865162
Financieel

Nieuwe Participatiewet: Overheid verrast werkgevers in negatieve zin

Deze week is door de overheid nadere toelichting gegeven op de participatiewet zoals die per 1-1-2015 van kracht wordt. Eén van de veel in de publiciteit genoemde zaken uit deze nieuw wet is de quotumregeling.

In het sociaal akkoord is de afspraak gemaakt om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. Dit gebeurt onder andere door vast te leggen dat werkgevers minimaal 5% van hun personeelsbestand uit mensen met een arbeidsbeperking moet laten bestaan. Mijn eerste vraag: aan wie denkt u bij een ‘arbeidsbeperkte’? Een Structureel functioneel beperkte? Een werkloze?

In het oorspronkelijke wetsvoorstel werden harde aantallen genoemd, maar in het overleg tussen werkgevers, werknemers en de overheid is afgesproken dat deze harde aantallen nog niet wettelijk zullen worden vastgelegd omdat werkgevers eerst gedurende 3 jaar de kans krijgen onderling te zorgen dat de beoogde aantallen ‘vrijwillig’ worden gehaald (de ‘Banenafspraak’).  Mocht dit niet lukken, dan zal de overheid alsnog percentages getallen in de wet vastleggen. De quotumregeling is eigenlijk niets anders dan een stok achter de deur voor het geval werkgevers en werknemers de komende paar jaar hun beoogde totaalaantallen niet weten te halen. Ook dan pas gaat de quotumregeling in en is de individuele werkgever per niet ingevulde arbeidsplaats een boete van € 5.000 verschuldigd als hij zijn quotum niet haalt.

Deze boete is een nominale opslag op de basispremie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Los van de vraag of het überhaupt mogelijk is de door de minister beoogde aantallen ooit te realiseren, wil ik in dit stukje even stil staan bij enkele woorden die in het voorstel zijn genoemd en waarvan er één achteraf boterzacht blijkt te zijn. Bepaald is dat werkgevers met minder dan 25 werknemers niet onder de quotumregeling zullen vallen en dat het gaat om arbeidsbeperkte werknemers. Maar wat betekenen deze in de publiciteit veelvuldig gebruikte termen? Kloppen de getallen wel en wie wordt bedoeld met ‘arbeidsbeperkt’?

Juist over deze vragen heeft de overheid eerder deze week verrassend een duidelijkheid geschapen die met name het MKB zeer negatief kan verrassen.

 

Quotumgrens

Uit de publicatie van de overheid blijkt dat het niet gaat om een grens van 25 werknemers per bedrijf, maar om 25 keer het gemiddeld aantal verloonde uren per werknemer. Of een werkgever wel of niet onder de quotumregeling valt, hangt derhalve af van het feit of het gemiddeld aantal verloonde uren in zijn bedrijf meer of minder is dan 25 keer het landelijk gemiddelde. Dit betekent nogal wat!

Op basis van CBS-gegevens blijkt dat het gemiddeld aantal verloonde uren per werknemer in Nederland 31,1 bedraagt c.q. 1623 op jaarbasis. De quotumgrens is derhalve niet 25 werknemers maar 25 x 1623 = 40.575 uren.

Maar wat is het gemiddeld aantal uren in een MKB-bedrijf of bij de kleine ondernemer? Gaat dat niet eerder richting de 38 of 40 uur dan richting de 31,1 uur? Geldt dan nog altijd het eerder door deze ondernemer gedachte uitgangspunt dat hij pas bij 25 werknemers onder de regeling komt te vallen? Nee! Stel dat deze werkgever alleen fulltimers (uitgaande van de gebruikelijke 38 uur per week) in dienst heeft. Dan ligt de grens op ca. 20,5 werknemers. Gaan we uit van een fulltimer met 40 uren per week, dan ligt de ondergrens al op ca.19,5 werknemers! Op deze ca. 20 fulltime werknemers moet de werkgever dus al 1 arbeidsbeperkte in dienst nemen.

Maar kan deze arbeidsbeperkte  zelf ook full time werken? Vaak niet. En omdat volgens de regeling 5% van het totaal aantal gewerkte uren voor arbeidsbeperkten moet worden ingeruimd, betekent dit dat deze kleine werkgever plots twee in plaats van één arbeidsbeperkte werknemers in dienst moet nemen omdat hij anders een boete krijgt! Welke hardwerkende ondernemer heeft hier ooit bij stil gestaan en hoe berekent hij dit? Mag dit überhaupt worden verwacht van een kleine ondernemer die al moeite genoeg heeft zich met zijn eigen business het hoofd boven water te houden? 

 

Arbeidsbeperkten

En vervolgens wordt deze goedwillende ondernemer, onwetend van de eis van het aantal in te zetten uren in plaats van het aantal werknemers, geconfronteerd met de tweede verrassing. Vol goede moed neemt hij contact op met enkele arbeidsongeschikte vakmensen die hij best een parttime arbeidsovereenkomst wil aanbieden voor het aantal uren dat zij nog kunnen werken. Hij investeert in aanpassingen binnen het bedrijf en meldt keurig dat hij aan het voor hem geldende quotum voldoet.

De eerste verrassing is dat blijkt dat hij niet één maar meerdere arbeidsbeperkte parttimers moet aannemen en de tweede verrassing maakt hem eerst verdrietig over zulke regelgeving en doet hem dan in woede en onbegrip uitbarsten: hij krijgt te horen dat de door hem al aangenomen arbeidsongeschikte vakman niet onder de definitie van arbeidsbeperkt valt!

Want wat blijkt? De structureel functioneel beperkte (voorheen arbeidsgehandicapten) is ondanks de benaming niet arbeidsbeperkt en valt derhalve helemaal niet onder de definitie van arbeidsbeperkten?  Dus met het aannemen van WAO’ers, WIA-gerechtigden en minder dan

Hoe verwacht de overheid dat er met het op deze manier omgaan met definities en aantallen ooit iemand iets van de wet- en regelgeving zal begrijpen. Logisch dat ondernemers zo meteen geheel onterecht met boetes worden bestookt. Dit is weer een staaltje van onlogisch redeneren.

Overheid: Eenvoudiger kunnen jullie het niet maken, maar maak het dan tenminste glashelder en geef het een rechtvaardigheidsgevoel! Reken iemand af op begrijpelijke regelingen. Communiceer goed en toegankelijk. Leg het Nederland duidelijk uit en gebruik Nijntje-taal!