819836
Financieel

Kabinet moet banendestructie aanpakken

Vijf job killers vernietigen in  Nederland onze werkgelegenheid. Daarom zullen volgens de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg de aantrekkende economische groei  en het werkgelegenheidsbeleid van Rutte 2 niet leiden tot een substantiële daling van de werkloosheid. Extra banen en een lagere werkloosheid kunnen in ons land alleen worden gerealiseerd door het aanpakken van de belangrijkste  job killers. Volgens Vermeend en Van der Ploeg zijn dat de hoge werkgeverslasten, de lange doorbetaling bij ziekten,  starre vaste arbeidscontracten, de zware administratieve lastendruk voor ondernemers en onvoldoende bedrijfskredieten.

Mooie groei, hoge werkloosheid

Volgens berekeningen van het CBS die de afgelopen week werden gepubliceerd, was de Nederlandse economie in het eerste kwartaal 2,4 procent groter dan in het eerste kwartaal van 2014. Deze groei is vooral te danken aan hogere investeringen, meer export en meer consumptie door consumenten. Op zich goed nieuws, maar tegelijk laten de cijfers ook zien dat de werkloosheid die rond de 7% ligt nauwelijks daalt. Ondanks het Sociaal Akkoord en een waslijst aan maatregelen die Rutte 2 heeft getroffen, is er nog steeds geen sprake van een substantiële daling.

Daarvoor zijn extra banen nodig. Omdat er bij overheden en grote bedrijven sprake is van afkalvende werkgelegenheid moeten die vooral worden gecreëerd in het MKB en door startende nieuwe bedrijven. Deze creatie wordt ernstig belemmerd door ouderwetse wetgeving op het terrein van belastingen en premies en de sociale zekerheid. Maar ook doordat in het werkgelegenheidsbeleid van Rutte 2 onvoldoende wordt ingespeeld op de arbeidsmarkt van de toekomst die door digitalisering en nieuwe technologie volledig op zijn kop wordt gezet.

Flexwerk neemt toe

Steeds meer bedrijven zullen vanwege de opmars van de nieuwe arbeidsmarkt, de toenemende internationale concurrentie en de pieken en dalen in hun omzet het aantal vaste arbeidscontracten beperken. De verwachting is dat de zogenoemde flexibele schil daardoor kan oplopen tot 40% of zelfs hoger. Daarnaast zien we dat veel kleine bedrijven vanwege de hoge lastendruk en risico’s die ze lopen geen vast personeel in dienst nemen. Deze ontwikkelingen leiden er ook toe dat een toenemend aantal mensen niet meer als werknemer, maar als zelfstandig ondernemer hun brood moet verdienen. Nederland is op deze veranderingen niet voorbereid en Rutte 2 voert achterhoede gevechten, zoals met de Wet Werk en Zekerheid en het voorgenomen beleid om de groei van zzp’ers in te dammen.

Ook op andere beleidsterreinen, zoals onderwijs dat niet aansluit bij de arbeidsmarkt en de lage arbeidsparticipatie van ouderen gaan we de mist in. Zo blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van het World Economic Forum dat Nederland van plaats vier naar acht is gezakt op de wereldranglijst van de meest concurrerende landen qua onderwijsbeleid, kennisinfrastructuur en arbeidsmarktparticipatie. Deze daling is vooral te wijten aan het feit dat Nederlanders vanaf hun 55ste gemiddeld nog maar beperkt werken en de hoge werkloosheid in deze leeftijdsgroep. Ook de mismatch op onze arbeidsmarkt, zoals een gebrek aan technisch opgeleide mensen, en het Nederlandse onderwijs dat onvoldoende toekomstgericht is, speelt een rol.

Kleine bedrijven en starters zorgen voor banen

Voor nieuwe werkgelegenheid moet Nederland het hebben van kleine bedrijven en startende bedrijven. Maar het bedrijfsklimaat voor deze ondernemers is bar slecht. Daardoor worden er banen vernietigd en de creatie van werkgelegenheid afgeremd. De belangrijkste job killers zijn:

1.Hoge werkgeverslasten die kunnen oplopen tot circa 30% van het brutoloon.

2.Twee jaar doorbetaling bij ziekten ( internationaal als extreem beschouwd).

3. Starre vaste (cao) arbeidscontracten die onvoldoende ruimte bieden voor maatwerk tussen werkgever en werknemer.

4. Overheidsinstellingen die gezamenlijk zorgen voor een torenhoge administratieve lasten druk.

5. Onvoldoende mogelijkheden voor bedrijfskredieten

Job killers aanpakken

Wie werkgelegenheid in ons land wil creëren, zal in de eerste plaats de vijf boosdoeners moeten aanpakken die werk in de weg zitten. Tegelijk moet politiek Den Haag ook voorkomen dat er nieuwe job killers worden geïntroduceerd, zoals maatregelen die de groei van zzp’ers beperken, terwijl we ze juist hard nodig hebben. Volgens een rare ambtelijke zienswijze worden ze als een fiscale kostenpost gezien waarop je kunt bezuinigen. Daarbij wordt volledig voorbij gegaan aan het feit dat het hier gaat om ondernemers die hun eigen werk scheppen en belastingen aan de schatkist afdragen.

Maatregelen die leiden tot het afremmen van zzp’ers leiden niet alleen tot minder werkgelegenheid, maar ook tot lager belastingopbrengsten voor de schatkist en extra bijstandsuitkeringen. Volgens internationaal onderzoek is ook een verhoging van het minimumjeugdloon een echte job killer. Voorstanders van een verhoging hebben goede argumenten, maar moeten wel eerlijk melden dat er voor de jeugd minder banen beschikbaar zullen komen. Een veel betere oplossing is een lagere lastdruk op jeugdlonen, waardoor het nettoloon kan stijgen.