Nieuws/Financieel

'Sint-dip' op Damrak

AMSTERDAM - Op de dag voor pakjesavond zat de Amsterdamse beurs in een 'Sint-dip'. De kater van de tegenvallende ECB-mededelingen ijlde nog na op de Europese beursvloeren. Bovendien viel het Amerikaanse banenrapport mee, waardoor de Federal Reserve zich daar niet meer hoeft te laten weerhouden bij het ophogen van de rente. In Amsterdam moesten onder meer de veelgeplaagde verzekeraar Delta Lloyd en Shell een veer laten.

De AEX-index eindigde 0,7% lager op 446,93 punten. Daarmee was de index wel ietsje opgekrabbeld van het laagste punt van 443,7 punten, dat 's middags werd neergezet. De Midkap-index ging fractioneel vooruit naar 686,67 punten.

Elders in Europa krabbelden de beurzen richting het eind van de handel ook iets op. Parijs en Frankfurt zakten allebei circa 0,3% terug.

De euro, die de voorgaande dag sterk opveerde in reactie op de tegenvallende steunacties van de ECB, deed een stapje terug naar een stand van $1,087, een verlies van 0,4%.

Uit Duitsland kwam vanochtend gunstig macronieuws. De fabrieksorders bij onze oosterburen namen in oktober met 1,8% toe in vergelijking met een maand eerder. Economen voorspelden gemiddeld een plus van 1,2%.

ECB-domper ijlt na

De Europese aandelenmarkten werden op donderdag nog hard geraakt. Beleggers reageerden ontgoocheld dat de ECB bij het rentebesluit de depositorente slechts met 10 basispunten verlaagde. Het bestaande opkoopprogramma voor obligaties werd bovendien wel verlengd, maar niet uitgebreid, wat er op kan wijzen dat ECB-president Mario Draghi binnen de centrale bank tegengas heeft gekregen.

"De teleurstelling over de ECB ijlt nog na", constateerde beleggingsadviseur Rein Schutte (Indexus) aan het begin van de middag. "De markt was een beetje verwend geraakt dat Draghi er in de praktijk altijd nog een schepje bovenop deed, maar dat bleef nu uit. Ik vond het wel opvallend dat álles in de verkoop ging, niet alleen aandelen, maar ook valuta's en obligaties. Terwijl er naar mijn mening niet ineens een hele nieuwe situatie is ontstaan: de rente in Europa blijft voor langere tijd laag. Ik denk dat het een tijdelijke teleurstelling is, waar we wel weer overheen komen."

Neemt niet weg dat de tik hard aankomt, beaamt Schutte, zeker ook bij vermogensbeheerders die een deel van het opgebouwde jaarrendement zagen verdampen. Mogelijk dat een eindejaarsrally daar nog wat van kan goedmaken, maar de kans daarop lijkt wat afgenomen. "In de regel wilden handelaren en andere marktpartijen graag een rally, en vanwege de lagere handelsvolumes aan het eind van het jaar lukte dat ook vaak. Maar nu komt nog de vergadering van de Fed eraan op 16 december, en dat zorgt ervoor dat de volumes waarschijnlijk nog wel wat hoger zullen blijven. Als straks blijkt dat de rente in een gematigd tempo omhoog zal gaan, bijvoorbeeld eens per kwartaal met een kwart procentpunt erbij, dan kan de beurs nog wel eens een ritje maken."

Verwachting markt en Fed lopen uiteen

Beleggingsanalist Joost van Leenders (BNP Paribas) wijst erop dat er wel nog wat moet gebeuren aan de marktverwachtingen. "Er zit een discrepantie tussen het renteniveau dat de Fed-bestuurders gemiddeld verwachten, en wat de markt verwacht. De Fed zit op 100 basispunten eind volgend jaar, en de markt op 50 tot 75 basispunten. Dus de marktverwachtingen moeten nog omhoog door uitlatingen van de Fed, of de Fed moet terug in zijn verwachtingen. Het kan best zijn dat de markt nu begint in te zien dat de Fed nog wel meer zal gaan doen dan nu wordt verwacht."

Dat de ECB minder heeft 'geleverd' dan de markt had gehoopt, maakt een renteverhoging voor de Fed ook weer makkelijker, zegt Leenders. "Het lijkt erop dat Draghi zijn hand heeft overspeeld de afgelopen weken, en dat hij zijn medebestuurders niet heeft kunnen overtuigen. Eerder lukte dat wel, maar toen waren de economische omstandigheden ook anders. Toen draaide de economie slecht en was stimulering logisch. Dat is nu anders. En dat de dollar nu weer wat omlaag is, maakt het voor de Fed wat gemakkelijker om de rente te verhogen."

Van Leenders vraagt zich vooralsnog af of het dit jaar ook van een eindejaarsrally komt. "Het kan goed zijn dat de beurzen een afwachtende houding aannemen tot midden december, als de Fed-vergadering plaatsvindt. En als ze dan de rente gaan verhogen, dan nog is de vraag: wat is het pad dat ze uitstippelen?"

Banenrapport valt mee

Schutte denkt dan ook dat het Amerikaanse banenrapport dat vanmiddag naar buiten is gekomen vooral in dat licht wordt bekeken. Marktvorsers zullen proberen in te schatten wat de Fed op basis van het cijfer met de rente zal gaan doen na de eerste verhoging in december, die door het grootste deel van de marktpartijen wordt verwacht. Het aantal nieuwe banen in november kwam uit op 211.000, iets meer dan de verwachte toename van circa 200.000. Het cijfer over oktober werd nog opwaarts herzien, van 271.000 naar 298.000 nieuwe banen.

