Nieuws/Financieel

Shell trekt AEX uit het slop

AMSTERDAM - De AEX-index dobberde woensdag mee op de golven van de olieprijzen. Eerst kleurden de oliemarkten nog flink rood, maar richting het eind van de handel klaarde het beeld op. Dat gaf ook wat lucht op Beursplein 5: Shell kon een sprintje trekken en trok de AEX mee omhoog. Wel verliep de handel behoorlijk kalmpjes, met het oog op het Amerikaanse rentebesluit vanavond.

De AEX-index eindigde 0,6% hoger op 424,41 punten. In de ochtend zakte de graadmeter nog tot zo'n 417 punten. De Midkap-index bleef 0,5% in het rood hangen en sloot op 655,45 punten.

Elders in Europa verbeterde het beeld op de beurzen eveneens in de loop van de middag. Parijs koerste 0,5% hoger, terwijl Frankfurt 0,6% klom.

Op het Europese bedrijvenfront kwam chemiereus BASF met een winstwaarschuwing naar buiten. Het bedrijf stond op de beurs in Frankfurt 2,2% in het rood. Verder bleek dat de Britse bank RBS een miljardenvoorziening heeft genomen over het vierde kwartaal die een flinke impact had op het resultaat. RBS werd 2,3% lager gezet in Londen.

De Brent-olieprijs deed aanvankelijk een flinke stap terug. In de loop van de middag ging het echter beter, en bij het sluiten van de markt in Amsterdam was de prijs weer opgekrabbeld tot ruim boven de $32 per vat.

De Amerikaanse beurzen gingen vanmiddag met verlies van start, maar geleidelijk aan verbeterde het beeld. Rond de slotbel in Amsterdam stond de S&P500 weer 0,2% in de plus, terwijl de Dow Jones-index nagenoeg onveranderd stond. Om vier uur kwamen er nog cijfers over de verkoop van nieuwbouwhuizen in de VS naar buiten, die beter waren dan verwacht.

Apple stelt teleur

"De correlatie tussen de olieprijzen en de aandelenbeurzen is weer duidelijk vandaag", zei analist Youri Sleutel (Lynx) aan het eind van de ochtend.

De kwartaalcijfers van Apple konden ook niet zorgen voor een steun in de rug, constateerde Sleutel. Het technologieconcern boekte over het vierde kwartaal een hogere winst per aandeel dan verwacht. Apple verwacht echter in het lopende kwartaal voor het eerst in jaren een daling van de omzet. "Er is nog steeds geen sprake van krimp in de iPhone-verkopen, maar het gaat duidelijk wat minder bij Apple. In Hongkong bijvoorbeeld, een belangrijke markt voor Apple, stokt het kennelijk."

Deze week is een belangrijke week voor de kwartaalcijfers, zegt Sleutel, met ook bijvoorbeeld Facebook en Amazon nog op de rol. "Die laatste is ook een zwaargewicht. Als dat ook tegenvalt, dan kan het sentiment rond de kwartaalcijfers verder verslechteren."

Wachten op Fed

Verder wacht de markt vooral op de mededelingen van de Amerikaanse Federal Reserve, vanavond om 20:00 uur. "De rente zal niet veranderen, maar de markt is wel benieuwd hoe de Fed tegen de situatie aankijkt, met de dalende olieprijzen en zorgen over China", zei Sleutel. "Dat statement kan nog voor aardig wat beweging zorgen. Ik denk dat de centrale bank zich erg 'dovish' zal uitlaten en zal proberen om de markt een steuntje in de rug te geven. Als blijkt dat een renteverhoging in maart helemaal van tafel is, dan kan dat de beurs stuwen."

Maar mocht de Fed vasthouden aan het oorspronkelijke idee van vier renteverhogingen dit jaar, dan zal de beurs hard omlaag gaan, verwacht Sleutel. "Het kan een keerpunt worden voor de markten."

Econoom Léon Cornelissen (Robeco) verwacht niet al te veel richting van de Fed. "Ik denk dat zij een 'wait and see'-houding aan zullen nemen. Een draai zou de geloofwaardigheid van de Fed niet ten goede komen. Het is te vroeg om nu al te zeggen dat ze de rente voor lange tijd zullen bevriezen. Want in december was het verhaal nog dat de economie een renteverhoging aan kon. Dan kun je nu niet ineens een ander verhaal gaan vertellen. Niettemin blijft het een balanceer-act voor de Fed."

De centrale bank zit nog extra klem omdat die in de communicatie vorig jaar een paar sprongetjes heeft gemaakt, zegt Cornelissen. In de herfst zag de Fed namelijk nog af van een renteverhoging, en verwees toen naar de turbulente omstandigheden buiten de VS. Bij de renteverhoging in december was die zinsnede weer verdwenen. "En dan zouden ze nu weer moeten wijzen op externe omstandigheden die negatief of verontrustend zijn", zegt Cornelissen. Dat wordt een beetje wisselvallig voor een centrale bank die een stabiel beleid op middellange termijn wil voeren.

'Druk naar beneden'

Meer in het algemeen verwacht Lynx-analist Sleutel sowieso dat "de druk naar beneden blijft" de komende maanden. "Ik denk dat het een paar kwakkelende maanden zullen worden, in elk geval met hoge volatiliteit. De AEX is onder de 400 geweest, en er is dus wel wat herstel geweest vanaf de bodem, maar als je ziet waar we vandaan komen, dan valt het ook wel weer mee met de opleving. Maar de druk blijft omlaag, want de zorgen over China zijn er nog lang niet uit, en ook het overschot op de oliemarkt zal niet snel verdwijnen."

