Financieel/Partnercontent
Deze inhoud valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van De Telegraaf.
Get into the FUTURE
Gesponsord
TMG is founding partner en exclusieve mediapartner van SingularityU The Netherlands, omdat we het gedachtegoed van SingularityU NL omarmen. SingularityU NL is de autoriteit op het gebied van technologieën die onze maatschappij in rap tempo veranderen. Kunstmatige intelligentie, blockchain, nano- en gentechnologie, 3D-printing, neuroscience: technologieën die exponentieel groeien en sectoren als zorg, financiën, voedsel, wonen en energie in toenemende mate beïnvloeden. De Financiële Telegraaf brengt samen met SingularityU NL een crossmediaal concept: Get Into The FUTURE.

Rabobank helpt om de wereld duurzamer te voeden

Door Ilja Post

In 2050 stijgt de wereldpopulatie van 7 miljard naar meer dan 9 miljard mensen. Om al deze mensen te voeden, zijn drastische veranderingen nodig. Want hoe zorgen we ervoor dat we twee keer zoveel voedsel produceren, maar dan met de helft van de huidige milieu-impact? De Rabobank heeft wel een idee. Onder de noemer ‘Banking for Food’ delen zij hun visie op de voedselzekerheid en de rol die de bank hierin speelt. In gesprek met Berry Marttin van de voormalige ‘boerenleenbank.’

Wie Berry Marttin hoort praten over de toekomst van onze voedselproductie en -inname, krijgt al gauw associaties met Jules Verne. De wereld die hij in de verhalen beschrijft, lijkt zo ver van de onze af te staan, dat het bijna sciencefiction lijkt. Zo voorspelt Marttin dat we op een dag uit bed rollen om in een ‘spiegel’ te kijken die aan de hand van onze ogen direct analyseert wat je die dag nodig hebt om goed en gezond te functioneren. Je loopt naar de keuken, waar het voedsel er al staat, gebracht door een drone of afkomstig uit een 3D-printer. En dan een printer waarvan de ‘inkt’ algen en insecten als eiwittenbron bevat.

Een bizar vooruitzicht? “Wen er maar aan”, aldus Marttin. “Deze technologische ontwikkelingen hou je niet meer tegen. Het komt er allemaal aan – sneller dan je denkt. Sommige technologieën worden al toegepast. Drones helpen bijvoorbeeld om probleemstukken op het land in kaart te brengen. Hierdoor weten boeren precies waar het te droog of te nat is of waar ze gewasbescherming moeten gebruiken.”

“Ook ontwikkelde men onlangs een waterrobot die een plant kan herkennen en zelfstadig kan besluiten water, bestrijdingsmiddelen of mest te geven. Zo is het mogelijk om een plant tot op de druppel nauwkeurig op maat te verzorgen. Dat levert grote besparingen in de toepassing van water, mest en bestrijdingsmiddelen op.”

Chronisch honger

Marttin wil maar zeggen: in veel gevallen staat de toekomst al om de hoek. “Gelukkig maar, want de manier waarop we ons voedsel nu produceren, is niet veel langer in stand te houden. Er komen wereldwijd simpelweg te veel mensen bij. Elke maand groeit de wereldbevolking met een stad ter grootte van Hong Kong. Per minuut komen er 171 monden meer bij om te voeden, waarvan 169 in ontwikkelingslanden of opkomende economieën.”

In landen als China, India en Indonesië, waar grofweg de helft van de wereldbevolking woont, prijkt voedselvoorziening volgens Marttin hoog op de agenda. Er is immers bijna geen landbouwgrond meer om zoveel nieuwe monden te voeden. Het gevolg: geopolitieke spanningen.

De ongelijkheid is dan ook groot, zegt hij. “Aan de ene kant van de aardbol lijden 800 miljoen mensen chronisch honger. Aan de andere kant, ónze kant, gaan er zo’n 2 miljard naar bed met overgewicht. Omdat zij niet het juiste voedsel eten of niet in de juiste balans. Bovendien is de verspilling in het westen enorm. Zo verdwijnt er in Nederland van iedere vijf sneden brood één in de vuilnisbak. Ook in de keten gaat nogal wat voedsel verloren, bijvoorbeeld om ‘cosmetische redenen’, door seizoenovervloed of suboptimale planning. Wanneer je precies genoeg produceert, op het moment dat je het nodig hebt, is er geen (of in ieder geval een stuk minder) verspilling meer.”

Microkredieten

‘Banking for Food’ is de visie van de Rabobank op landbouw en voedsel voor meer dan 9 miljard mensen in 2050. “Waarom juist wij, een bank, ons hiermee bezig houden? Omdat de Rabobank, in 1895 opgericht als één van de eerste coöperatieve boerenleenbanken, volledig thuis is in de wereld van food en agri”, aldus Marttin. “Wij zien het als onze opdracht om bij te dragen aan het duurzamer voeden van de wereld, door economisch succes en groei te faciliteren van klanten en de gemeenschappen waarin ze opereren.”