In tegenstelling tot Europa pakten de Amerikaanse beurzen het banenrapport juist behoorlijk positief op. Rond de slotbel in Amsterdam stond de S&P500 1,2% in het groen, terwijl de Dow Jones-index 1,4% winst boekte.

"Ik ben nog altijd niet negatief over aandelen", zegt Schutte. "De Europese economie draait wat beter, in Amerika is het beeld wat wisselend, maar dat suddert ook wel door. Al met al geldt nog steeds dat er 'geen alternatief is' voor aandelen. Dit jaar zien we ook de trend dat steeds meer spaargeld naar aandelen vloeit, omdat de spaarekening te weinig oplevert. En die rentes gaan waarschijnlijk alleen maar verder omlaag."

En wellicht komt er ook wat geld vanuit obligatiebeleggingen naar aandelen, zegt Schutte. "Als de daling van de grondstofprijzen is afgelopen kan de onderliggende inflatie weer op gaan lopen en dat maakt obligaties minder aantrekkelijk. Dat zou nog wel eens een extra push voor aandelen kunnen betekenen, al ziet het er nog niet direct naar uit dat de inflatie op heel korte termijn sterk zal aantrekken."

Schutte verwacht "geen fantastisch aandelenjaar" volgend jaar. "Met een rente van pakweg nul en een lage inflatie zie je in het algemeen geen hele hoge rendementen op aandelen. Maar ik zou de groei in de economie ook wel eens terug willen zien in stijgende bedrijfswinsten. Tot nu toe is het bij bedrijven vooral bezuinigen en geld lenen om eigen aandelen in te kopen. Terwijl er eigenlijk innovaties nodig zijn om voor nieuw economisch elan te zorgen."

Olieprijs omlaag

De olieprijzen gingen aanvankelijk omhoog, maar zakten in de middag flink in nadat persbureau Reuters meldde dat oliekartel OPEC zijn productie niet zal terugschroeven. Een deel van de markt had daar wel een beetje op gerekend. De OPEC-landen besloten eerder om de oliekraan vol open te laten staan, om op die manier de schalie-olieproducenten in de VS een slag toe te brengen. Maar inmiddels begint de lage olieprijs die het gevolg is de leden ook zelf flink pijn te doen.

Van Leenders vindt het besluit echter per saldo positief nieuws voor de wereldeconomie. "Natuurlijk zorgt de lage olieprijs in sommige delen van de Amerikaanse economie voor problemen, maar ik denk dat het effect per saldo positief is. Voor energiebedrijven is het geen goed nieuws, maar voor bijvoorbeeld autoproducenten en voor de chemische industrie wél. En voor de consument ook, want die betaalt lagere prijzen aan de pomp. Je blijft alleen met lage inflatie zitten. Al denk ik dat de lage olieprijs op langere termijn ook inflatoir werkt. Het jaagt de economische groei aan, en dat zorgt dan op termijn weer voor inflatie. Het duurt alleen nog wel even voordat je dat effect gaat zien."

Delta Lloyd onderaan

In de AEX hadden verliezers ruimschoots de overhand. De veelgeplaagde verzekeraar Delta Lloyd bungelde onderaan met een verlies van 4,7% op €5,39.

Het volatiele aandeel Altice zag een lichte winst omslaan in 3,2% verlies en sloot op €12,42. De Franse kabelaar meldde voorbeurs een nieuwe stap te hebben gezet in de overname van NextRadioTV.

RD Shell boekte aanvankelijk een fraaie winst, maar zakte met de olieprijs mee omlaag tot 2,1% verlies op €22,21. Ook ArcelorMittal zat opnieuw in de hoek waar de klappen vielen met een min van 2,4% op €3,97.

Philips zakte 0,3% naar €24,49. Het elektronicabedrijf zou volgens een Deense krant geen interesse hebben in de overname van B&O, de Deense fabrikant van onder meer luxe televisies, waar Philips onderdelen aan levert.

Onder de hoofdfondsen waren de winnaars in de minderheid. Aalberts Industries voerde de lijst aan met 1,8% winst €31,12. Randstad volgde met 1,6% winst op €58,12.

In de Midkap sloot Galapagos de rij met een min van 2% op €44,78.

Het grillige beursfonds Fagron dat al enige tijd in de etalage staat, kon nu weer eens op enige kopersinteresse rekenen en steeg 0,2% naar €7,61. In de voorbije weken maakte de toeleverancier voor apotheken een duikvlucht na het nieuws dat een overname van het bedrijf er niet in zou zitten.

TomTom had ook de wind in de rug met een plus van 4,8% op €12,095. Het navigatiebedrijf stond in de belangstelling nadat Nokia de verkoop van zijn kaartentak had afgerond.

Het lokale fonds ABN Amro dat halverwege november is teruggekeerd naar de beurs, stond 0,4% hoger op €19,43. De opbrengst van de gedeeltelijke beursgang van de bank is na de uitoefening van de overtoewijzingsoptie gestegen van €3,3 miljard naar €3,8 miljard.

Wilt u weten hoe u zelf een goed gespreide beleggingsportefeuille kunt samenstellen en hoe ETF's daarbij kunnen helpen? Volg dan komende maandag het gratis online seminar. Klik hier om in te schrijven.