Nieuws/Financieel

Techniek maakt zakendoen goedkoper

Banken stappen in blockchain

Door Ruben Eg

AMSTERDAM - Blockchain, de techniek achter de virtuele munt bitcoin, geldt langzaam als de heilige graal in de financiële wereld. Banken en overheidsdiensten staan aan de vooravond van het lanceren van diensten die zakendoen sneller, gemakkelijker, goedkoper én veiliger moet maken.

„Dit dé manier om te zorgen dat je bij een transactie van geld of goederen niet genept wordt”, is de simpele uitleg van blockchain door techneuten. Het idee achter de techniek is al een kwart eeuw oud. In 1991, toen internet net in opkomst was, schetsten wetenschappers Stuart Haber en Scott Stornetta in How To Time-Stamp A Digital Document een uitwisselingssysteem van beveiligde ‘blokken’ informatie.

De techniek werd lang in één adem genoemd met de eerste innovatie die er op draaide: bitcoin. Na de twijfels van een jaar geleden, wordt in de financiële wereld nu steeds vaker en harder geroepen dat blockchain net zo’n belangrijke uitvinding kan zijn als internet. Daar is Ivar Wiersma, hoofd innovatie Wholesale Banking van ING, het wel mee eens: „Internet werd aanvankelijk maar voor één ding gebruikt: het versturen van berichten via e-mail. Twintig tot dertig jaar later is internet het fundament voor talloze nieuwe toepassingen en processen. Blockchain heeft die potentie ook.”

ING, dat een jaar geleden in de blockchainontwikkelaar R3 uit New York stapte, zet inmiddels in op basistechnieken waarop praktische toepassingen mogelijk moeten zijn. De eerste resultaten van experimenten druppelen nu binnen. Bij een test met handelsfinanciering via blockchain werd de transactieduur van een naar China verscheepte lading ruwe olie uit Afrika teruggebracht van 3 uur naar slechts 25 minuten „Bedrijven doen in handelsverkeer zaken met soms tien tot twintig banken”, schetst Wiersma. „Al die banken hebben veel gegevens nodig en moeten aan verschillende wetten voldoen om veilig financieel verkeer te waarborgen. En dat alles is gebaseerd op papier. Blockchain kan zorgen dat bedrijven direct zelf en direct hun gegevens kunnen delen.”

Kas Bank ziet in blockchain een oplossing om überhaupt te kunnen overleven. De 211-jaar oude bank die effectentransacties beheert en administreert voor institutionele beleggers moet ‘letterlijk uit de kluis komen’, stelt bestuursvoorzitter Sikko van Katwijk: „Van oorsprong is Kas Bank een kluisbewaarder. Maar het bewaren en beveiligen van beleggingsportefeuilles is inmiddels ons domein. Praktisch gezien gaat ons personeel nu om 4.00 uur aan de slag om alle klanten om 8.00 voor opening beurs hun benodigde gegevens te bezorgen. Door blockchain te integreren kan dit allemaal geautomatiseerd worden. Dit maakt het proces sneller en goedkoper, voor klanten én voor ons.”

Willem Vermeend, ambassadeur van de financiële technologiesector in Nederland, gelooft heilig in blockchain. De oud-staatssecretaris van Financiën verwacht zelfs dat de economie aangejaagd wordt als financiële transacties met de nieuwe technologie versneld, versimpeld en beter beveiligd zijn. De overheid moet van hem het voortouw nemen: „De allermooiste toepassing met blockchain zou de Belastingdienst zijn. Dit kan bijvoorbeeld dé oplossing tegen carrouselfraude zijn. Als wij dit kunnen automatiseren en robotiseren, dan komt de hele wereld bij ons kijken.”

Bij de overheid lopen inmiddels diverse proeven om processen met blockchain te automatiseren. De Inspectie Leefomgeving en Transport probeert dit met het administratieve proces voor grensoverschrijdend transport van gevaarlijke stoffen, terwijl Justitie onderzoekt of het uitwisselen van gegevens tussen alle partijen in een strafproces via blockchain zou kunnen. In Den Haag wordt gekeken naar subsidieprocessen via blockchain, Schiedam test met schuldhulpverlening, het toekennen van gehandicaptenparkeerkaarten en de eigen financiële administratie. De gemeente Zaanstad wil zelfs ‘binnen afzienbare tijd’ een Doe-Het-Zelf-Huwelijk aanbieden via blockchain.