Nieuws/Financieel

Weber (Ex-ECB): crisis voor de deur

Ik had deze week het genoegen om bij een presentatie van Axel Weber te zijn (via Capital Group). De beste man, een ex-ECB-bestuurder en beoogd opvolger van Trichet, trok flink van leer. Iets wat mijn volgers al hebben kunnen lezen in een van mijn columns. In deze column wil ik echter wat dieper ingaan op enkele van zijn opmerkingen, want het leek er toch verdomd veel op dat de heer Weber verwacht dat de eurozone economie weer op de barbecue terecht gaat komen.

Dr. Prof. Axel Weber

De heer Weber was een van de weinige beleidsmakers in de eurozone die is opgestapt voor principiële redenen. In 2011 zag hij in dat zijn bezwaren tegen het opkopen van staatsobligaties door de ECB niet of nauwelijks werden gehoord. Ondanks dat hij het hoogste baasje mocht worden, besloot Axel te bedanken voor de eer en nam zelfs ontslag van niet alleen de ECB maar ook de Bundesbank (Duitse centrale bank).

Trichet werd uiteindelijk opgevolgd door Mario Draghi en die heeft sindsdien erg zijn best gedaan om het Bundesbankdenken te verbannen. Daarvoor in de plaats kwam een beleid dat eufemistisch onconventioneel monetair beleid heet. In de dealingroom hebben ze hiervoor minder vriendelijke termen bedacht, maar het feit is dat de ECB onder leiding van Draghi geen enkele maatregel schuwt. Weber zei letterlijk “there is no limit to what Draghi is willing to do, but there are limits to what he can achieve”. Axel vindt dus dat Draghi niet alleen te ver is gegaan, maar ook nog dat zijn beleid niets meer uithaalt. Sterker nog, hij zei letterlijk dat het ECB beleid nu juist een probleem wordt in plaats van een oplossing.

Eerste hint op crisis

De heer Weber vertelde verder dat hij verwacht dat de eurozone en de EU de komende tien jaar gedomineerd zullen worden door ruzies en dat het beleid er een zou zijn van halfslachtig aanrommelen. Dit is nou niet echt een goede weersverwachting zeg maar.

Tweede hint

Zijn tweede hint op een crisis was echter nauwelijks een hint te noemen; de eurozone problemen van 2008 zijn niet of nauwelijks opgelost. Slechte schulden bestaan nog steeds en het rentebeleid van de ECB kan deze schulden per definitie niet omtoveren tot goede schulden. Verder heeft de eurozone 3 stimulansen gehad waarvan het effect nu niet meer positief of zelfs negatief zal zijn: 1) monetair beleid levert geen effect meer op, 2) de grote daling van grondstofprijzen is nu al een tijdje aanwezig en in wezen al verwerkt in de huidige economische cijfers en 3) grote overheidsstimulering ligt nu ook achter ons. Kortom, de dope is op en de kater komt eraan.

Derde hint

Verder zijn er nog grote dossiers die veel onzekerheid en onrust veroorzaken. Zo noemde Weber de Brexit. Volgens hem is dat een dubbeltje op zijn kant en iets wat best een grote impact zou kunnen hebben op het reilen en zeilen binnen de EU en de eurozone. Een andere voorspelling die hij deed was dat de problemen met Griekenland weer terug op het menu gaan komen, want de problemen daar zijn totaal niet aangepakt. Dus Grexit als thema zou de onrust verder kunnen aanwakkeren. Dan is er ook nog Mexit (Merkel exit). Hiermee bedoelde hij dat het handelen van Merkel inzake de vluchtelingencrisis haar wel eens de kop zou kunnen kosten. Dit terwijl de buitenwacht Merkel ziet als de enige leider die de EU en de eurozone bij elkaar kan houden. Als laatste haalde hij ook nog het vluchtelingenprobleem aan. Deze zou (buiten Mexit) een destabiliserend effect kunnen hebben voor de betrekkingen tussen de verschillende landen binnen de unie.

Storm

In het algemeen zei de heer Weber dat de euro niet het probleem is (waar ik het niet mee eens ben), maar dat overheden het verprutsen (ben ik het wel mee eens). Het zijn de beleidsmakers die eens de juiste beslissingen moeten nemen en zich aan de afspraken (Maastricht) moeten houden. Dit gaat de komende tien jaar dus niet gebeuren, dus een “Japanese trap” lijkt in het verschiet te liggen. Al met al geen dingen om vrolijk van te worden. Tijd om de regenlaarzen te zoeken…