Nieuws/Financieel
485475642
Financieel

Column: Europese banken blijven achter

De AEX-index slechtte vorige week de jaartop, al lijkt die roemruchte 700 puntengrens uit 2000 nog heel ver weg. Hoewel de beurzen hun goede ritme dus weer te pakken lijken te hebben blijven de koersen van bankaandelen ver achter. De Europese bankenindex staat dit jaar slechts licht hoger.

De Bank voor Internationale Betalingen (BIS) sloeg onlangs in het jaarlijkse rapport de alarmbel. De bank van de centrale banken in de wereld stelde dat de Europese banken weliswaar beter gekapitaliseerd zijn dan pakweg tien jaar geleden, maar dat de winstgevendheid niet toereikend is om de Europese economie het benodigde zetje te geven. De BIS waarschuwt dat wanneer hier geen verandering in komt de banken op den duur de groei en de stabiliteit van het financiële stelsel kunnen ondermijnen.

Laag rendement

Uit cijfers van de Europese Centrale Bank blijkt dat Europese banken vorig jaar gemiddeld een rendement op eigen vermogen realiseerden van 6 procent. Dat is ruim minder dan de kosten van het eigen vermogen, die zo’n 8 tot 10 procent bedragen. Het is dan ook niet zo vreemd dat beleggers bereid zijn om niet meer dan ongeveer 0,65 keer de boekwaarde voor een gemiddelde Europese bank neer te tellen. Ter vergelijking, Amerikaanse banken maken een rendement op het eigen vermogen van 12 procent. Beleggers leggen dan ook gemiddeld bijna 1,25 keer de boekwaarde neer voor Amerikaanse banken.

De Europese banken worstelen met hun verouderde businessmodellen. Deutsche Bank snijdt niet voor niets voor de zoveelste keer diep en hard in de organisatie. Daardoor hebben zij moeite zich aan te passen aan een situatie van een langdurig lage rente en een vlakke rentecurve. Het ruime monetaire beleid van de centrale banken maakt het er daarbij voor hen niet eenvoudiger op. Daar komt nog eens bij dat banken in de jaren na de crisis hun slecht renderende klanten van kredieten zijn blijven voorzien. Deze enorme misallocatie van middelen draagt al jaren bij aan de matige winstgevendheid. Ten derde hebben de banken te maken met nieuwe concurrentie uit de hoek van de grote technologiebedrijven en fintech.

Hoe nu verder?

Maar boven alles stelde de ECB dat de Europese banken het afgelopen decennium alleen maar minder efficiënt zijn geworden. Tegenover iedere euro die ze verdienen staat 66 cent aan kosten. Duitse banken spannen de kroon met niet minder dan 82 cent per verdiende euro aan kosten. Amerikaanse banken zijn tien cent goedkoper dan de gemiddelde Europese bank. De Singaporese bank DBS, waar wij bij Fintessa voor onze cliënten in beleggen, is nog beter bezig met een kostenpost van slechts 42 cent per verdiende euro. Deze laatste bank wordt dan ook niet voor niets de beste digitale bank ter wereld genoemd.

De grote vraag is uiteraard wat we de komende periode van de Europese banken mogen verwachten. Ze blijven ver achter in de rally op de beurs. Het is een rally die mede wordt aangejaagd door het ruime monetaire beleid van de centrale banken. Van banken wordt verwacht dat ze het beter zullen gaan doen zodra de rente stijgt. Echter, wanneer dat laatste echt gebeurt zal de rally op de beurs eindigen. Kunnen banken stijgen in een dalende beurs? Waarschijnlijk niet. Europese banken lijken opgesloten te zitten in een situatie van achterblijvende economische groei in Europa. Het is een situatie die ze zelf versterken wanneer ze er niet in slagen hun winstgevendheid op te voeren. Digitaliseren en snijden in de kosten lijkt voor Europese banken de enige uitweg om te overleven.

Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer.