Nieuws/Financieel

Amerikaanse rente, van uitstel komt ellende

undefined

De Amerikaanse centrale bank kan iedereen veel ellende besparen door de rente voor het eerst in negen jaar weer te verhogen. Het is dan ook te hopen dat Fed-voorzitster Janet Yellen goed lessen trekt uit het verleden en zich niet blind staart op de onzekerheid op financiële markten.

Rentestand beïnvloedt de economische groei

De rentestand kan door centrale banken gebruikt worden als kraan waarmee het tempo van de economische groei kan worden opgeschroefd of teruggedraaid. Als de economie een impuls nodig heeft, wordt die kraan via renteverlagingen opengedraaid. Een lage rente verlaagt de drempel voor bedrijven om te investeren en die hogere uitgaven wakkeren het groeitempo aan. Als een centrale bank de groei juist wil afremmen, wordt de rentekraan weer dichtgedraaid.

Het rentebeleid van een centrale bank heeft ook invloed op de ontwikkelingen op valutamarkten. Een hoge rente vergroot de aantrekkelijkheid van een bepaalde munt. Via valutaschommelingen heeft het rentebeleid ook impact op het exportpotentieel. Dit verklaart waarom financiële markten nu met spanning kijken naar de beslissing die de belangrijkste centrale bank ter wereld – de Amerikaanse Federal Reserve – gaat nemen: de rente verhogen of toch weer uitstel.

Herhaalt de geschiedenis zich?

De geschiedenis lijkt zich te herhalen. In de afgelopen 30 jaar heeft de Amerikaanse Federal Reserve twee keer de kans gehad de rente te verhogen, maar dit uiteindelijk toch niet gedaan omdat er toen ook telkens onzekerheid was over de wereldeconomie. In 1987 durfde de Amerikaanse centrale bank het niet, omdat we net een flinke beurscrash achter de kiezen hadden. Door de lage rente ontstond er een bubbel op de Amerikaanse huizenmarkt, die enkele jaren later leegliep. In 1990 kwam de economie in een recessie terecht en tussen 1989 en 1995 moesten maar liefst 747 Amerikaanse banken de deuren sluiten.

Elf jaar later, in 1998, durfde de Amerikaanse centrale bank een renteverhoging ook niet aan. Indertijd was er veel onzekerheid op financiële markten na het klappen van het grootste hedgefonds, ‘Long-Term Capital Management’. Deze keer leidde de lage rente tot het ontstaan van de internetbubbel, die na 2000 barstte. Nederlandse beleggers zullen door de nare ervaringen met World Online en KPNQwest zullen ook met weinig plezier aan die periode terugdenken.

Lessen voor Yellen

De Amerikaanse centrale bank kan iedereen veel ellende besparen door de rente voor het eerst in negen jaar weer te verhogen. Het is dan ook te hopen dat Fed-voorzitter Janet Yellen goed lessen trekt uit het verleden en zich niet blind staart op de onzekerheid op financiële markten.

De Amerikaanse economie presteert erg sterk. Het werkloosheidspercentage in de Verenigde Staten is slechts 5,1 procent. Er komen dit jaar per maand gemiddeld ruim 200.000 banen bij. Verder kende de economie in het tweede kwartaal een robuuste groei. Dat zou pleiten voor een renteverhoging door de Fed.

Toch zijn er buiten de Verenigde Staten zijn er grote zorgen over de zwakke groei van de wereldeconomie, waarvoor uiteindelijk ook de Amerikaanse economie niet immuun is. De Amerikaanse volatiltieitsindex VIX, ook wel de angstindex genoemd, is sinds half augustus omhoog geschoten. De snelle stijging is een bewijs van toenemende spanningen op de financiële markten. Gezien deze onzekerheid zal het moeilijk zijn voor de beleidsmakers van de Fed om vertrouwen te hebben dat de inflatie binnenkort richting de nagestreefde 2 procent beweegt.

Actie vereist

Als de Fed daarom besluit de rente wederom op 0 procent te houden, dan lopen we het risico dat er weer bubbels worden gecreëerd. Het medicijn is dan wellicht ergert dan de kwaal. De lage kosten van een lening maakt dat bedrijven en investeerders immers meer risico´s willen nemen. Het is niet voor niets dat de markt van overnames en fusies nu op volle toeren draait. Ook de Amerikaanse beurzen bereikten begin dit jaar al record hoogtes. De vraag is daarmee niet of er een volgende crisis komt maar wanneer. Door de rente te verhogen koopt de Fed ruimte om te manoeuvreren. Ze creëert daarmee munitie, zodat ze het rentewapen weer kan inzetten als dat echt nodig is.

Europa kan profiteren van een Amerikaanse renteverhoging. De euro verzwakt daardoor. Dat is gunstig voor de Europese concurrentiepositie, omdat Europese producten in het buitenland goedkoper worden. Mevrouw Yellen, laat die rente maar stijgen.

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Daarbij drukt hij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten.

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Daarbij drukt hij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten.