Nieuws/Financieel
824236132
Financieel

Column: de boze burger is nepnieuws

Nederlanders zijn tevredener dan je denkt.

Nederlanders zijn tevredener dan je denkt.

Wereldwijd zijn er vooral deze week talloze economische voorspellingen voor dit jaar gepubliceerd van banken, beursgoeroes, vermogensbeheerders en beleggingsexperts. Deze prognoses komen meestal niet uit. Experts doen het veelal niet beter dan waarzeggers met een glazenbol.

Nederlanders zijn tevredener dan je denkt.

Nederlanders zijn tevredener dan je denkt.

De afgelopen jaren en ook voor 2019 werd van vele kanten een recessie voorspeld. Niettemin kunnen we nu vaststellen dat 2019 internationaal gezien tot de beste beursjaren van de afgelopen tien jaar behoort. Ook in Nederland boekte de AEX-index het afgelopen decennium met een stijging van rond de 24 procent de mooiste prestatie.

In de voorspellingen voor 2020 wordt in de recente prognoses uitgegaan van een lagere groei van de wereldeconomie en valt op dat de angst voor een recessie is verdwenen. De meeste voorspellers verwachten dat beleggers dit jaar slechts op een klein plusje kunnen rekenen. Maar we zijn ook prognoses tegengekomen die aangeven dat een daling van de aandelenmarkt met 20% of meer niet ondenkbaar is. Bij dit pessimistische scenario zit echt alles tegen; zoals tegenvallende groeicijfers in landen, lagere bedrijfswinsten en onzekerheden rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen en een slechte afloop van de Brexit.

Internationale denktanks verwachten voor de toekomst niet alleen een lagere groei van de wereld economie, maar voor de meeste landen ook lagere groeicijfers. Binnen de Europese Unie zien we landen die voorheen met een jaarlijkse bbp-groei scoorden van 2% of meer terugzakken naar rond de 1%.

Tot die landen behoort ook Nederland. Volgens cijfers van het Centraal Planbureau gaan we minder mooie tijden tegemoet. Vooral door de vergrijzing valt de groei van onze economie in het komende decennium terug naar gemiddeld rond de 1%, terwijl we tot op heden gewend waren aan ruim 2% of zelfs hogere percentages.

Daarnaast blijven de lasten voor burgers en bedrijven toenemen als gevolg van hogere zorguitgaven en pensioenpremies. Door de optelsom van plussen en minnen zullen we bovendien te maken krijgen met een koopkrachtbeeld van gemiddeld 0%. Bovendien zal door de combinatie van een lage economische groei en hogere collectieve uitgaven (vooral in de zorg) het huidige begrotingsoverschot omslaan in een tekort op de overheidsbegroting.

Protest kost 10 miljard

Naast deze sombere vooruitblik wordt politiek Den Haag ook geconfronteerd met acties van medewerkers vanuit de collectieve sector, zoals politie, defensie, onderwijs en zorg, die vele miljarden eisen om de publieke sector te versterken. Ook boze boeren en klimaatactivisten trokken bij Den Haag aan de bel.Wij hebben eerder geraamd dat de optelsom van alle protesten structureel rond de 10 miljard euro aan extra overheidsuitgaven vergen. Die eisen zullen we zeker terugzien in de nieuwe verkiezingsprogramma’s.

Als we afgaan op deze protesten, dan lijkt het er op dat heel Nederland boos en ontevreden is over ons land en de verantwoordelijke politieke bestuurders. Dat wordt nog versterkt in de media waar klagende, boze en ontevreden mensen op de voorgrond treden en tevredenheid geen item is.

Wie meent dat Nederland gedomineerd wordt door boze en ontevreden burgers en op verjaardagsfeestje daarin wordt bevestigd, zal moeten wennen aan het feit dat het hier om ’nepnieuws’ gaat.

De stemming van het land

Eind vorig jaar publiceerde het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) de studie Burgerperspectieven 2019/4. Het SCP, al decennia lang de meest gezaghebbende wetenschappelijke onderzoeksinstelling op het terrein van publieke thema’s, geeft daarin de hoofdpunten weer van de meest recente opvatting („de stemming”) van burgers in Nederland. Vooral lezers die menen dat het in ons land een ’puinhoop’ is, zouden kennis van de SCP-bevindingen moeten nemen. Vervolgens kunnen ze nog altijd vasthouden aan hun eigen idee dat bijna iedereen in ons land ontevreden en boos is.

Al bij de inleiding van de studie stelt het SCP het volgende vast: „Afgaande op het aantal demonstraties in Nederland, lijkt het wel alsof er veel maatschappelijke onrust is. Toch is de (gemiddelde) stemming op dit moment niet negatiever dan voorheen. Ook is de actiebereidheid en de steun voor protest niet hoger dan in voorgaande jaren.”

Stabiel

Het SCP constateert dat, op de verslechtering van de economische verwachtingen na, de stemming onder Nederlanders verder stabiel is.

De tevredenheid onder de burgers over onze economie is hoog, net als de tevredenheid met de eigen financiën en andere aspecten , zoals de gezondheid (86% geeft die een voldoende) en de dagelijkse activiteit (92% voldoende). Gemiddeld geven Nederlanders hun dagelijkse activiteit een 7,4 en hun gezondheid een 7,2. Een ruime meerderheid 76% noemt zichzelf gelukkig (18% is ’niet gelukkig of ongelukkig’).

De verkeerde kant op

Ook over de Nederlandse samenleving’ heerst tevredenheid; 81% geeft de samenleving een voldoende, maar over de richting waarin Nederland zich ontwikkelt, bestaan zorgen. Een kleine meerderheid (54%), zegt dat het met Nederland de verkeerde kant opgaat.

Als we afgaan op de media, dan zou politiek Den Haag een zware onvoldoende moeten scoren. De meerderheid van de burgers denkt daar anders over; 54% geeft de Haagse politiek een voldoende, 52% heeft vertrouwen in de regering en 57% heeft vertrouwen in de Tweede Kamer. Hoewel het SCP vaststelt dat Nederlanders op dit moment mild gestemd zijn over de politiek, constateert het ook dat de politiek in vergelijking met vroeger slechter wordt beoordeeld dan andere instanties. Zo krijgt de rechtspraak een ’rapportcijfer’ 7, vakbonden 6,8, kranten en tv 6,7 en grote ondernemingen (ondanks veel negatieve publiciteit) 6,2.

Huiswerk voor politiek

Binnenkort beginnen de politieke partijen met het opstellen van hun verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart volgend jaar. We bevelen de programma-opstellers aan de studie van het SCP vooraf als huiswerk te beschouwen. Dat geldt ook voor iedereen die meent dat Nederland bevolkt wordt door ontevreden en boze burgers.