Nieuws/Financieel
861043
Financieel

Vrije energiemarkt bestaat 10 jaar

Op 1 juli vierde de geliberaliseerde energiemarkt haar tienjarig bestaan. Wat is nu de balans na 10 jaar vrijmaking?

De toegenomen concurrentie heeft ons veel gebracht wat betreft prijs en keuzemogelijkheden. We kunnen tegenwoordig kiezen uit grijze, groene of half-groene energie, contracten met verschillende looptijden en diverse welkomstacties.

Inmiddels is 44 procent van alle consumenten ten minste één keer overgestapt naar een andere energieleverancier en van de overstappers is 65 procent twee of meer keer overgestapt. Tegenwoordig is het een fluitje van een cent om over te stappen en is het aantal serieuze klachten flink afgenomen ten opzichte van de beginjaren.

In de beginjaren waren er ongeveer 30 leveranciers op de vrije energiemarkt. Ondanks de vele overnames - vooral vanuit het buitenland - is het aantal spelers op de energiemarkt alleen nog maar gegroeid: inmiddels rond de veertig. Nieuwe spelers hebben afgelopen jaren veel klanten geworven en daarmee ook de concurrentieslag vergroot.

Toch is de markt voor energie is nog sterk geconcentreerd: het aandeel van de ‘grote’ drie Eneco, Essent en Nuon ligt rond de 80 procent.  Online hebben prijsvergelijkers hier sterk aan meegeholpen, ook andere initiatieven zoals veilingen brengen de markt in beweging.

Voordeel en heffingen

Vaak horen we dat het vrijgeven van de markt een slecht idee was en dat alles vroeger goedkopers was. Onderzoek leert dat het huidige prijsniveau 400 euro af ligt van wat het tien jaar geleden was (overigens kan een overstap nog altijd 300 euro opleveren bij iemand die nog nooit is overgestapt). De verhogingen zijn eerder te vinden in vastrecht en belastingen die steeds maar hoger worden. Energiebelasting stijgt nu elk jaar en de compensatie (heffingskorting) die hiertegen overstaat, is als sinds 2009 niet veranderd.

Inmiddels hebben we sinds vorig jaar nog een extra component genaamd Opslag Duurzame Energie welke net zoals energiebelasting over het hele verbruik wordt geheven. Tien jaar geleden was energiebelasting voor stroom rond de 7 cent en inmiddels is het 14 cent.

Ik heb in eerdere columns al vaker aangegeven dat energiebelasting de algemene kas spekt en elke consument in Nederland hieraan meebetaalt. Ik blijf me dan ook verbazen dat er nog geen politicus is opgestaan die bezwaar hiertegen wil maken. Als we het toch hebben over lastenverlichting dan is verlaging van energiebelasting een doeltreffende middel.

Duurzaam

Naast overstappen heeft verduurzaming van de woning ook een vlucht genomen. We zien de afgelopen jaren dat de interesse toeneemt om het energieverbruik terug te dringen. Naast overstappen worden er steeds meer woningen geïsoleerd en voorzien van zonnepanelen. Ook groene stroom is niet meer weg te denken en inmiddels omvat 70 procent van de combipakketten op onze website groene stroom.

Eind 2013 heeft 63 procent van de consumenten een contract voor groene stroom. Als we kijken naar de huidige markt dan komt nu een kwart duurzame energie (vooral wind en biomassa) van eigen bodem en wordt de rest voornamelijk uit Scandinavië (in de vorm van waterkracht) geïmporteerd.

Toekomst

De intrede van de slimme meter gaat gestaag door en vóór 2020 is de hele kleinverbruiker consumentenmarkt hiervan voorzien. Inmiddels is er ook een hele markt ontstaan van systemen die samenwerken met de slimme meter om inzicht te bieden in het verbruik. De verduurzaming zal verder worden gestimuleerd door de overheid met de keerzijde dat we via dezelfde energieheffingen hier feitelijk zelf aan meebetalen. Verder is het maar de vraag hoe lang die stimulans zal duren aangezien we meermaals al hebben gezien dat trajecten vaak snel weer worden stopgezet. De toekomst zal het ons uiteindelijk leren.