Nieuws/Financieel
831025
Financieel

Waarom is deflatie zo gevaarlijk?

De Europese Centrale Bank zet vandaag de geldkraan open om deflatie te bestrijden. Wat is deflatie? En waarom zijn dalende prijzen zo gevaarlijk voor de economie?

Hieronder een antwoord via 10 vragen:

1 Wat is deflatie?

Deflatie is een langere periode waarin de prijzen elke maand dalen. Eén maand lagere prijzen is volgens de definitie nog geen deflatie.

2 Waarom is deflatie gevaarlijk?

Deflatie is zo gevaarlijk omdat bij dalende prijzen consumenten niets meer kopen, ze stellen hun aankopen uit tot het nog goedkoper wordt. Hierdoor raakt de economie verlamd.

Bovendien worden schulden duurder. Voor landen zoals Italië en Griekenland wordt het lastiger hun schulden af te lossen. Huiseigenaren met hoge hypotheekschulden worden eveneens geraakt.

3 Welke landen hebben al last gehad van deflatie?

Japan is een schoolvoorbeeld. Na de bankencrisis begin jaren negentig raakte Japan bijna vijftien jaar lang in een periode van minimale groei en deflatie. Pas nu komt het land daar uit door een expansief monetair beleid van de nieuwe regering.

4 Dreigt er ook deflatie in Europa?

Ook in Europa is de inflatie de afgelopen maanden hard gedaald richting het nulpunt en in december voor het eerst zelfs negatief geworden. Deels door de zwakke economische groei en gedaalde rente, maar met name de dalende olieprijzen hebben dit proces enorm versterkt.

5 Is er een onderscheid te maken binnen Europa?

Ja, de zware recessie in de zuidelijke eurolanden heeft ertoe geleid dat de mensen er werkloos werden en minder zijn gaan kopen. Hierdoor daalde het prijspeil in deze landen een stuk sneller dan in de noordelijke landen. Het gemiddelde prijspeil in Griekenland en Cyprus is in oktober stevig gedaald, terwijl deflatie ook op de loer ligt in Spanje, Portugal en Ierland. Maar ook in de rest van de eurozone dreigt nu voor langere tijd deflatie.

6 Waarom wil de ECB eigenlijk 2% inflatie?

Niet alleen de ECB, ook de Fed streeft naar een inflatie van 2%. Enige inflatie wordt als ’gezond’ gezien, het is het smeermiddel van de economie en nodigt mensen uit tot consumeren voordat iets duurder wordt.

7 Hoe verhouden zich deflatie en schulden?

Voor wie veel schulden heeft, zoals de bijvoorbeeld de overheid, is deflatie dramatisch. De schuld wordt er als het ware steeds meer door. Bij een lichte inflatie worden de schulden over een periode van enkele jaren juist ’opgegeten’ en vanzelf kleiner. Pleister op de wonde is de extreem lage rente die overheden en gezinnen met een hypotheek betalen.

8 Is er iets te doen aan deflatie?

Over het algemeen niet. Voldoende economische groei is de beste remedie. Via de rente is wel iets te doen. De ECB heeft de rente echter al richting het nulpunt verlaagd, waardoor de euro goedkoper is geworden en dus de importen van buiten de eurozone (bijvoorbeeld olie en gas) duurder. Dat verhoogt op zich de inflatie en werkt dus in de strijd tegen deflatie.

9 Hebben wij in Nederland eigenlijk ooit deflatie gehad?

Ja, dat was in 1987, toen de deflatie 0,5% bedroeg. Dat kwam door een plotse sterke daling van de olieprijs. De keer daarvoor was in 1936 aan het eind van de ’Grote Depressie’. Daarnaast was af en toe voor korte tijd sprake van een beperte deflatie. Ook in december 2014 is de prijsstijging nu negatief geworden.

10 Wat hebben we de komende maanden te verwachten aan het deflatiefront?

Er wordt met grote spanning uitgekeken naar de vergadering van de Europese Centrale Bank op 22 januari, waar president Draghi vrijwel zeker nieuwe maatregelen zal aankondigen om de inflatie aan te wakkeren. Deze zogenaamde kwantitatieve verruiming ('QE'), waarbij in feite de geldpers wordt aangezet, is onder economen en bankiers echter ook omstreden. Critici beweren dat het middel wel eens erger zou kunnen zijn dan de kwaal.

Elke werkdag om 10 uur automatisch het actuele financiele nieuws in uw mailbox ?

Meld u dan hier aan voor de gratis DFT Nieuwsbrief

Bekijk ook DFT TV: Hoe verjaagt Draghi het deflatiespook?