Nieuws/Financieel

Zzp. Hoezo zelfstandig?

Ik heb het u al vaker gezegd. Die zelfstandigenaftrek is exit. Nog niet nu. Ook nog niet volgend jaar maar ik durf mijn jaarlijkse Telegraaf-gage voor mijn columns er om te verwedden dat binnen vijf jaar de zzp’er deze fiscaliteit niet meer mag opvoeren. Terecht! De zelfstandigenaftrek is immers de grootste ondernemersflauwekul, die je maar kunt bedenken.

We leven met z’n allen namelijk in één grote schijnwereld. Ondernemers inclusief. Niemand weet meer precies wat hij werkelijk waard is. Nederland is aan elkaar geplakt van ondoorzichtige en schimmige dwarsverbanden van subsidies, alimentaties, toeslagen, fiscaliteiten, tijdelijke voordelen en allerhande uitkeringen, waardoor niemand meer exact weet wat feitelijk zijn ware (financiële) positie is. Voor een ondernemer is dat funest, want als je je eigen basis niet kent, dan weet je ook niet hoe je ondernemend moet handelen op weg naar een toekomstige (succesvollere) status. Dus: hoe je ambitie(s) 100% waarmaakt.

BijstandsmoedersJe zag het in de inmiddels beruchte ‘Bijstandsmoeder-discussie’, die ondernemer Annemarie van Gaal een week of drie geleden aanzwengelde in haar FD-column. Haar sympathieke visie: schaf alle toeslagen voor de dames af en laat ze minder belasting betalen. Als die dames dan (eindelijk!) gaan werken, dan merken ze meteen het voordeel. Werken loont.

En zo zou het ook moeten zijn met de zelfstandigenaftrek; nú is het namelijk de remmer op de motivatie van individuele zzp’ers om te willen groeien en bloeien. Je hoeft immers niet eens bijster veel jaaromzet te draaien om al te kunnen profiteren van de maximale fiscale aftrek van 7.280 euro. Luieren loont zich.

OpportunistischDat de landelijke zzp-bonden tegenstander zijn van afschaffing, is logisch. Als ze vóór zouden zijn, dan moeten ze de eigen achterban een kritische vraag stellen, zoals ‘wat is eigenlijk je ondernemende kracht?’ Het stellen van die vraag, kunnen ze zich niet permitteren in de concurrerende strijd in de ledenwerving. Je ziet dat ook bij politieke partijen; die zijn ook opportunistisch en rekenen in termijnen van vier electorale jaren. Je gaat immers de zzp’ers, een groeiende doelgroep, die op je zouden kunnen stemmen, niet tegen je in het harnas jagen. En dus roept iedereen, van links naar rechts, dat de vorige week gelekte proefballonnetjes om de aftrek af te schaffen, onacceptabel zijn.

En dús moet de échte visie op de toekomst van dit land van de zijlijn komen.

Want, laten we eerst eens goed kijken waar het werkelijk om gaat in het debat over de vraag of je vóór of tegen moet zijn met betrekking tot de mogelijke afschaffing van de zelfstandigenaftrek. Je kunt dit thema in twee delen splitsen.

Grondrecht?Als eerste: vinden we de zelfstandigenaftrek een grondrecht? De meeste zzp’ers menen van wel. Maar waarom? Hoezo grondrecht? Op basis waarvan? Omdat we – als ondernemer - geen sociale zekerheden hebben? Wel, daar kun je zelf aan werken door (met ambitie!) te ondernemen. Dat vermeende grondrecht kun je dus betwisten omdat er een praktische oplossing is; zelf verantwoordelijkheid durven nemen. Ook zeggen we toch dat ondernemerschap iets is wat je doet voor eigen rekening en risico? Wat is dan precies die ‘eigen rekening?’

Groeimodel?Ten tweede móet je het hebben over het (twijfelachtige) groeimodel van elke individuele zzp’er. Of beter gezegd: is dat groeimodel wel aanwezig?

Stel nu eens dat we de zelfstandigenaftrek in 10 jaar tijd in 10 gelijke delen afschaffen. (Dit is namelijk één van de scenario’s die nu voorligt). Elke zzp’er zal dan zélf – om een gelijk financieel plaatje te houden – 728 euro per jaar moeten compenseren. (Dit is 7.280 euro gedeeld door 10 jaar!). Dat is maandelijks een bedrag van (afgerond) 60 euro. Elke ZZP’er zal dus moeten nadenken over de vraag hoe hij 60 euro aan zijn eigen maandomzet kan toevoegen om geen nadeel te ervaren van het gemis aan zelfstandigenaftrek. Zes-tig Eu-ro! Dit kunnen we naar uurbasis doorrekenen. Laten we eens uitgaan van 60 declarabele uren per maand (en dat is weinig!). Juist! Je hoeft je uurtarief per jaar dan maar met 1 euro te verhogen om het gemis van deze fiscaliteit te compenseren.

De zzp’ers van Nederland, die we spijtig genoeg mede-eigenaar hebben gemaakt van alle potentiële toekomstige economische groei, blijken echter helemaal niet in staat te zijn om na te denken over een dergelijke zelfstandige compensatie. Eén euro per uur! Het is een absolute Mission Impossible! – zeggen ze. En dát is verontrustend. Afpakken die KvK-inschrijving! Met hen gaan we de oorlog niet winnen!

Door tégen afschaffing te zijn, kiezen zzp’ers er dus voor om hun eigen niet-ondernemende gedrag te handhaven. Dat is funest voor Nederland als geheel. Vergeet ’t maar, die economische groei. Zzp’ers durven zichzelf geen prikkel te geven om te excelleren. Ze prefereren de huidige schijnwereld. Ze willen hun eigen waarde niet weten.

Het is net als met de bijstandsmoeders: óók zzp’ers zijn niet zelfstandig.