Nieuws/Financieel
466217099
Financieel

Column: Voorspellingen voor 2020 en later

Het beeld voor 2020 en later is niet optimistisch. Wereldwijd gaan onder meer klimaatverandering en het klimaatbeleid een hoofdrol spelen. Nederland moet daarbij de nadruk leggen op het internationale samenwerking en oplossingen op dit vlak.

December

Dit is de maand van de voorspellingen. In de internationale publicaties die we hebben doorgenomen is het beeld niet alleen divers maar ook wisselend als het gaat om optimistisch en pessimistisch. Kijken we naar de financiële en beleggingswereld, dan zijn de optimisten in de minderheid. Somberheid domineert bij de verwachtingen over de economische groei in de wereld. Voor de politieke wereld gaan voorspellers uit van een trend waarbij ‘vadertje staat’ in de westerse landen meer macht gaat opeisen; de collectieve sector zal groeien en het bedrijfsleven verliest invloed. Donald Trump maakt een goede kans op een tweede termijn en de Europese economie verliest van China en de VS. Bij alle voorspellingen wordt een hoofdrol voorzien voor klimaatverandering en het klimaatbeleid.

Madrid

Deze week ging in Madrid de mondiale klimaattop van start. De bedoeling is dat de wereldleiders daar extra afspraken proberen te maken over het aanpakken van de opwarming van de aarde. Dat is nodig omdat het huidige wereldklimaatbeleid om de uitstoot van CO2 terug te dringen onvoldoende werkt. Volgens recente cijfers bereikte deze uitstoot in 2018 een nieuw wereldrecord en stijgt nog steeds. Opvallend is dat oliebedrijven in strijd met internationale klimaatafspraken nog volop investeren in nieuwe gas- en olievelden

Naar aanleiding van het nieuwe record geven klimaatwetenschappers aan dat de wereld aan het einde van deze eeuw nu aankoerst op een gemiddelde stijging van de temperatuur van 3-4 graden Celcius. Een dergelijke stijging heeft op allerlei gebieden ernstige gevolgen, zoals de aantasting van de leefomgeving, verlies aan biodiversiteit, extreme weertypes en economische schades. December 2015 hadden deze leiders in Parijs nog een wereldklimaatakkoord gesloten waarbij ze maatregelen afspraken, waarmee de opwarming beperkt zou blijven tot een min of meer ‘veilige’ opwarming van 1,5-2 graden.

Mislukt

Inmiddels staat vast dat deze aanpak is mislukt. De oorzaken zijn divers. Maar de kern is dat in steeds meer landen het klimaatbeleid minder hoog op de politieke agenda staat. Dat heeft vooral te maken met het feit dat in veel landen het maatschappelijke draagvlak voor dit beleid sterk is afgenomen doordat het gekenmerkt wordt door forse lastenverzwaringen en bureaucratisch klimaatregelgeving. Daar komt nog bij dat veel burgers steeds minder waarde hechten aan dramatische voorspellingen waarbij zelfs gewaarschuwd wordt voor een onleefbare aarde. Aan de andere kant zien we klimaatactivisten die deze waarschuwing als de waarheid beschouwen met alle emoties van dien.

Opgave

De wereldleiders in Madrid hebben drie belangrijke opgaven. Kom met een aansprekend en effectief aanvullend klimaatpakket, gericht op het halen van de doelstelling van Parijs en maak tegelijk overtuigend duidelijk dat dramatische voorspellingen over onze aardbol geen enkele wetenschappelijke basis hebben. Zorg er ook voor dat de laagste inkomens er niet op achteruitgaan.

Gelukkig zijn er steeds meer klimaatwetenschappers die afstand nemen van nepnieuws over klimaatdrama’s. Bovendien kunnen de wereldleiders inmiddels ook aangeven dat ze beschikken over een kansrijke oplossing voor de klimaatproblematiek. De aanpak moet zich vooral richten op een kleine groep van de grootste klimaatvervuilers. Daarnaast moeten alle landen volop gebruik gaan maken van technologische innovaties waarmee de CO2-uitstoot versneld kan worden teruggedrongen en zorgen voor een maatschappelijk draagvlak.

De echte boosdoeners

Uit recente cijfers blijkt dat slechts 100 bedrijven in de wereld verantwoordelijk zijn voor meer dan 70 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen sinds 1988. Deze bedrijven zijn bekend en werkzaam in de fossiele industrie. Op deze lijst staan onder meer: Saudi Aramco, Chevron, Gazprom, Exxon Mobil, BP, Shell, Coal India. Deze 70 procent maakt nog eens duidelijk dat alle huidige klimaatacties tegen burgers en het ‘gewone bedrijfsleven’ niet effectief zijn: de klimaatwinst die daarmee wordt gerealiseerd is gering en levert bovendien schade op voor de economie en werkgelegenheid.

In Madrid kunnen afspraken worden gemaakt om met een plan van aanpak te komen waarmee deze klimaatvervuilers ‘gedwongen’ worden om deze uitstoot zo snel mogelijk terug te dringen. Daarnaast moet tijdens deze klimaattop opdracht worden gegeven tot een wereldwijd tech offensief. Alle technologieën en research en development moeten in kaart worden gebracht waarmee bedrijven in staat zijn om versneld een klimaatneutrale bedrijfsvoering te realiseren. Binnen de EU zou deze versnelling bevorderd kunnen worden door een Europees investeringsfonds.

Nederland

Voorspellingen voor Nederland hebben veel te maken met de internationale gang van zaken. Dat geldt bijvoorbeeld voor onze economische groei, maar ook voor het klimaatbeleid. Voor de gemiddelde jaarlijkse groei moeten we de komende jaren uitgaan van slechts rond de 1% en een gemiddelde koopkracht rond nul. Voor het Nederlandse klimaatbeleid is een internationale benadering de enige echte oplossing.

Voor nationale problemen hebben we geen voorspellers nodig. In eerdere columns hebben we al becijferd dat aan de onvrede over onze publieke sector een prijskaartje hangt van structureel circa 10 miljard; de optelsom van alle eisen op het terrein van zorg, onderwijs, politie en pensioenen. Op het terrein van onze belastingen is deze week nog eens vastgesteld dat het fiscale toeslagenstelsel onhoudbaar is. De oplossing is dit stelsel in de loop van tien jaar volledig af te schaffen in combinatie met een compenserende belastingverlaging.

Reageren? Mail naar [email protected].

BEKIJK OOK:

Column: torenhoge lastendruk en een lege schatkist

BEKIJK OOK:

Column: Hollands welvaren op de tocht