Nieuws/Financieel
547830
Financieel

De pijn van het zwarte goud

De olieprijs is sinds juni vorig jaar keihard onderuit gegaan. In het kielzog van olie is de Canadese dollar ten opzichte van de Amerikaanse dollar gedaald tot het laagste niveau in meer dan tien jaar. Het is echter een kwestie van tijd voordat zowel de olieprijs als de Canadese munt weer opveren.

De prijs van een vat Brent-olie is gedaald van ruim $110 in juni vorig jaar tot $50. Omdat in Nederland het grootste gedeelte van de benzineprijs bestaat uit accijns levert die forse daling slechts een kleine meevaller op aan de pomp. Aan de andere kant brengt de forse terugval van de olieprijs sommige landen wel degelijk in grote problemen. Rusland, Canada, Noorwegen en Brazilië hebben de inkomsten uit de olie-export razend snel zien dalen.

De valuta’s van dit kwartet zijn hard onderuit gegaan. Met name Rusland is hierdoor in de problemen gekomen, aangezien het land vreemde valuta hard nodig heeft om de invoer van allerlei goederen mee te betalen. De waarde van de roebel is tussen eind juni 2014 en half december van dat jaar gehalveerd ten opzichte van de Amerikaanse dollar.

Vrije valAan die vrije val kwam pas een einde toen de centrale bank de rente in één klap verhoogde van 10,5 naar 17 procent. De bank wilde het voor investeerders aantrekkelijker te maken om vermogen in roebels aan te houden. In Brazilië is de rente in het afgelopen jaar stapsgewijs gestegen van 11 naar 14,25 procent. Behalve met afnemende olie-inkomsten kampt dit land met een hardnekkig hoog blijvende inflatie. De waarde van de Braziliaanse real is ten opzichte van de dollar met maar liefst een derde gedaald in iets meer dan een jaar.

Canada is in dit opzicht een vreemde eend in de bijt. Na een renteverlaging vorige maand staat de officiële rentestand in dat land op slechts 0,5 procent. Canada heeft grote reserves vreemde valuta en ook inflatie is geen probleem. De hoogste prioriteit voor de centrale bank is nu het aanwakkeren van de economische activiteit, die behoorlijk wordt afgeremd door de daling van de grondstofprijzen. De dalende rente zet extra druk op de Canadese dollar, die is gedaald tot het laagste niveau in elf jaar.

Nadelen voor NederlandOok voor een olie-importeur zoals Nederland kleven er nadelen aan de scherpe terugval van de olieprijs. Consumenten zijn minder geld kwijt aan benzine, zodat er meer overblijft voor andere uitgaven. Maar de daling van de brandstofprijs leidt tot een daling van de inflatie, juist in een periode waarin de ECB al alles uit de kast haalt om te voorkomen dat een deel van de eurozone te maken krijgt met deflatie. Een inflatie die zou toenemen richting de twee procent wordt door economen gezien als een goed middel om de economische groei weer op gang te brengen.  

In dat geval wordt het voor consumenten nog aantrekkelijker om geld uit te geven in plaats van het tegen een heel lage rente op een spaarrekening te laten staan. Bovendien leidt een oplopende inflatie vaak tot hogere lonen. Ook dat zorgt vaak voor stijgende consumentenuitgaven en een toenemende economische groei.

Het goede nieuws voor zowel olie-exporterende landen als voor partijen die de inflatie in de eurozone proberen op te krikken is dat de terugval van de olieprijs een tijdelijk fenomeen is. Alle olieproducerende partijen hebben namelijk belang bij een hogere prijs. Zonder voldoende olie-inkomsten, moeten landen zoals Rusland, Venezuela en Nigeria flink bezuinigen. Ze lopen dan een groot risico op sociale onrust. Voor met name veel Amerikaanse oliemaatschappijen geldt dat ze bij de huidige prijs verlies maken. De productiekosten van de schalie-olie die op het Noord-Amerikaanse vasteland wordt gewonnen, liggen namelijk een stuk hoger dan voor olie uit Rusland of uit de Golfstaten.

Grote belangenOp korte termijn zijn de bewegingen van de olieprijs onmogelijk te voorspellen. Op de langere termijn zijn de belangen van veel partijen bij een hogere prijs simpelweg te groot. Een geleidelijk herstel is het meest  waarschijnlijke scenario. De wisselkoers van de Canadese dollar (CAD) ten opzichte van de Amerikaanse dollar (USD) loopt heel mooi in de pas met de bewegingen van de olieprijs. Wellicht kan de CAD nog iets verder dalen ten opzichte van de USD maar mijns inziens is dit een mooi moment om de Amerikaanse dollar te verkopen en de “loonie” (CAD) te kopen.

Laurens Maartens is valuta-expert bij de Nederlandsche Betaal & Wisselmaatschappij (www.nbwm.nl). Hij is in 1998 zijn loopbaan begonnen bij de Zwitserse bank UBS. Sindsdien is hij werkzaam geweest bij verschillende partijen in binnen- en buitenland. Hij geeft commentaar op de actuele valuta-ontwikkelingen in kranten, op websites en op de radio. Daarnaast verzorgt hij lezingen en trainingen voor ondernemers op het gebied van valutamanagement. Daarbij drukt hij deelnemers op het hart om vooral te kiezen voor eenvoudige en goedkope valutaproducten.