Nieuws/Financieel

Weinig beleggers profiteerden in tien jaar

Motor van turbo’s hapert

Turbo’s bestaan deze maand tien jaar. Voor de meeste beleggers was het echter geen feest. Het product steekt transparant in elkaar en is relatief goedkoop, maar particuliere beleggers weten dit vaak niet in hun voordeel uit te buiten. Onlangs besloten RBS en ABN Amro om hun turbotak van de hand te doen. BinckBank stapt juist in het hefboomproduct: „De turbo is wel geschikt voor de ervaren belegger.”

Turbo’s en daaraan verwante producten vertonen gelijkenissen met opties. Beide beleggingen bieden de mogelijkheid om zowel op koersstijgingen (long) als -dalingen (short) van onder meer aandelen, indices, valuta’s en grondstoffen in te spelen. Ook hoeft slechts een stukje van de onderliggende waarde te worden ingelegd, waardoor koersbewegingen versneld doorwerken.

Turbo’s hebben echter weer specifieke eigenschappen. Zo is de looptijd in beginsel onbeperkt. Om zichzelf en de belegger te beschermen, hebben aanbieders een stop-loss in de turbo gebouwd. Als de koers van de onderliggende waarde de verkeerde kant op beweegt, wordt op een gegeven moment een niveau bereikt waarop de turbo eindigt. Beleggers ontvangen dan nog een beperkte restwaarde.

Daarnaast betalen beleggers veelal – zeker bij turbo’s long – rente over het door de bank voorgefinancierde deel. Daar staat tegenover dat er geen verwachtingswaarde is. Beleggers betalen dus in tegenstelling tot opties niet extra voor turbo’s op volatiele aandelen.

ABN Amro heeft de turbo’s ontwikkeld en tien jaar geleden op de markt gebracht. Daaruit ontstond een miljardenmarkt. Vorig jaar werd voor €8,3 miljard via Euronext verhandeld. Het eerste kwartaal van dit jaar geëxtrapoleerd betekent dit ruim €10,3 miljard aan omzet voor 2014. Na de overname van ABN Amro eind 2007 ging de turbotak over naar Royal Bank of Scotland (RBS). Dat claimt het marktleiderschap, met vorig jaar 46% van de hele handel. „Het succes zit in de transparantie: de werking van turbo’s is eenvoudig te begrijpen, de kosten zijn ook helder”, zegt Erik Mauritz, in Nederland verantwoordelijk voor turbo’s bij RBS.

Een paar jaar geleden maakte ABN Amro gebruik van de mogelijkheid zich weer op dit segment te storten. De hoge kosten voor de eigen technologie om de producten te maken deden de bank deze maand echter besluiten het onderdeel in de etalage te zetten.

RBS deed een paar maanden geleden zijn turboactiviteiten over aan BNP Paribas. Drie andere banken bieden soortgelijk producten aan. Beleggers kunnen bij de een na grootste aanbieder, ING, terecht voor sprinters en bij Citi en Commerzbank voor speeders. BinckBank begint juist met de uitgifte van eigen hefboomproducten. „Want bij de zeer ervaren belegger zijn ze populair”, verwijst de woordvoerster naar de verhandelde turbo’s, die 17,5% van alle Binck-transacties vormen.

Hefboom

Nogal wat beleggingsdeskundigen zoals Marcel Tak tonen zich lovend over turbo’s. Maar een goed product leidt niet automatisch tot een goed rendement. Zo wees een recente peiling op DFT.nl uit dat slechts een vijfde van de beleggers goede ervaringen heeft met turbo’s. Meer dan een kwart liet weten juist nogal wat geld met dit beleggingsproduct te hebben verloren. „Beleggers kiezen turbo’s toch meestal om er voor de korte termijn mee te speculeren. Ze hopen vanwege de hefboom ineens een klapper te maken en gebruiken turbo’s niet voor de lange termijn”, zegt beleggingsanalist Patrick Beijersbergen van de Vereniging van Effectenbezitters. „Als beleggers dan toch turbo’s gebruiken, dan moeten ze die met een lage hefboom nemen.” Marcel Tak voegt hieraan toe dat turbobeleggers eerst voldoende kennis moeten opdoen alvorens met deze instrumenten aan de slag te gaan.

Onderzoek van beurswaakhond AFM wees al uit dat de kans op een positief rendement bij turbo’s met een grote hefboom zeer laag is. Bijna 90% van de beleggers hierin lijdt verlies. Zeker bij een wat langere looptijd is de kans groot dat de turbo wordt ’uitgestopt’. En bij turbo’s long, verreweg het meest gebruikt, moeten beleggers dagelijks rente betalen over het door de bank gefinancierde deel. Daardoor wordt ook geld verloren als de koers van de onderliggende waarde nauwelijks van zijn plaats komt. Beijersbergen: „Het is als het casino: een dagje spelen biedt soms winst, maar na elke dag spelen zit je aan het eind van het jaar met verlies. Turbo’s zijn voor ervaren beleggers.”