465834
Financieel

De lessen van 2015

Het jaar 2015 is per saldo een gematigd positief beleggingsjaar geworden. We zetten de belangrijkste gebeurtenissen en de lessen die we hieruit kunnen leren op een rijtje.

Per saldo een mager beleggingsjaar

Het jaar 2015 is wat betreft rendement een verre van spectaculair beleggingsjaar geweest. Obligatiebeleggers hebben het minst plezier beleefd. De Barclays Global Aggregate Bond Index (gehedged in euro’s) staat dit jaar op 0,74%. Aandelenbeleggers doen het iets beter: de MSCI ACWI staat voor dit jaar op 8,17% (niet gehedged naar euro’s).

Een 50-50% gespreide portefeuille zou dan, zonder rekening te houden met kosten van beleggen, op 4,5% uitkomen. Beleggers die ‘tilts’ hebben aangebracht naar opkomende markten, grondstoffen en alternatieve beleggingen, hebben minder rendement behaald. De MSCI EM daalde namelijk met 5,56%, de Bloomberg Commodity Index zelfs met 26,52% en de Credit Suisse Hedge Fund Index staat tot en met november maar op 0,14%.

 

Les 1: wees altijd bescheiden over te behalen rendementen op de beurs (2015 was daarop geen uitzondering).

Zo gewonnen zo geronnen

Aanvankelijk zag het er naar uit dat 2015 een fantastisch jaar zou worden. Met dank aan het QE-programma dat Mario Draghi begin dit jaar aankondigde. Hij ging €60 miljard per maand in het systeem pompen. Hij herhaalde opnieuw klare taal. Hij zou er alles aan zou doen om groei en een beetje inflatie te bewerkstelligen.

Maar daarna liepen die winsten op de beurzen toch weer weg door:

  • De onverwachte devaluatie van de yuan renmimbi in augustus (die leidde tot angst over groei van de wereldeconomie);
  • Het blijkbaar tegenvallende stimuleringspakket van Draghi in november; en
  • De eerste renteverhoging van de Fed in december (waar de beurs al enige tijd op vooruitliep).

 

Les 2: Hoe mooi het ook (aanvankelijk) lijkt, bomen groeien nooit tot in de hemel.

Er is altijd slecht (en goed) nieuws

Het jaar 2015 zal op vele manieren de geschiedenisboeken halen: de vluchtelingenproblematiek die de EU onder druk zet, de aanslagen in Parijs en de buitengewoon brute daling van de grondstoffenprijzen, vooral die van olie. Maar er is eigenlijk altijd wat: vorig jaar hadden we bijvoorbeeld de oorlog in Oekraïne, het neerhalen van de MH17. En zo kunnen we ieder jaar wel wat bedenken.

Les 3: Koersen stijgen en dalen vaak veel harder dan we rationeel verwachten (in 2015 gold dat vooral voor grondstoffen)..

Moeilijk te peilen

Wat betreft het laatste stimuleringspakket van Mario Draghi van november: beleggers leken wel op Rupsje-nooit-genoeg. Het pakket met onder andere een verlaging van de depositorente naar -0,3% en een verlenging van het opkoopprogramma voor obligaties van september 2016 naar maart 2017 was eigenlijk een rationeel pakket. Maar blijkbaar hadden beleggers meer in hun hoofd gehaald.

Les 4: Het effect van stimuleringsmaatregelen van de centrale banken begint uit te werken (economisch en in het hoofd van beleggers; alleen exorbitante, onverwachte maatregelen kunnen mogelijk nog wat teweegbrengen).

‘Out of gas’

Eind 2015 zijn de liquiditeiten die de centrale banken in de wereld in het systeem injecteren onder nul uitgekomen. Zie onderstaande figuur: Out of gas. Alleen ECB en Bank of Japan verschaffen nog extra liquiditeiten. De opkomende markten en de Fed onttrekken. Per saldo zijn de opkoopacties negatief.

Centrale banken in opkomende markten (met uitzondering wellicht van de Bank of China) kunnen monetair weinig uithalen, omdat ze met valutaproblemen kampen. Verder wordt de dollar, waarin veel wordt geleend, duurder door de hogere Amerikaanse rente. De liquiditeit in de markt wordt tot slot ook nog minder doordat zakenbanken minder financiële instrumenten op eigen boek zullen houden door strengere regelgeving.

 

 

Bron: Blackrock

 

Les 5: De liquiditeit van de markten is afgenomen (wat tot meer volatiliteit zou moeten leiden).

Geen opwaartse trend meer

Dan de belangrijkste boodschap van 2015. Wellicht mede door de afnemende liquiditeiten en/of de afnemende effecten van monetair beleid is technisch gesproken de 6-jarige bullmarkt in aandelen, gestart begin 2009, voorbij. En datzelfde geldt voor de meer dan 30-jarige bullmarkt in obligaties (althans in de VS; in Europa kunnen we hem wellicht nog een jaartje of jaartje of twee verlengen). Zie onderstaande grafiek van de MSCI World in aandelen.

De koers van de wereldwijde aandelenindex is uit het stijgende langetermijntrendkanaal gezakt en heeft een lagere top en bodem neergezet. Dat is technisch een omkering van de trend. Het hoeft niet meteen te betekenen dat we in een bearmarkt terecht zijn gekomen, maar wel dat het beursklimaat uitdagender wordt. Wat dat betekent voor de beleggingsportefeuille bespreken we binnenkort.

 

 

Bron: Bloomberg