Nieuws/Financieel
957812
Financieel

Financiële kernwapens

Tijdens de parlementaire enquête over woningcorporaties staan derivaten weer in een kwaad daglicht. Maar het is met complexe financiële producten net zoals met nucleaire technologie: nuttig, mits vakkundig gebruikt voor het juiste doel.

Warren Buffett noemde derivaten eens: 'financial weapons of mass destruction'. Hij doelde daarmee op de ongebreidelde speculatie met steeds complexere producten, waarvan de risico’s bijna onmogelijk waren in te schatten.

Maar net zoals kernfysica zowel kan worden gebruikt om een zieke patient te genezen als om een atoombom te maken, zo kunnen ook derivaten op een goede en een slechte manier worden gebruikt.

Met behulp van financiële derivaten kan men specifiek risico verhandelen en overbrengen op een andere partij. Het traditionele voorbeeld is dat van de boer, die de verkoopprijs van zijn toekomstige oogst wil veiligstellen tegen een mogelijke prijsdaling van zijn producten.

De scheidslijn tussen het verzekeren van risico’s en speculatie is echter dun. Met eigen ogen heb ik gezien dat agrariërs de verleiding niet konden weerstaan om hun posities op de agrarische termijnmarkt groter te maken dan strikt noodzakelijk voor hun eigen oogst.

Met grote extra verdiensten als mogelijke uitkomst, maar met als potentieel risico de hele boerderij te verliezen. Vaak ging dit goed, boeren hebben vanuit hun professie meestal wel een aardige kijk op de landbouwprijzen. Maar soms liep het ook faliekant mis.

Het zal bij woningcorporatie Vestia niet anders gegaan zijn. Rentederivaten zijn nuttig om grip te houden op de financieringslasten van het bedrijf. Maar niet meer dan dat. Op het moment dat verzekeren van risico’s overgaat in speculeren op mogelijke renteontwikkelingen dan wordt een rode lijn overschreden.

Het speculeren op de financiële markten, al is het met de beste bedoelingen ("dan kunnen wij meer en mooiere woningen bouwen voor onze klanten"), is écht een ander vak dan het beheren en bouwen van woningen. 

Naast het juiste doel is ook de beslissing over het juiste middel belangrijk.

De afweging die de CFO van een bedrijf bij het inzetten van een complex derivaat maakt, zou eigenlijk dezelfde moeten zijn als die van iedere belegger:

Het maakt niet uit dat uw favoriete beleggingsadviseur, beste vriend of uw zwager begrijpen hoe een bepaalde constructie in elkaar zit. Het is niet hún geld dat op het spel staat. Als u het zelf niet begrijpt, doe het dan niet.

Rombout Kerstens is directeur van Keyword Info Systems BV. www.keyword.nl. Twitter: www.twitter.com/RomboutKerstens.