Nieuws/Financieel
957809
Financieel

Oliemarkten staan op scherp

De oliemarkten zijn tot nu toe deze week relatief rustig gebleven, waarbij Brent na de piek van vorige week zijwaarts bewoog. De rally werd in gang gezet door hernieuwde zorgen over de stabiliteit in Irak na de gewelddadige aanvallen van Soenitische militanten in het noorden en in westelijke delen van het land.

Irak is de  afgelopen jaren een van de grootste producenten binnen de OPEC geworden, mede door de scherpe daling van de productie in Libië. Vooralsnog zijn de belangrijkste olie producerende gebieden rustig gebleven in het door Koerden gecontroleerde noordoosten van Irak en het zuiden, dat door Sjiieten wordt gecontroleerd. Dat heeft ervoor gezorgd dat Brent zich stabiliseerde tussen 112 en 114 dollar per vat, maar met een dagelijkse productie van 3,3 miljard vaten die op het spel staat blijft de markt bijzonder nerveus.

Inmiddels zijn de militanten erin geslaagd de grootste raffinaderij van Irak, Baiji, aan te vallen en is er enige schade gerapporteerd. Maar de export door Turkije naar het noorden en via Basra naar het zuiden blijft ongehinderd doorgaan, wat de kalmte op de markt helpt verklaren.

Irak is de afgelopen jaren opgeklommen tot de op een na grootste exporteur binnen de OPEC. In die periode –   sinds het begin van de Arabische lente in 2010 – is door productieonderbrekingen in Libië en door de sancties tegen Iran de gecombineerde productie van deze twee landen gedaald is met rond de 2,4 miljoen vaten per dag.

 

In diezelfde tijd is de olieproductie in Irak gestegen  met ongeveer één miljoen vaten per dag en tot nu toe was de overheid bijzonder optimistisch over de mogelijkheden voor een nóg hogere productie. Vanaf het huidige niveau van zo’n 3,3 miljoen vaten per dag mikten zij op een toename naar 4 miljoen tegen het einde van dit jaar en van 7 miljoen vaten tegen het einde van 2016.

Deze doelen lijken nu onhaalbaar, wat de druk op Saoedi Arabië om de productie daar verder op te voeren verder opvoert. Dit om te vermijden dat de oliemarkt te krap zou worden, met name in het komende kwartaal, een piekperiode. Saoedi Arabië heeft onlangs nog gezegd dat zij de voorkeur geven aan een olieprijs van 95 tot 11o dollar per vat, iets onder het huidige niveau.

 

Ondanks de huidige zorgen heeft de wereldmarkt de laatste tijd minder volatiliteit op de oliemarkten gezien, met name doordat de VS heeft geholpen om de zorgen over aanvoeronderbrekingen in het Midden Oosten en Noord Afrika wat de dempen. We hebben verschillende geopolitieke angsten gezien sinds 2011, maar zoals de grafiek hieronder aantoont, hebben die geresulteerd in steeds kleinere prijs-reacties.

Wanneer de huidige crisis niet verder uit de hand loopt, zullen we waarschijnlijk geen prijs zien van meer dan 115 dollar per vat voor Brent, terwijl iedere daadwerkelijke aantasting van de aanvoer voor een terugkeer naar de pieken van 2011 en 2012 kan zorgen, en misschien wel naar nog hogere niveaus. Het is niet altijd eenrichtingverkeer en met het gezelschap hedgefunds die weer eens een record hoge netto long positie in de markt hebben ingenomen, kan iedere beweging in de richting van een oplossing zomaar zorgen voor een prijsdaling van 5 tot 10 dollar per vat. Dat zou dan weer iets van de geopolitieke risicopremie wegnemen, maar niet volledig, aangezien de productie van Libië nog altijd minder dan 15% van de capaciteit bedraagt.

 

 

Ole Hansen is grondstofstrateeg bij Saxo Bank. Hij is specialist op het gebied van grondstoffen: energie, (edel)metalen en landbouwproducten.