Nieuws/Financieel
936656628
Financieel

Tuchtrechter berispt notarissen Pels Rijcken na miljoenenfraude

Het nalaten van de notarissen is volgens de tuchtrechter zó ernstig dat eigenlijk een schorsing gerechtvaardigd zou zijn.

Het nalaten van de notarissen is volgens de tuchtrechter zó ernstig dat eigenlijk een schorsing gerechtvaardigd zou zijn.

Den Haag - De Kamer voor het notariaat in Den Haag heeft woensdag twee notarissen en een kandidaat-notaris van het Haagse kantoor Pels Rijcken berispt. De drie hebben volgens de tuchtrechter onvoldoende kritisch gekeken naar het later frauduleus gebleken handelen van hun collega-notaris, wijlen Frank Oranje, die op die manier ruim elf miljoen euro kon verduisteren.

Het nalaten van de notarissen is volgens de tuchtrechter zó ernstig dat eigenlijk een schorsing gerechtvaardigd zou zijn.

Het nalaten van de notarissen is volgens de tuchtrechter zó ernstig dat eigenlijk een schorsing gerechtvaardigd zou zijn.

Het nalatig handelen van notarissen Cees de Zeeuw en René Spit is volgens de tuchtrechter eigenlijk zó ernstig, dat schorsing passend zou zijn geweest. Maar omdat de schade is toegebracht door de fraude van Oranje, en niet door het nalaten van de notarissen, komen ze er af met een berisping. Ook laat de rechter meewegen dat zij dit jaar ontslag nemen en hebben meegewerkt aan het onderzoek.

Brutaal

Enkele betrokkenen gaven vorige maand tijdens de zitting aan dat zij maar moeilijk tegen de instructies van hun baas Oranje in konden gaan. Van dat argument laat de tuchtrechter weinig heel. „Het gezag dat Oranje als ervaren notaris en bestuursvoorzitter genoot, maakt niet dat hij volledig ongecontroleerd kon handelen”, zo luidt de uitspraak. En van geraffineerde malversaties was volgens de rechter geen sprake: „Zijn handelen was eerder brutaal dan briljant.”

Toezichthouder Bureau Financieel Toezicht (BFT) diende vorig jaar klachten in tegen vier (kandidaat) notarissen naar aanleiding van de fraude door hun baas Frank Oranje, tevens bestuursvoorzitter van Pels Rijcken. Het BFT verweet de vier niet zorgvuldig genoeg te zijn geweest.

Cheques

De notarissen De Zeeuw en Spit erkennen zelf dat zij niet hebben niet gezorgd voor een adequate administratie en controle binnen het kantoor. Volgens de Kamer hadden zij kritischer moeten zijn over bankrekeningen die Oranje had geopend. Ook ontbrak elk zicht op cheques die Oranje, ter compensatie van gedupeerde Converium-aandeelhouders eigenhandig printte, verzond en vervolgens een aantal als onbestelbaar retour ontving en in zijn eigen zak stak.

Een van de notarissen heeft daarnaast bij het wijzigen van de statuten van een stichting intern een akte gepasseerd zonder extra onderzoek te doen naar die wijziging. Dat had volgens de tuchtrechter wel gemoeten. Zijn kantoorgenoot Oranje was bij die stichting als bestuurder betrokken. „Dat vraagt om extra oplettendheid”, oordeelt de rechter.

Verder hadden de notarissen de derdengeldenrekeningen van het kantoor niet mogen laten gebruiken voor geldbeheer-activiteiten. De klacht dat de notarissen op deze manier als bank hebben gefunctioneerd is gegrond.

Onzorgvuldig

Het verwijt tegen de kandidaat-notaris Peter Hoogendoorn is dat hij onzorgvuldig heeft gehandeld bij de afronding van een dossier waarin Pels Rijcken ruim €58 miljoen beheerde voor een stichting die zich bezighield met de compensatie van gedupeerde Converium-aandeelhouders.

Bij de controle van het vermogen van deze stichting heeft Hoogendoorn volgens de tuchtrechter niet alle dertien bankrekeningen in dat dossier gecontroleerd, hoewel hij wist dat er meer dan één rekening was. „Hij heeft de stichting laten weten dat er geen geld te verdelen was. Op een ongecontroleerde rekening stond echter ruim €7,7 miljoen. Oranje heeft het geld later overgemaakt naar een eigen rekening.”

De kandidaat-notaris, die al acht jaar ervaring had, is volgens de tuchtrechter ’in ernstige mate tekortgeschoten in de op hem rustende onderzoeksplicht’. Hij heeft bovendien zijn eigen rol en verantwoordelijkheid miskend: hij deed zijn werkzaamheden af als administratieve taken en secretaressewerk. Dat gebrek aan inzicht, gekoppeld aan een beperkte en weinig onafhankelijke taakopvatting, baart de Kamer zorgen.

Zorgvuldig

De tuchtrechter voor notarissen verklaarde de klacht tegen een vierde, de toegevoegd notaris Wouter Admiraal, ongegrond. Hij stelde volgens de rechter na een opdracht van Oranje kritische vragen aan de financiële afdeling van Pels Rijcken en aan Oranje zelf, en heeft daardoor „consciëntieus en met de grootst mogelijke zorgvuldigheid gehandeld.”

Pels Rijcken zelf laat via een woordvoerder weten dat het kantoor de kritiek van de tuchtrechter op de „controle met betrekking tot het notariële betaalproces zich vanzelfsprekend zeer aan trekt”.

„De fraude is voor ons aanleiding geweest de kantoororganisatie als geheel te versterken en het oprichten van een afzonderlijke Afdeling Risk en Compliance onder leiding van een nieuwe Directeur Risk & Compliance”, aldus de woordvoerder.