Nieuws/Financieel

Zorgen economie bezorgen beurs kater

Amsterdam - De Europese beurzen handelden onder een slecht gesternte op vrijdag de dertiende. Zorgen over de wereldeconomie hadden de overhand op de beursvloeren door onder meer magere groeicijfers uit de eurozone en tegenvallende winkelverkopen in de VS. In Amsterdam was met name Boskalis uit de gratie.

De AEX-index eindigde 1,4% lager op 453,55 punten. Dat was overigens nog wel ruim boven het laagste punt van de dag, dat op 449,61 lag. De AMX-index ging 1% achteruit naar 675,34 punten.

Het Damrak ging mee met de mineurstemming in Europa. De CAC40 noteerde 1% lager. De DAX in Frankfurt stond 0,9% in de min.

"De markten zijn nerveus", zei macro-econoom Léon Cornelissen (Robeco). "En dan helpen missers in de macrocijfers niet, ook al zijn de tegenvallers niet heel erg groot. Er blijft onzekerheid over de ontwikkeling van de wereldeconomie, ook al omdat de olieprijs weer hard is weggezakt, en dat speelt de beurzen parten."

De Robeco-econoom wees ook nog op een cijfer uit China, waaruit bleek dat de kredietverlening op het laagste punt in vijftien maanden is beland. "Ook geen positief nieuws uit Azië dus."

In Duitsland noteerde VW 0,6% winst. De kleine aandeelhouder Union Investment eist het vertrek van de top om schoon schip te kunnen maken. Ook meldde een Duits weekblad dat EU-ambtenaren al in 2011 op de hoogte waren van de mogelijkheid van 'sjoemelsoftware'.

In Londen (-1%) herstelden veel mijnbouwbedrijven, zoals Anglo American (+1,3%) en BHP Billiton (+0,7%) na desastreuze handelsdagen.

Net als de Europese beurzen kleurde ook Wall Street rood. Rond de slotbel in Amsterdam stond de Dow Jones-index 0,9% in de min, terwijl de S&P500 0,8% lager koerste.

De olieprijs kwam donderdagavond onder druk te staan. Vrijdag leken de prijzen even op te leven, maar die winsten waren rond half vijf weer weggesmolten. Brentolie stond 0,5% lager. De daling hing samen met een rapport van energieagentschap IEA, dat wijst op een afname van de vraag bij een 'ongekende buffer'.

'Geen uitstel meer van Fed'

"Het is een voortzetting van de weg naar beneden die de beurzen een paar dagen geleden zijn ingeslagen", zei beursanalist Tycho Schaaf van Lynx aan het begin van de middag met een blik op de rode koersenborden. "Vanmorgen probeerde een deel van de markt nog wel een herstel in te zetten, maar de neerwaartse trend werd niet doorbroken. De volatiliteit is de laatste dagen weer opgelopen en je ziet risico-aversie op de markten. Er wordt wat geld van tafel gehaald."

Volgens Schaaf hangt dat met name samen met economische onzekerheid. "Na de uitspraken van diverse Fed-bestuurders gisteren is duidelijk dat die renteverhoging in december er zo goed als zeker gaat komen. Of er nu een kleine verslechtering in de economische cijfers komt of niet. De markt hoeft er dus niet meer op te rekenen dat de Fed de verhoging nog gaat uitstellen. Dat brengt ook onzekerheid met zich mee, want het moet eerst maar eens bewezen worden dat alles wel op rolletjes loopt met de Amerikaanse economie."

Winkelverkopen VS

Vanmiddag kregen beleggers alweer wat meer inzicht in hoe de Amerikaanse economie ervoor staat, met diverse macrocijfers. Zo bleek dat de Amerikaanse consumenten in oktober in elk geval niet op een holletje naar de winkels zijn gegaan. De detailhandelsverkopen stegen met 0,1%, minder dan economen hadden verwacht. De doorsnee Amerikaan blijkt het geld dat overblijft na een goedkopere tankbeurt in eerder de spaarpot te stoppen dan uit te geven.

Het cijfer over het Amerikaanse consumentenvertrouwen viel dan weer mee. De index van de Universiteit van Michigan kwam uit op 93,1 punten, terwijl economen in doorsnee hadden gerekend op 91,5 punten.

"De winkelverkopen vielen tegen, en ook de producentenprijzen in de VS waren onder de verwachting. Die cijfers schreeuwen niet echt om een renteverhoging", merkte Robeco-econoom Cornelissen op. "En toch lijkt iedereen het er al over eens dat die renteverhoging er komt in december. Deze cijfers zijn ook weer niet zwak genoeg of belangrijk genoeg om de Fed van zijn pad af te brengen. Maar de Fed zit wel met een dilemma. Het is ook gênant als over een halfjaar blijkt dat het toch niet de goede beweging is geweest."

Europese groeizorgen

De handel stond tevens in het teken van groeicijfers uit de eurozone. De Duitse economie is in het derde kwartaal met 0,3% gegroeid, iets minder hard dan in het voorgaande kwartaal. In Frankrijk blijkt de economie ook gegroeid op kwartaalbasis, na een stagnatie in het tweede kwartaal. Het Franse consumentenvertrouwen trok ook aan. De groei van de Nederlandse economie komt volgens het CBS uit op 0,1% op kwartaalbasis.

