Nieuws/Financieel
861063
Financieel

Pensioenen een onhoudbare belofte

Onlangs werd het rapport 'Kijken in de spiegel' uitgebracht door Transparency International Nederland, de Nederlandse tak van de wereldwijde maatschappelijke organisatie die zich inzet in de strijd tegen corruptie en voor integriteit. In het rapport worden Nederlandse pensioenfondsen onder de loep genomen.

Maatschappelijke, demografische en economische ontwikkelingen plaatsen pensioenfondsbesturen voor dilemma's bij de besluitvorming en de uitvoering van hun beleid. Daarbij komt dat sinds 2008 het vertrouwen van deelnemers in hun pensioenfonds sterk is afgenomen. Pensioenfondsen hebben gedurende vele jaren de indruk laten voortbestaan dat de pensioentoezegging een bijna onvoorwaardelijke arbeidsvoorwaarde is. Dat je 'zeker' en zonder risico 70 procent van het eindloon (inmiddels meestal middelloon), geïndexeerd, zou ontvangen. 

Dit blijkt dus nu een onhoudbare belofte te zijn. Het breken van die belofte heeft geleid tot een vertrouwenskloof tussen deelnemers en pensioenfondsen. Hoe dichten we deze kloof en bereiken we een beter houdbaar pensioenstelsel?Het rapport geeft een aantal belangrijke ijkpunten die in de besluitvorming bij pensioenfondsen van toepassing zijn op governance, evenwichtige belangenafweging en uitvoering. Het bestaansrecht van een pen-sioenfonds is niet meer vanzelfsprekend. Dat vraagt om legitimering middels duidelijke contracten met helder omschreven pensioentoezeggingen, premieafspraken en toedeling van risico's. 

De toegevoegde waarde van pensioenfondsen zit deels in de ongelijke verhouding tussen de individuele deelnemer en financiële marktpartijen. Het pensioenfonds heeft een zorgplicht jegens deelnemers. Goed pensioen vergt het nemen van risico's maar het risicoprofiel dient afgestemd te zijn op het risicodraagvlak. Het fonds moet open en effectief het ambitieniveau naar de deelnemers communiceren.

Het bestuur is verantwoordelijk voor een integere bedrijfsvoering. Wat governance betreft, worden de eisen aan bestuurders verscherpt. Bestuurders moeten competent zijn, zorgen voor een evenwichtige belangenbehartiging en maatschappelijk verantwoord handelen. Ook moeten er voldoende 'checks and balances' zijn.Dit zijn alle zonder meer nuttige aanbevelingen waar pensioenfondsen baat bij zullen hebben en die de vertrouwenskloof hopelijk dichten.