? Draghi heeft al van alles geprobeerd om via het aanwakkeren van de inflatie de economische groei op te krikken. De laatste dagen speculeren economen zelfs al op de inzet van helikoptergeld.

De term helikoptergeld werd voor het eerst gebruikt door de Amerikaanse Nobelprijs-winnaar Milton Friedman. Hij gebruikte de analogie dat overheden geld uit helikopters moesten strooien als andere middelen om de economie aan te zwengelen niet meer werken. Het klinkt als een prachtige theorie, maar de kans dat elke Europeaan straks een flink bedrag krijgt bijgeschreven is heel klein. Daarvoor heeft de ECB medewerking nodig van de verschillende overheden. Met name Duitsland vindt de huidige maatregelen van Draghi al veel te ver gaan. De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble beschuldigde Draghi er zelfs al van dat hij verantwoordelijk is voor de opkomst van extreem rechtse partijen in Europa.

Alternatief voor helikoptergeld

Er blijven niet veel alternatieven over als de Draghi de economie niet kan stimuleren via hogere uitgaven van consumenten. De ECB koopt nu al zoveel staatsobligaties dat er nog maar heel weinig van dit soort leningen in de vrije handel zijn. Voor Draghi zit er weinig anders op dan het opkoopprogramma uit te breiden naar bedrijfsobligaties. Het is de grote vraag wat bedrijven dan met dat geld gaan doen. Kiezen ze ervoor om de balans verder op te poetsen en eigen aandelen te kopen of gaan ze investeren. Dat laatste kan mogelijk voor een economische impuls zorgen.

Ondertussen is er heel weinig aandacht voor de rol die overheden kunnen spelen bij het aanpakken van de zwakke groei. Europese overheden doen heel erg hun best om zich aan de begrotingsafspraken te houden. De EU schiet zich met de begrotingsregels in haar eigen voet. Een deel van de oplossing ligt in het versoepelen van de Europese begrotingsregels. ECB blijft kastanjes uit vuur halen. De realiteit is echter dat de ECB het niet in haar eentje kan. Zonder hulp van de politiek is ze gedoemd nog jaren crisisbeleid te voeren. Het ontbreekt in Europa aan politieke daadkracht om de investeringen aan te jagen door middel van belastingverlagingen. Overheden kunnen hun beschikbare begrotingsruimte beter gebruiken door met investeringen de groei een kickstart te geven. Zolang de politiek terughoudend blijft, blijft er voor de ECB weinig over dan tijd kopen.

 

Ruimte voor investeringen

In Nieuwsuur pleitte Rabo-econoom Wim Boonstra dinsdagavond voor directe investeringen door de ECB in zaken zoals onderwijs, innovatie en infrastructuur. De hogere uitgaven geven de economie een duw in de rug. Op de lange termijn plukken we dan allemaal de vruchten van die investeringen.  Zo komt het geld van de ECB toch terecht bij de burgers. Maar dat is een overheidstaak en geen taak van de ECB.

Alle ogen op DraghiMonetair beleid kan problemen niet oplossen, alleen uitstellen. Overheden moeten hun verantwoordelijkheid niet langer afschuiven op de ECB en gaan investeren. Maar omdat de Europese overheden  zodat alle ogen voorlopig gericht blijven op Draghi. Het is pijnlijk dat de inflatie en de economische groei al drie jaar lang nauwelijks reageren op al zijn redevoeringen en maatregelen. Wat zou er echter zijn gebeurd als Draghi de zaken op hun beloop had gelaten? De beurskoersen zijn de afgelopen flink opgelopen. De AEX noteerde gisteren het hoogste punt van 2016.  

Behalve beleggers houden ook valutahandelaren Draghi op donderdag scherp in de gaten. Als de ECB verrast met de nieuwe maatregelen, kan de euro weer een stapje terugdoen ten opzichte van de dollar. De Europese munt is sinds 1 maart met 4,5% opgelopen omdat het ernaar uitzag dat de Federal Reserve nieuwe renteverhogingen voorlopig nog even uitstelt. De Amerikaanse centrale bank komt overigens volgende week weer bij elkaar. Economen van State Street Global Advisors voorspelden echter woensdagmiddag dat verschillende regionale voorzitters van de Federal Reserve voorsorteren op een snellere aanpassing in het bankbeleid dan waar veel economen nu nog op rekenen. De valutamarkt gaat dus een interessante tijd tegemoet.

 

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Hij drukt daarbij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten. Deze column geeft zijn persoonlijke mening weer. Deze informatie is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen via de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij N.V..