Nieuws/Financieel
869183892
Financieel

Column: Kiezen voor een optimistisch klimaatbeleid

Bill Gates

Bill Gates

Politici bestoken de media volop met de rampzalige gevolgen van de opwarming van de aarde. Mensen zijn daarvoor echter immuun geworden. Zij wachten nog steeds op aansprekende en creatieve oplossingen. Maar ook deze week tijdens de Klimaattop in New York bleven die uit.

Bill Gates

Bill Gates

De eindboodschap van de top was ook nu weer dat zonder extra klimaatinspanningen de klimaatdoelstellingen van Parijs (opwarming beperken tot 1,5 à 2 graden Celsius) niet worden gehaald. En daarna gingen de deelnemers aan de top weer naar huis, wetend dat we aankoersen op een desastreuze opwarming van 3 graden en waarschijnlijk hoger.

Breed draagvlak ontbreekt

Waarom faalt het klimaatbeleid van de politiek ? Dit komt mede door het ontbreken van een breed maatschappelijk draagvlak. En dat creëer je niet met voortdurende rampzalige vergezichten. De mensen weten dit nu wel. Ze willen politieke leiders die komen met creatieve en praktische oplossingen en realistische vooruitzichten waarbij somberheid niet voorop staat. In de meeste landen krijgen burgers en bedrijven te maken met forse lastenverzwaringen, bureaucratische voorschriften en ’leefregels’. Ook dit ondermijnt het draagvlak.

Het klimaatbeleid wordt vooral gekenmerkt door treurigheid. De meeste mensen beschouwen het als de zoveelste aanslag van de overheid op hun portemonnee en heffingen op leuke dingen, zoals autorijden en reizen. Daarnaast kiezen steeds meer landen ook voor eigen nationale belangen, zoals de VS, terwijl voor klimaatbeleid wereldoplossingen nodig zijn. Veel burgers vragen zich daarom af wat het nut is van de nauwelijks zichtbare effecten van het beleid in hun eigen land.

3.0-klimaatbeleid werkt niet

We zien ook een toenemende kloof tussen de gemiddelde burger en klimaatactivisten. Veel burgers hebben geen boodschap aan activisten die met forse lastenverzwaringen milieuvriendelijk gedrag willen afdwingen, zoals minder autogebruik, minder vliegen, minder vlees eten, minder energie verbruiken enz. Uit een recente OESO-studie blijkt dat veel landen al bezig zijn om hun klimaatlastenverzwaringen terug te draaien, mede onder druk van de publieke opinie, zoals in Frankrijk door de opmars van de gele hesjes. Recent gaf voormalig Microsoft-topman Bill Gates deze activisten het vriendelijk advies om hun energie vooral te steken in het wereldwijd stimuleren van nieuwe bedrijven die met slimme techoplossingen helpen om de CO2-uitstoot te beperken. Deze creatieve smart starters zijn inderdaad hard nodig, maar evenzeer redelijke activisten die de politiek uitdagen om leiderschap te tonen en echt werk te maken van ons klimaat.

Met het huidige klimaatbeleid, aangeduid als 3.0, worden de doelstellingen van Parijs niet gehaald. Met 3.0. wordt gedoeld op klassieke overheidsmaatregelen die vooral gebaseerd zijn op de bestaande fysieke economie, zoals extra belastingverhogingen voor burgers en bedrijven. Deze hebben een negatieve uitwerking op de groei van de economie en de werkgelegenheid en ondermijnen ook het maatschappelijk draagvlak voor het klimaatbeleid. We schreven al eerder dat je met belastingverhogingen de aardbol niet kan redden, maar wel met een technologische revolutie.

Revolutie en de 4.0-wereld

We leven in een wereld met revolutionaire veranderingen. Onze huidige economie (3.0) verandert in een nieuwe economie, 4.0, die gekenmerkt wordt door digitalisering van productie- en bedrijfsprocessen en nieuwe technologieën. Alle bedrijven, overheden en andere instellingen krijgen daarmee te maken. Naast digitalisering gaat het in hoofdzaak om kunstmatige intelligentie, het Internet of Things (IoT), 3D-printen, robottechnologie, waterstof-tech, kwantumtechnologie, nano- en biotech, fotonica, Big Data enz.

