Nieuws/Financieel
445736
Financieel

Schenken aan de koude kant

Vanaf 1 januari 2017 kan er weer belastingvrij een ton geschonken worden. Maar dan moet het geld wel in de 'eigen woning' van de ontvangende partij gestoken worden en mag deze op dat moment nog geen 40 jaar zijn. Hierover heb ik eerder geschreven, dus of de wetgever die leeftijdseis wel mag stellen laat ik nu in het midden.

Waar ik iets dieper op wil ingaan is de angst die bij veel mensen heerst dat het geschonken vermogen bij de zogeheten koude kant terecht kan komen. Deze angst leeft niet alleen bij (groot)ouders die aan hun (klein)kind schenken, maar ook bij de suiker-oom/tante. Hierna zal ik gemakshalve uitgaan van de situatie van een schenking door ouders aan een kind.

Overigens zal dit vraagstuk steeds meer gaan spelen. Op grond van diverse regels is het moeilijk(er) om zonder eigen (spaar)geld een huis te kopen. De overheid en banken willen dat de zogeheten Loan-to-Value ratio goed is. De hoogte van de hypotheekschuld ten opzichte van de waarde van de woning moet beneden bepaalde (dalende) grenzen liggen. Een kind kan langer doorsparen om hieraan te voldoen, of ouders schenken geld.

Schenken aan partner

Op grond van de aangekondigde regels mag een kind op het moment dat het de schenking ontvangt, nog geen 40 jaar oud zijn. Het kan dus makkelijk gebeuren dat jouw kind die leeftijd al gehaald heeft op het moment dat jij genoeg geld over hebt om de belastingvrije schenking te doen.

Als op dat moment jouw kind een jongere partner heeft, dan mag je toch nog belastingvrij schenken. Je moet dan aan je eigen kind schenken (met anti-schoonzoon clausule), maar in de belastingaangifte vermeld je dat de partner nog geen 40 jaar is. Zoals een schoondochter eens zei: ,,Ben ik toch nog ergens goed voor.”

Maar leg duidelijk vast dat je aan je eigen kind schenkt. Anders bestaat het risico dat bij een (echts)scheiding de partner van je kind er met een deel van jouw schenking van door gaat.

Verdeling

Je hebt je zoon een ton (belastingvrij) geschonken. Samen met zijn partner heeft hij bij de bank nog een hypotheek afgesloten van een ton. Bij de notaris leggen ze vast dat ze 50/50 eigenaar zijn van de woning die twee ton heeft gekost.

Gaat het mis met de relatie, dan is de vraag hoe, na verkoop van de woning, verdeeld moet worden. De bank eist van jouw zoon en van diens partner gewoon een ton. Ze zijn hoofdelijk aansprakelijk. Maar als de woning bij de (echt)scheiding € 180.000,- waard is, dan is er dus ingeteerd op jouw schenking. Gaat dat geheel ten koste van jouw kind (krijgt die maar € 80.000,-), diens partner (omdat deze nog € 20.000,- aan jouw kind moet betalen) of 50/50 ten koste van hen beiden (je kind krijgt nog € 10.000,- van de koude kant) ?

Ik durf daar geen harde uitspraken over te doen omdat het oordeel uiteindelijk aan de rechter is. Maar juist daarom raad ik aan dat jouw zoon en diens partner hun afspraken daarover nu vast leggen. Bijvoorbeeld in hun samenlevingscontract als ze niet getrouwd zijn, of in huwelijkse voorwaarden als ze wel in de echt verbonden zijn.

Overlijden

Na de schenking en aankoop overlijdt je kind. Wie krijgt de schenking? Als je niets hierover hebt vastgelegd, moeten we kijken wie de erfgenamen zijn van je kind.

Woont je dochter samen (al dan niet met een samenlevingscontract, maar zonder testament) dan zal de erfenis binnen jouw familie blijven. De partner krijgt namelijk niets uit de schenking (ook niet als zij een verblijvensbeding zijn overeengekomen !). Óf de kinderen van je dochter erven dus van hun moeder en krijgen jouw schenking óf de schenking komt weer bij jou als ouder terug.

Is je dochter getrouwd (en het maakt niet uit of er huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld) en heeft zij geen testament opgemaakt, dan zal echter al haar vermogen naar haar weduwe/weduwnaar gaan. Jouw schenking komt dus bij de koude kant terecht. Daarbij maakt het niet uit of jouw dochter kinderen had of niet.

Als je niet wilt dat jouw schenking bij de koude kant terecht komt in deze situatie, dan zul je een zogeheten tweetraps-schenking moeten doen. Jij bepaalt nu waar jouw schenking straks naar toe gaat als je dochter overleden is.

Bijstand of faillissement

Een koudere kant dan de overheid of de faillissements-curator bestaat er volgens veel mensen niet. Toch kan jouw schenking daar terecht komen.

Als je zoon zijn baan kwijt raakt en (uiteindelijk) in de bijstand terechtkomt, dan zal de gemeente eisen dat hij 'zijn woning opeet'. Hij krijgt wel iedere maand geld uitbetaalt, maar dat zal terugbetaald moeten worden uit zijn eigen vermogen (jouw schenking dus) als hij ooit zijn huis verkoopt. Jouw geld gaat dus naar de Algemene Middelen van de overheid.

Of je dochter heeft een eigen zaak en gaat failliet omdat er te weinig werk voor haar bedrijf is. Dan wordt een curator aangesteld die er voor moet zorgen dat haar schuldeisers zo veel mogelijk uitbetaald krijgen. Ook nu zal de overwaarde van haar huis (dus jouw schenking) niet bij je dochter blijven, omdat de curator de woning zal verkopen.

Voorwaarde

Wil je dit niet, dan kun je vastleggen dat de schenking onder een voorwaarde is gedaan. Die voorwaarde is (bijvoorbeeld) dat je kind geen (bijstands)uitkering krijgt of niet failliet gaat. Als de voorwaarde wordt vervuld wordt de schenking (automatisch) teruggedraaid. In de plaats van de schenking komt dan een schuld van jouw kind aan jou tot terugbetaling van het geschonken bedrag.

Ik weet niet zeker of je dat het automatische gevolg moet laten zijn van de (bijstands)uitkering. Want als je zoon slechts twee maanden een uitkering krijgt en daarna weer een baan heeft, is de consequentie wel dat de geschonken ton bij jou terug is gekomen. Wil je je zoon het geld opnieuw schenken, dan geldt dat een belastingvrije schenking alleen kan als aan alle voorwaarden van dat moment wordt voldaan. De kans is groot dat jouw zoon dan al 40 jaar of ouder is en je dus niet meer € 100.000,- belastingvrij kunt schenken. Misschien moet je vastleggen dat jij – als die situatie zich voordoet - kunt beslissen of je de schenking terugdraait.

 

Als je dit soort bedragen aan je kind wilt schenken, is het verstandig om eerst met de notaris te overleggen. Hij/zij kan je goed adviseren over alle ins en outs. Dat kost weliswaar geld maar kan een enorme besparing betekenen. Als de koude kant straks immers recht heeft op de helft van jouw schenking, is dat meer geld dan de notaris nu voor het advies in rekening zal brengen.

Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.