Voor de eurozone als geheel rolde er 0,3% groei uit de bus, na 0,4% groei in het tweede kwartaal. Economen gepolst door Bloomberg hadden ook voor afgelopen kwartaal op 0,4% groei gerekend.

Het cijfer is volgens Nick Kounis, hoofd macro-economisch onderzoek bij ABN Amro, een extra stimulans voor de Europese Centrale Bank om in december een stimuleringspakket aan te kondigen. ECB-voorman Mario Draghi heeft de deur hiervoor eerder open gezet, en liet die deze week open in een toespraak voor het Europees Parlement.

ABN denkt dat de ECB het maandelijkse bedrag van het opkoopprogramma voor obligaties met €20 miljard zal ophogen, en het programma bovendien langer zal laten doorlopen. Ook verwacht Kounis een verlaging van de depositorente met 0,1 procentpunt.

"Alles bij elkaar vielen de Europese groeicijfers maar een beetje tegen", zei Cornelissen. "Dat Frankrijk weer groeit is prettig, want dat is toch een beetje het zorgenkind van de eurozone. Maar aan de andere kant vielen de cijfers van Italië weer wat tegen. Al met al vielen de cijfers niet mee, maar ze schreeuwen ook weer niet om hardere actie van de ECB."

Toch denkt ook Cornelissen dat de ECB in december met extra stimulering komt. "De Duitsers hebben zich bijvoorbeeld ook erg gematigd uitgelaten, waarschijnlijk mede omdat de meerderheid van de centralebankpresidenten Draghi steunt."

De euro ging 0,8% omlaag tegenover de dollar tot $1,072.

Boskalis onderaan

Bij de hoofdfondsen in Amsterdam stond maritiem dienstverlener Boskalis Westminster onderaan met 4,8% verlies op €40,46. Het bedrijf handhaaft de verwachting voor de nettowinst, ondanks 'uitdagende marktomstandigheden', zo meldde het vanmorgen in een trading update. Boskalis zag met name in de divisie Offshore Energy het orderboek slinken, met 9% in vergelijking met eind juni. De baggeraar bezit een kwart van Fugro, maar deed geen mededelingen over een eventuele uitbreiding van het belang in de bodemonderzoeker.

Maar de malaise werd breed gedeeld in de AEX. Unilever (-2% op €39,89) en Heineken (-2,6% op €82,20) hadden geen goede dag, terwijl ArcelorMittal 1,8% lager eindigde op €4,53.

De AEX telde slechts drie winnaars. Telecomconcern KPN ging voorop met 1,7% winst op €3,44.

Bij de middelgrote fondsen stond Flow Traders na een recordresultaat 4% hoger op €37,01.

Galapagos (-3,4% op €46,15) kwam door het afgelopen kwartaal dieper in het rood te staan, vooral door investeringen in de ontwikkeling van biotechproducten. KBC noemt het een van de meest opmerkelijke kwartalen voor het biotechbedrijf. Zijn analist verwacht binnenkort meer opwinding als onderzoeksresultaten rond de ziekte van Crohn naar buiten komen.

SBM Offshore ging mee omlaag op het nieuws over het teruglopende orderboek bij Boskalis en verloor 4,2% op €11,51.

Uitgever Brill meldde bij de smallcaps hogere resultaten te verwachten over 2015, maar sloot onveranderd op €23,45. Technologiebedrijf Nedap, dat gisteren nabeurs een tussentijds handelsbericht uitbracht, stond 3,4% in het rood op €29,36. Het bedrijf verwacht dit jaar een winst voor belastingen en bijzondere lasten die 10% lager uitkomt dan vorig jaar.

Autodealergroep Stern ging 0,4% omhoog naar €15,795. Het verkocht tien dealervestigingen aan de Amerikaanse vermogensbeheerder WP Carey. De panden worden vervolgens teruggehuurd.

Winkelconcern Macintosh zakte zonder bedrijfsnieuws weer 11,7% weg naar €0,52. Bouwer Ballast Nedam stond na een eerder verlies onveranderd op €0,295. Vandaag loopt de aanmeldingstermijn voor het bod van Renaissance af. Het Turkse bedrijf biedt €0,30 per aandeel.

Bij de lokale fondsen boekte Inverko (+2,4% op €0,04) in het derde kwartaal een kleine winst, na verliezen in de vorige twee kwartalen.

Beursnieuweling Curetis stond 8,6% hoger op €10,90. Uit meldingen bij de AFM blijkt dat onder meer de Duitse overheid en verzekeraar Aviva belangen houden in het Duitse biotechbedrijf.

Over Ajax kwam de analyse van Tscheu La Ling via De Telegraaf naar buiten waarin het technisch beleid van de club wordt gekraakt. Het aandeel stond 3,5% hoger op €8,80.

Al het financiële nieuws elke ochtend in je mailbox? Meld hier aan