Financieel/Stan Huygens Journaal
486058403
Stan Huygens Journaal

Unieke guache zaterdag onthuld op PAN, als de beurs doorgaat

Galerie vindt Troost

De herontdekte guache ’Sint Nicolaasavond’ van Cornelis Troost.

De herontdekte guache ’Sint Nicolaasavond’ van Cornelis Troost.

Zwarte Piet komt dit weekeinde weer aan in het gevolg van Sinterklaas. Zijn verschijning, tegenwoordig als blauwe smurf of met slechts roetvegen, stamt uit de 19e eeuw. Vandaar dat hij ontbreekt op de 18e eeuwse tekening van Cornelis Troost die zaterdag wordt onthuld op kunstbeurs PAN in Amsterdam.

De herontdekte guache ’Sint Nicolaasavond’ van Cornelis Troost.

De herontdekte guache ’Sint Nicolaasavond’ van Cornelis Troost.

De pastel gouache geeft een inkijkje in het Sinterklaasfeest van een rijke familie in een Amsterdams grachtenpand rond 1740.

Goedheiligman

„De open deur die in de marmeren gang kijkt, geeft aan dat Sinterklaas zojuist is vertrokken”, vertelt eigenaar Tertius van Oosthuyzen van de hoofdstedelijke Tertius Galerie. „De goedheiligman was destijds nog een mythische figuur die niet zelf verscheen, net zo min als zijn helpers. Die werden pas een eeuw later geïntroduceerd.”

Tertius van Oosthuyzen

Tertius van Oosthuyzen

De tekening geeft de kern van Sinterklaasavond in de 18e eeuw weer: een familiefeest met als boodschap dat kinderen ijverig en gehoorzaam hoorden te zijn. Illustratief is het huilende jongetje dat de roe krijgt omdat hij stout is geweest. „Daarom is het van zowel cultuurhistorisch als kunsthistorisch belang”, zegt de galeriehouder in vervoering.

Kinderkamer

Het tafereel is een van de meest gereproduceerde prenten van Nederland, met en hing destijds in elke kinderkamer.

,,Veel mensen kennen de voorstelling door een prent die het Amsterdamse lid van de Vroedschap, Dionis Muilman er in 1760 van liet maken door Jacob Houbraken”, weet hij. Dionis Muilman en de andere vroede vaderen hadden geen last van door actievoerders verstoorde Sinterklaasintochten. Sint en Zwarte Piet doken pas ’in levenden lijve’ op in het boekje St. Nikolaas en zijn knecht van Jan Schenkman uit 1850, waarin ook de stoomboot uit Spanje en het Grote Boek werden geïntroduceerd.

Uitgeleend

„Het origineel bleef 250 jaar nagenoeg onzichtbaar in particulier bezit,” meldt Tertius. Het is in 2019 alleen kort uitgeleend voor een expositie in het Teylers Museum in Haarlem maar daarna weer teruggekeerd in de private collectie.

Cornelis Troost, zelfportret

Cornelis Troost, zelfportret

PAN-directeur Mark Grol is in zijn nopjes met de publiekstrekker: „Cornelis Troost is de bekendste schilder van de 18e eeuw en het leuke van deze prent is dat er een verhaal achter zit.”