Nieuws/Financieel
478009011
Financieel

Farmaceut Leadiant krijgt miljoenenboete om machtsmisbruik

DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft het farmaceutisch bedrijf Leadiant een boete opgelegd van €19,6 miljoen. Volgens de toezichthouder heeft de Italiaanse geneesmiddelenfabrikant een veel te hoge prijs gerekend voor het medicijn CDCA, dat wordt gebruikt door patiënten met een zeldzame stofwisselingsziekte. „Leadiant maakte daarmee misbruik van haar economische machtspositie”, aldus de ACM.

De concurrentiewaakhond wijst erop dat geneesmiddelenfabrikanten die betaalbare innovatieve geneesmiddelen op de markt brengen, een belangrijke maatschappelijke bijdrage leveren, waar ze ook aan mogen verdienen.

’Geen innovatie’

„Maar hier zien we iets heel anders. Leadiant heeft na een beperkte investering en met weinig risico een enorme prijsverhoging doorgevoerd voor een al lang bestaand geneesmiddel. Er is hier helemaal geen sprake van innovatie. Wij beschouwen dit als een zeer ernstige overtreding. De prijsverhoging bezorgt Leadiant een zeer hoog rendement, maar levert patiënten heel weinig extra’s op en jaagt de maatschappij op kosten”, stelt de ACM.

Het middel CDCA wordt gebruikt bij de behandeling van patiënten met een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte, genaamd cerebrotendineuze xanthomatose (CTX). In Nederland gaat het om een groep van ongeveer zestig patiënten, die het middel hun hele leven moeten gebruiken.

Van 46 euro…

Het middel werd onder andere namen en tegen veel lagere prijzen al jaren gebruikt bij de behandeling van CTX-patiënten. In 2008 nam Leadiant een op CDCA gebaseerd middel over van een andere fabrikant. De maximale prijs in Nederland was in die tijd 46 euro per verpakking van 100 capsules. Eind 2009 veranderde Leadiant de naam van het middel naar Xenbilox en werd de verkoopprijs verhoogd tot 885 euro.

…naar 14.000 euro

In 2014 kreeg Leadiant het voor elkaar om de verkoopprijs opnieuw te verhogen naar 3103 euro. Drie jaar later verviervoudigde de prijs nog eens tot 14.000 euro – in totaal een ruim 300x hogere prijs. Daardoor kostte het middel ongeveer 153.000 euro per patiënt per jaar. De buitensporige hoge prijs leidde tot grote maatschappelijke verontwaardiging.

Reactie Leadiant

Leadiant laat in een reactie weten het besluit van de ACM „zorgvuldig te zullen bestuderen en aanvechten.” Ook zegt de farmaceut het ’fundamenteel oneens’ te zijn met de aantijgingen. Antonio Gama da Silva, directeur bij Leadiant: „We zijn ervan overtuigd dat we altijd correct en in overeenstemming met alle geldende regelgeving hebben gehandeld.” Eerder betwistte het bedrijf dat de prijsstijging excessief was. De farmaceut stelde dat het huidige CDCA een nieuw medicijn is.

Zorgplicht

De Stichting Farma ter Verantwoording, die de zaak in 2018 had aangekaart bij de ACM, is blij met het besluit. „Farmapiraat Leadiant is terecht beboet door de ACM voor de excessief hoge prijs van CDCA. Door deze uitspraak loont het kapen van oude betaalbare geneesmiddelen niet langer. Wij vinden dat farmaceuten de zorgplicht hebben om geneesmiddelen betaalbaar en beschikbaar te maken voor patiënten”, aldus de organisatie.

De stichting wijst er ook op dat Leadiant geen uitzondering is in de farmaceutische industrie. „Het misbruik van de Europese weesgeneesmiddelenregeling door de industrie heeft de laatste jaren epidemische vormen aangenomen. Wij zien in deze uitspraak een eerste belangrijke stap om farmapiraterij een halt toe te roepen.”