Financieel/Ondernemen
638779368
Ondernemen

Column: Nederlandse economie verliest talent

Stel, je bent eigenaar van een café waar je verse koffie serveert. Je hebt leuke medewerkers, maar plots constateer je dat ze tijdens de pauze bij een concurrerend tentje verderop in de straat hun kopje koffie halen. Frustrerend! Is jouw eigen koffie dan niet meer de beste?

Vervang in de zinnen hierboven eens ’eigenaar’ door ’Mark Rutte’. En vervang ’café’ door ’Nederland’. Dan lees je dat de minister-president constateert dat de inwoners van zijn land op zoek zijn naar koffie die beter smaakt. Anders gezegd: ze willen een beter leven. Ze vertrekken.

Die metafoor ontstond, toen ik afgelopen weekend de Emigratiebeurs in Houten bezocht. Vier hallen vol met allerlei bestemmingen, talloze lezingen over visa, werkvergunningen en carrièremogelijkheden, natuurlijk veel verhuisbedrijven, onroerend goed-makelaars, fiscalisten en verzekeraars die ook hun zegje deden. Kortom, als je wilt emigreren dan kon je daar je hart ophalen. En, steeds meer mensen willen dit. Zaterdagochtend om tien uur waren alle parkeerplaatsen rondom de Expo al overvol en de pendelbussen vanaf het NS-station puilden uit.

Wat mij opviel?

Het was er tjokvol met jonge gezinnen. Ik had een tsunami aan midlifers en rollators verwacht, maar het contingent aan twintigers en begin dertigers, met kinderwagens en maxicosi’s was in de meerderheid. Allemaal goed opgeleide mensen, veel ondernemers met bedrijven, zo bleek. Maar ook werknemers met een vooruitstrevende mindset. Waarom ze weg willen? Nederland is te vol en te verzuurd. En, hopelijk is het gras bij de buren groener, ook al ligt dat grasveldje aan de andere kant van de wereld.

Omdenken

Even een zijstapje: we hebben in Nederland (zo las ik her en der in de media) migranten en vluchtelingen nodig om onze economische groei te waarborgen.

Maar mag ik even omdenken?

Waarom ’staan we het toe’ dat we Nederlands talent met pure polderambitie laten vertrekken? Deze mensen hebben immers ook de potentie om een bijdrage te leveren aan onze economie? In de afgelopen jaren hebben we bovendien in hen geïnvesteerd; zoals goed onderwijs. Of, subsidies op de kinderopvang waardoor deze betaalbaarder werd en waardoor vrouwen hun kansen op de arbeidsmarkt (terecht) vergrootten. Maar bovenal moeten we ons afvragen: waarom komt het gros van de beursbezoekers tot de schrikbarende conclusie dat Nederland ’te vol en te verzuurd’ is?

Net als de eigenaar van een café zich het zou afvragen: waarom vinden de eigen medewerkers de koffie elders lekkerder? Ook als uitbater wil je toch dat jouw investeringen renderen? En zo niet: dan doe je daar wat aan.

Nu zal ik niemand een avontuur elders willen ontzeggen maar als ik beredeneer vanuit een macro-economisch Nederlands én ondernemend perspectief ten aanzien van de arbeidsmarkt, dan is het eeuwig zonde dat we dus ambitieuze mensen met veelbelovende capaciteiten, competenties en talenten ’zomaar’ laten gaan.

Opbrengst versus schade

Dus: waarom pogen we hen niet te behouden? Waarom hebben we het anno 2020 enerzijds vooral over de economische waarde die vluchtelingen en migranten (zouden kunnen) leveren terwijl we anderzijds het gesprek ook kunnen voeren over de ontstane economische schade omdat goed opgeleide én ambitieuze / talentvolle Nederlanders vertrekken.

Eigenlijk ben ik benieuwd wat premier Rutte – als eindverantwoordelijk ‘uitbater’– daar van vindt. Als hij de tijd had genomen om deze beurs te bezoeken, dan had hij veel kunnen leren van al die expats-in-wording. Net als de bewuste bistro-uitbater die zich informeert en dan betere koffie zet.

Daarbij vraag ik me af of Rutte had genoten van de humor van die ene goedgebekte Rotterdammer die voorafgaand aan een lezing over werkvisa in Canada – in onvervalst 010-accent - uitriep dat hij eigenlijk nu in een zaal vol met asielzoekers zat. Iedereen lag in een deuk van het lachen.

Maar die grap was tegelijkertijd stuitend. In humor zit namelijk altijd een kern van waarheid.