Financieel/Stan Huygens Journaal
955381546
Stan Huygens Journaal

Verborgen Twentse kunsthistorie

Zelfportret door Bert Haanstra (1945/46)

Zelfportret door Bert Haanstra (1945/46)

Artistieke families met de naam Krabbé, Andriessen, Koekoek of Rädecker zijn alom bekend. Weinig mensen zullen in dit rijtje ook spontaan de familie Haanstra noemen, met filmmaker Bert Haanstra (1916-1997) als beroemdste telg.

Zelfportret door Bert Haanstra (1945/46)

Zelfportret door Bert Haanstra (1945/46)

Deze cineast is in ons land vooral bekend van zijn iconische films. Allereerst Fanfare (1958), na Turks fruit de bekendste Nederlandse film aller tijden. Daarna kwam Glas (1958) met speciale muziek van jazz-pianist Pim Jacobs. Glas was de eerste Nederlandse film met een Oscar.

Bert Haanstra in 1996

Bert Haanstra in 1996

Bert was bovendien een talentvol schilder, zoals blijkt uit het boek De Haanstra’s, vier schilders uit één gezin, door kunsthistorica Peggie Breitbarth. „Door zijn succesvolle overstap naar de filmkunst bleef de schildersezel verder ongebruikt”, schrijft zij over Bert, die wel tekeningen bleef maken.

Zijn vader was de schilder Folkert Haanstra (1884-1966), die als mede-grondlegger van De Nieuwe Groep de moderne kunst liet doordringen in Twente. Ook hij komt in het boek uitgebreid aan bod met zijn schilderijen, evenals Berts broers Folkert Haanstra (1920-1985) en Johan Haanstra (1914-1991). Johan kreeg bekendheid door zijn portret dat er moest komen van de nieuwe koningin Juliana vanwege de troonswisseling in 1948. Samen met andere kunstenaars ging hij ervoor bij haar op theevisite: „Goed kijken en snel schetsen was de leus, want daarna moesten ze het doen met een stapeltje foto’s”, beschrijft Breitbarth de gang van zaken.

Zelfportret door Johan Haanstra (1932).

Zelfportret door Johan Haanstra (1932).

Johans dochter Marthe Koning-Haanstra wist veel werken op te sporen die tot de lockdown te zien waren op de tentoonstelling De Haanstra’s. Slechts enkele weken was de expositie tot nu toe open in de Kunsthal Hof 88 in Almelo. Zij nam ook het initiatief voor het boek, samen met de Hengelose kunstschilder Henk Lassche, die de Haanstra’s graag hun eigen plek in de geschiedenis wil geven. Lassche kan nu even alleen het boek inzetten voor zijn missie.

Martha Koning-Haanstra met Henk Lassche in de Kunsthal Hof 88 in Almelo, voor enkele doeken van Johan Haanstra.

Martha Koning-Haanstra met Henk Lassche in de Kunsthal Hof 88 in Almelo, voor enkele doeken van Johan Haanstra.

„De schilderijen van de Haanstra’s bevinden zich in de collecties van vijf belangrijke musea in ons land, maar we zien ze te weinig”, gaf hij zijn drijfveer al aan tijdens de opening van de expositie. „De Haanstra’s waren stuk voor stuk goede schilders die ieder op hun eigen wijze worstelden om een goed schilderij te maken. Meestal hebben musea geen interesse. Zij zijn gericht op bezoekersaantallen, wat heel begrijpelijk is en zij gebruiken dan bekende namen of klappers die de aandacht trekken.”

De Kunsthal Hof 88 had die interesse dus wel. Vooralsnog is het museum echter gesloten tot 15 januari, terwijl de tentoonstelling was gepland tot 24 januari. Gelukkig wordt de tentoonstelling verlengd tot eind februari”, weet Lassche te melden.

Folkert Haanstra sr. en echtgenote Jansje Schuiveling op de Bert Haanstra-bank in Giethoorn. In die plaats werd Fanfare opgenomen.

Folkert Haanstra sr. en echtgenote Jansje Schuiveling op de Bert Haanstra-bank in Giethoorn. In die plaats werd Fanfare opgenomen.