Nieuws/Financieel
857462
Financieel

2016 wordt oogstjaar van het kabinet Rutte 2

Bij de campagne voor de statenverkiezingen op 18 maart spelen vooral landelijke thema’s als belastingverlaging, meer banen en veiligheid, terwijl provinciale staten niet over deze zaken gaan. Uit onderzoek blijkt dat voor de meeste kiezers het beleid van politiek Den Haag bepalend is op welke partij ze straks gaan stemmen.

Slechts een op de zeven ondervraagden uit het onderzoek van BNR geeft aan dat wat er in hun provincie gebeurt een thema is. Ook de samenstelling van de Eerste Kamer speelt geen grote rol bij het stemgedrag. Volgens peilingen is de kans groot dat de regeringspartijen VVD en PvdA een fors verlies zullen lijden. De politieke geschiedenis laat zien dat partijen die in de regering zitten bij verkiezingen voor gemeenteraden en provinciale staten meestal kiezers verliezen. Dat komt vooral doordat ze verantwoordelijk zijn voor vervelende maatregelen, maar ook door een lage opkomst.

Blijven werken aan herstel

Bij aanvang van het kabinet Rutte 2 wisten VVD en PvdA dat ze op basis van het regeerakkoord forse bezuinigingen en lastenverzwaringen moesten doorvoeren. En ook dat ze daardoor bij lokale en regionale verkiezingen kiezers zouden gaan verliezen aan oppositiepartijen die gouden bergen beloven. Deze niet-bevriende oppositiepartijen, zoals SP en de PVV, roepen nu al dat het kabinet bij een slechte verkiezingsuitslag moet opstappen. Voor Rutte 2 is er geen enkele reden om gehoor te geven aan deze oproep. Integendeel. Er is juist alle reden om tot de Kamerverkiezingen op 15 maart 2017 met kracht te werken aan het verdere herstel van onze economie en het terugdringen van de werkloosheid. De seinen staan op groen. Op dit moment behoort Nederland in Europa tot de kopgroep van landen met de beste economische prestaties en volgens prognoses zit ons land ook volgend jaar in de lift.

Begonnen in de achterhoede

Iedereen is al weer vergeten dat bij aanvang van Rutte 2 Nederland in de Europese achterhoede zat. Ook in geval de statenuitslag leidt tot een samenstelling van de Eerste Kamer waarin er samen met de bevriende oppositie geen meerderheid is, moet de coalitie gewoon doorwerken. Voor de VVD en PvdA is er maar één weg: doorgaan tot de Kamerverkiezingen in 2017. De roep van uit de oppositie om op te stappen en speculaties over de val van het kabinet moeten volledig worden genegeerd. In 2012 hebben de kiezers voor vier jaar een Tweede kamer gekozen en in 2017 kunnen ze op 15 maart een oordeel vellen over de partijen die in en buiten de coalitie in politiek Den Haag aan het werk zijn geweest. Alle partijen hebben dus nog twee jaar de tijd om dat oordeel en de uitslag voor een nieuwe Tweede Kamer te beïnvloeden.

Gewoon doorregeren

VVD en PvdA hebben een meerderheid in de Tweede Kamer en kunnen na rampzalige statenverkiezingen gewoon doorregeren. Wel zal Rutte 2 bij een gewijzigde samenstelling van de Eerste Kamer nog meer dan nu moeten onderhandelen over meerderheden. Maar dat hoeft niet in de weg te staan dat de coalitie 2016 tot het oogstjaar van de regeringsperiode kan maken. Die oogst kan alleen door de coalitie zelf worden verknald door ongekend dom gedrag binnen de VVD en de PvdA waardoor Rutte 2 ten val wordt gebracht. Omdat wij ervan uitgaan dat van een dergelijke domheid, die geschiedenisboekje haalt, geen sprake is, hebben we in onderstaande tabel een overzichtje opgenomen van maatregelen die met ingang van 2016 onze economie en werkgelegenheid een geweldige stimulans kunnen geven met een bedrag van maximaal 15 miljard aan lastenverlichting. Dat lager kan uitvallen, bijvoorbeeld vanwege de gasproblematiek.

Oogstjaar 2016

Lastenverlichting voor burgers en bedrijven gefinancierd uit:

Spaarpotje Wiebes voor belastingherziening 5 miljard euro

Europese ruimte (3% BBP) binnen begrotingstekort 6 miljard euro

Deel van de opbrengst verkoop ABN Amro 4 miljard euro

Totaal beschikbaar voor lastenverlichting 15 miljard euro

Toelichting op de cijfers

Bij de cijfers gaan we uit van recente prognoses en geen tegenvallers. Als alles meezit en het kabinet Rutte 2 de rit uitzit, kan de regeringscoalitie tijdens de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart 2017 goede sier maken met een begrotingstekort dat ruim onder de 2% van het BBP ligt en een dalende staatschuld.

Bij de Kamerverkiezingen in 2012 waren het begrotingstekort, toen ruim 4% en een lagere staatsschuld nog onderwerpen waarmee vooral de VVD de boer op ging. Daarnaast was in 2012 bij alle partijen werkgelegenheid een topthema. Als we afgaan op de lopende campagne voor de statenverkiezingen dan ligt het voor de hand dat het scheppen van banen, maar ook lastenverlichting belangrijke verkiezingsthema’s van 2017 worden. Met het verder verlagen van het begrotingstekort en de staatsschuld zullen partijen bij kiezers in 2017 niet meer scoren, zeker niet nu Brussel Frankrijk de mogelijkheid biedt om soepel om te gaande met Europese norm van 3% van het BBP.

Ruimte voor lastenverlichting

Rutte 2 heeft de mogelijkheid de regeringsperiode af te sluiten met een tekort van bijvoorbeeld 2,9% van het BBP, in plaats van onder de 2% en creëert daarmee een ruimte van ongeveer 6 miljard voor lastenverlichting. Daarnaast is staatssecretaris Wiebes 5 miljard euro aan het sparen voor zijn belastingherziening. Deze hervorming kan in de resterende kabinetsperiode niet meer gerealiseerd worden, zodat dit bedrag in 2016 voor belastingverlaging kan worden ingezet. In de periode 2008-2009 is ABN Amro op kosten van de belastingbetalers van de ondergang gered. Het is de bedoeling dat deze bank in tranches wordt verkocht. Dat maakt het mogelijk om in 2016 een bedrag van 4 miljard aan de burgers terug te geven.

Niet wakker van tekort

Heeft het door ons geschetste oogstjaar 2016 binnen de coalitie kans van slagen? Dat kan alleen als de VVD de bezwaren laat vallen tegen het gebruik van de Europese ruimte. En dat zou best het geval kunnen zijn. Ook liberale kiezers zitten te wachten op lastenverlichting en ze liggen niet echt wakker van dat tekort. Bovendien moeten VVD en PvdA er rekening mee houden dat na 15 maart 2017 een nieuwe coalitie de vruchten plukt van de financiële ruimte die zij gecreëerd hebben.