Robeco-econoom Cornelissen vindt dat "het pessimisme te ver is doorgeschoten". "Maar het wantrouwen in de markten is groot, goed nieuws wordt niet vertrouwd. En ECB-president Mario Draghi ondersteunt de markt doordat hij toch weer gas wil geven. Maar hij is al een keer teruggefloten, en dus gelooft de markt hem niet meer op zijn woord."

Maar ondertussen zijn er wel degelijk lichtpuntjes, zegt Cornelissen. Hij noemt onder meer een positieve ontwikkeling in de Chinese dienstensector, een stabilisatie in de olieprijzen en de daling van de yuan die voorlopig is gestopt. "En kijk bijvoorbeeld naar het toegenomen consumenten- en producentenvertrouwen in Italië. Dat de derde economie van de eurozone overtuigende tekenen van leven laat zien, lijkt me een positieve ontwikkeling. Maar de markt heeft daar geen oog voor. Een trigger om het vertrouwen op de markten weer wat terug te laten keren zou een stabilisatie in de olieprijs zijn."

Chinees nieuwjaar

Vooralsnog zal de markt echter afwachtend blijven, zegt Cornelissen. "Zeker ook omdat het Chinese nieuwjaar eraan komt. Elke keer weer raken de economische cijfers daardoor ernstig verstoord, omdat de Chinezen niet zo goed weten hoe ze de effecten van het nieuwjaar uit de data moeten filteren. Daardoor koersen we even blind, voor zover we dat niet al deden... In elk geval duurt het nog wel even voordat we echt goed zicht krijgen op de onderliggende ontwikkelingen in China. En dat zal de afwachtende houding van de markten verlengen."

Cornelissen wijst ook nog op de Bank of Japan, die komende vrijdag met zijn rentebesluit komt. "Daar wordt wel met enige spanning naar uitgezien", zegt de Robeco-econoom. "Want mogelijk onderneemt de bank extra actie om de economie aan te zwengelen. Dat zou een stimulans kunnen zijn voor de markt."

Shell krijgt groen licht

In Amsterdam waren de ogen gericht op Shell. De olie- en gasreus vroeg vandaag toestemming aan de aandeelhouders om het licht op groen te zetten voor de overnamedeal met de Britse BG Group (lees hier het DFT-liveblog terug over de vergadering). Inmiddels is bekend dat de overgrote meerderheid (83%) van de aandeelhouders vóór de overname heeft gestemd. Het olie-aandeel boog een verlies om in 2% winst op €19,35.

Gemalto belandde onderaan met ruim 1,3% verlies op €55,87. OCI zakte 1,2% naar €16,66.

Voor ArcelorMittal hadden beleggers 0,2% meer over, na een aanvankelijk verlies. Crédit Suisse heeft het koersdoel voor het staalaandeel verlaagd van €5,50 naar €4,50. Het advies blijft 'neutraal'. De Zwitserse bank verwacht dit jaar grote herstructureringen bij ArcelorMittal en sluit zelfs niet uit dat de familie Mittal het concern compleet van de beurs haalt.

Veel positiever is Crédit Suisse over Mittal-afsplitsing Aperam. De Zwitsers herhaalden het 'outperform'-advies voor de aluminiummaker, maar verlaagden wel het koersdoel flink, van €56 naar €44. Midkapper Aperam stond 2% lager op de beurs en sloot op €28,82.

DSM had last van het winstalarm van branchegenoot BASF en zakte 0,7% naar €44,15. De Britse bank HSBC verlaagde bovendien het koersdoel van €50 naar €47. Het advies blijft 'houden'.

Aan de andere kant spurtte Altice naar een winst van 2,3% op €12,79, terwijl Relx 2,2% kon bijschrijven op €14,97. Nomura liet zich positief uit over Altice. De waardering van de kabelaar is momenteel aantrekkelijk, aldus de Japanse zakenbank. De vraag is echter of het bedrijf de groei kan volhouden. Nomura herhaalde zijn 'neutraal'-advies maar verlaagde het koersdoel van €27 naar €22.

AkzoNobel (+0,2% op €58,65) kreeg wat steun van een positief rapport van Exane BNP Paribas. De Franse bank heeft het advies verhoogd van 'neutraal' naar 'outperform' en schroefde het koersdoel op van €64 naar €66.

Besi in trek

In de Midkap ging Besi 0,9% vooruit. ING heeft de toeleverancier voor de chipindustrie op de kooplijst gezet. Dat woog voor beleggers uiteindelijk zwaarder dan de wat tegenvallende kwartaalcijfers van Apple.

Grootste stijger onder de middelgrote fondsen was het geplaagde aandeel Arcadis. Het ingenieursbedrijf klom nu 1,9% klom naar €14,02. Biotechbedrijf Galapagos won 1,8% op €48,54.

TenCate noteerde 0,5% hoger op €26,11. Investeerder Gilde zet de overname van het technische textielbedrijf door. Maar het aandeel staat dus inmiddels boven het bod van Gilde, dat €26 per aandeel betaalt.

Met name de vastgoedfondsen in de Midkap deden het slecht: Eurocommercial Properties ging 3% achteruit naar €38,50, terwijl Vastned 4,5% lager werd gezet op €38 rond.

AScX-aandeel Accell won fractioneel op €18,72. De fietsenfabrikant meldde voor miljoenen het schip te zijn ingegaan door een diefstal in Taiwan. Accell handhaafde desondanks zijn eerder uitgesproken prognose dat de winst in de tweede helft van 2015 hoger zal zijn dan in dezelfde periode een jaar eerder.

Volg de beurs op de voet met de DFT Koersen-app. Download hier voor iPhone of voor Android