Enerzijds doet Rabobank dat door meer boeren en tuinders wereldwijd via financiering en ondersteuning in staat te stellen om meer, efficiënter en duurzamer te produceren. “Bijvoorbeeld door microkredieten in Afrika en Azië uit te geven. Twee miljard volwassenen hebben geen bankrekening. Veel boeren in ontwikkelingslanden missen daardoor het benodigde kapitaal om te kunnen investeren. Geen cash betekent vaak geen oogst. Door hen toegang te geven tot financieringsmogelijkheden proberen we dit tij te keren.”

Anderzijds investeert de bank flink in innoverende technologie, zoals de inzet van robotica op boerderijen en ICT in de veeteelt. “Een groot deel van de oplossing van ons voedselprobleem schuilt in genetica – de productie van zaden die bestand zijn tegen verschillende klimaten of verzilting. Nederland, dat geldt als één van de meest productieve, efficiënte, duurzame en innovatieve voedselproducenten ter wereld, is hier al heel ver mee. Zilt Proefbedrijf Texel onderzoekt bijvoorbeeld welke gangbare landbouwgewassen en nieuwe planten geschikt zijn voor zilte teelt. Belangrijk, omdat door verzilting wereldwijd grote gebieden onbruikbaar zijn geworden voor landbouw.”

Voorkom overschotten

Simpel gezegd valt de Rabo-visie uiteen in vier pijlers of thema’s. Allereerst wil de bank de beschikbaarheid van voedsel vergroten, door meer efficiency in productie en minder verspilling. Een andere uitdaging is de bedrijfsopvolging van land- en tuinbouwbedrijven. Marttin: “Jongeren willen vaak geen boer worden. Best problematisch wanneer je nagaat dat de gemiddelde leeftijd van boeren alleen maar toeneemt.”

Ten tweede wil de Rabobank de toegang tot voedsel verbeteren voor inwoners van regio’s die zich snel ontwikkelen. Daarbij gaat het om financiële middelen en basiskennis voor ondernemers, waardoor netto-investeringen in de land- en tuinbouw verbeteren. Zo moet de distributie van voedsel slimmer en duurzamer worden aangepakt. “Boeren moeten dichter bij de bron (de consument) produceren”, aldus Marttin. “Daarnaast moeten ze, ondersteund door big data, ook veel meer marktgericht gaan produceren. Exact zoals nu al gebeurt in de auto-industrie. Daar wordt pas een nieuwe auto geproduceerd wanneer er één verkocht is. Boeren moeten veel meer volgens hetzelfde ‘just in time’-principe gaan werken om overschotten (en daarmee verspilling) te voorkomen.”

Derde punt is de stimulans van gebalanceerde, gezonde voeding. Voedselveiligheid en gezondheid zijn van belang, net als de ecologische voetafdruk. Het vierde en laatste punt richt zich erop de stabiliteit in ketens te vergroten, waardoor zich minder schommelingen in prijzen voordoen. “Want je kunt voldoende voedzaam en gezond voedsel produceren en het goed distribueren, maar het moet ook duurzaam zijn”, stelt Marttin. “Een mens heeft drie maaltijden per dag nodig. Die maaltijden moet je dan wel kunnen garanderen. Als je de ene dag wel voedsel hebt, maar de andere dag niet, of er ineens een veel hogere prijs voor moet betalen, is er nog steeds geen sprake van een stabiele voedselsituatie.”

Agenda G20

Om deze visie verder uit te dragen, stimuleert de Rabobank op allerlei manieren het maatschappelijke debat. Van voedsel-lessen op Nederlandse scholen tot grootschalige events als de Rabobank F20 (Food) Summit, met als doel Food op de agenda van de G20-wereldtop te krijgen. Aan dit evenement namen in 2014 meer dan 650 agrarische ondernemers en vertegenwoordigers van de internationale agribusiness deel.

Ook bijzonder: het Farm2Fork event dat de bank vorig jaar organiseerde in Sydney, Australië. Bedoeld voor besluitvormers in de food- en agriketens, boeren op CEO-niveau, innovatieve startups en beleidsmakers van overheden liep dit evenement gelijktijdig met het staatsbezoek van de koning en een economische missie naar Australië geleid door minister Henk Kamp van Economische Zaken.

Marttin: “Negen miljard mensen voeden vraagt om een visie en oplossingen die niet ophouden bij landsgrenzen, bij het hek van een boerderij of het toegangspoortje van een supermarkt. Banking for Food, de visie van de Rabobank, betreft daarom alle schakels in de voedselketens, buiten én binnen Nederland. Dus van boeren, tuinders en hun toeleveranciers, tot verwerkers van landbouwproducten, tot aan transporteurs en supermarktketen.”