Steeds meer landen, komen tot de conclusie dat we vooral met maatregelen uit de 4.0-wereld de opwarming van de aarde moeten terugdringen. Dit is ook de boodschap van The Exponential Climate Action Roadmap. Volgens dit rapport kan met deze toepassingen de wereldwijde uitstoot van CO2 in 2030 al met ongeveer 50% worden verminderd. Zie voor voorbeelden van deze aanpak Drawdown the most comprehensive plan ever proposed to reverse global warming, www.climatecleanup.org. Klimaat-tech kan worden bevorderd met een CO2-belasting.

’Afwachters’ zijn verliezers

Op dit moment wordt het klimaatbeleid door bedrijven, overheden en burgers veelal als een vervelende extra kostenpost beschouwd. Daardoor zien we bij veel ondernemers en overheden een afwachtende houding. Deze ’afwachters’ geven vaak aan dat ze niet voorop willen lopen, omdat ze daarbij het risico lopen dat ze nu dure investeringen moeten doen die straks waarschijnlijk goedkoper zijn en ook meer klimaatwinst opleveren. Maar ze gaan daarbij wel voorbij aan het feit dat tijdens de periode van ’het afwachten’ er wereldwijd sprake zal zijn van sterk stijgende klimaatkosten die je met vooroplopen kan verminderen of voorkomen. Bovendien gaan ze er vaak vanuit dat ze tijd genoeg hebben om hun bedrijfsbeleid te verduurzamen. Daarbij ’vergeten’ ze dat hun concurrenten niet stilzitten en met een snelle vergroening van hun bedrijfsvoering een aantrekkelijke voorsprong kunnen opbouwen die, naast klimaatwinst zowel nationaal als internationaal, bedrijfsvoordelen kan opleveren. Ook overheden, zoals ook in ons land, behoren tot de ’afwachters’.

Kiezen voor klimaatwinnaars

Overheden en bedrijven moeten bij het klimaatbeleid stoppen met het ’kostenpost’ denken en kiezen voor een voorsprongbeleid om zo een first movers-voordeel te behalen. Deze keuze zal in eerste instantie tot extra bedrijfskosten leiden. Maar tegenover deze extra kosten staan namelijk voordelen en kansen. Deze voorsprong kan worden gerealiseerd door te kiezen voor een bedrijfsbeleid, bedrijfsvoering en businessmodellen waarmee nu al proactief wordt ingespeeld op klimaatverandering en het klimaatbeleid. Wie daarvoor kiest kan uitgroeien tot een wereldwijde koploper die we eerder hebben aangeduid als klimaatwinnaars (klimaatwinnaars.nl). aarvoor is het in ieder geval nodig dat je als organisatie zo snel mogelijk streeft naar een businessmodel dat klimaatneutraal is. Dit uitgangspunt is cruciaal en moet bij het bedrijfsbeleid centraal staan.

Naast de voldoening over het bijdragen aan ’de redding van onze aardbol’ levert deze aanpak veel voordelen op: klimaatwinst, een gezonde leefomgeving, meer welvaart, een breed draagvlak in de samenleving, maar ook belangrijke andere (bedrijfs)voordelen. Landen en bedrijven die vooroplopen bij het realiseren van een klimaatneutrale bedrijfsvoering zijn de winnaars van de toekomst. We zien nu al dat bedrijven die de beste prestaties leveren op het terrein van duurzaamheid ook qua rendement tot de koplopers behoren en dit geldt ook voor landen. Het kabint Rutte III moet daarom voor het klimaatwinnaars-model kiezen en met een simpele en aantrekkelijke (fiscale) regeling komen waardoor wereldwijd de slimme Bill Gates-klimaatbedrijven zich in Nederland zullen vestigen.

Reacties: [email protected]